انتقال اشتباه ارز دیجیتال و روش‌های بازیابی و جلوگیری آن

بر اساس مطالعات آماری، نزدیک ۴۰٪ افراد از ترس ریسک‌های امنیتی و انتقال اشتباه ارز دیجیتال است که وارد حوزه کریپتو نمی‌شوند. این آمار نشان می‌دهد کاربران تا چه حد نگران شکست در انتقال هستند.

متاسفانه خیلی از این اشتباهات قابل پیگیری و بازیابی نیستند اما خوشبختانه بیشتر آن‌ها قابل پیشگیری هستند. در این مقاله از ارزیکال با اصلی‌ترین اشتباهات آشنا می‌شوید تا بتوانید از آن‌ها جلوگیری کنید.

رایج‌ترین اشتباهات در انتقال ارزهای دیجیتال

انتقال اشتباه ارز دیجیتال چطور رخ می‌دهد؟ وقتی بدانید چرا گاهی انتقال‌ها با شکست مواجه می‌شوند، بیشتر دقت می‌‌کنید و کمتر دچار اشتباه می‌شوید. اکثر این اشتباهات جزئی هستند، مثل وارد کردن آدرس اشتباه، دقت نکردن به شبکه یا پرداخت کارمزد ناکافی. اما همین اشتباهات کوچک گاهی عواقب جبران‌ناپذیری دارند. 

اشتباهات رایج در انتقال ارزهای دیجیتال عبارتند از:

• انتقال به آدرس اشتباه
• انتقال به شبکه اشتباه
• کافی نبودن کارمزد
• انتقال ارز دیجیتال بدون وارد کردن Tag یا Memo

 در ادامه به بررسی هر یک از این اشتباهات می‌پردازیم؛ با ما همراه باشید.

انتقال ارز به آدرس اشتباه

تراکنش‌ها در بازار ارزهای دیجیتال غیرقابل بازگشت هستند؛ پس قبل از تایید تراکنش مطمئن شوید آدرس مقصد را به درستی وارد کردید. کوچکترین اشتباه در وارد کردن آدرس باعث می‌شود ارز دیجیتال شما به مقصد اشتباهی ارسال شود که در این صورت غیر قابل بازیابی است. 

آدرس‌ها را تایپ نکنید تا دچار غلط تایپی یا کم و زیاد شدن کاراکترها نشوید؛ کپی پیست کنید که خیالتان بابت درستی آن راحت باشد. همیشه قبل از تایید یک بار دیگر آدرس را چک کنید و از درست بودن آن مطمئن شوید.

انتقال ارز به شبکه بلاکچین اشتباه

یکی دیگر از موارد انتقال اشتباه ارز دیجیتال این است که شبکه اشتباهی را برای انتقال انتخاب کنیم. شبکه مبدا و مقصد باید با هم مطابقت داشته باشند تا انتقال دارایی با موفقیت انجام شود؛ پس دقت کنید شبکه‌ای که انتخاب می‌کنید با آدرس مقصد سازگار باشد. 

اگر انتقال روی شبکه اشتباهی تنظیم شده باشد ناموفق خواهد بود، دارایی به مقصد نمی‌رسد و دیگر به آن دسترسی نخواهید داشت. درست مثل زمانی که یک توکن مربوط به شبکه ERC20 را بجای اینکه به آدرس شبکه اتریوم بفرستید، به آدرسی در شبکه ترون با استاندارد TRC20 بفرستید.

وقتی آدرس اشتباه وارد می‌کنید کیف پول اخطار می‌دهد و تراکنش اصلا انجام نمی‌شود، اما اگر شبکه‌هایی مثل اتریوم و بایننس اسمارت چین با استاندارد BEP20 که با هم سازگارند و آدرس مشابهی دارند را به اشتباه انتخاب کنید، کیف پول متوجه اشتباه نمی‌شود. در این شرایط ارز از کیف پول شما برداشته می‌شود اما به مقصد نمی‌رسد!

برای بازیابی ارز در این موقعیت باید کلید خصوصی یا کلمات بازیابی را داشته باشید تا با ایمپورت کردن آن بتوان مجدد به دارایی دسترسی داشت. 

اگر درباره مفهوم کلید خصوصی ابهام و سوالی در ذهنتان است، می‌توانید مقاله کلید خصوصی و عمومی در کیف پول ارز دیجیتال چیست را مطالعه کنید. 

ناکافی بودن کارمزد

گاهی با اینکه تمام نکات را رعایت کردید، تراکنش شما همچنان با شکست روبه‌رو می‌شود و درگیر همان مشکل ترسناک می‌شویم؛ یعنی انتقال اشتباه ارز دیجیتال. اما چرا؟ ممکن است دلیل آن عدم پرداخت کارمزد کافی باشد. پرداخت کارمزد پایین باعث می‌شود تراکنش شما در وضعیت معلق بماند یا رد شود.

برای انجام تراکنش‌ها باید گس فی پرداخت کنید. این کارمزدها با ارز بومی شبکه پرداخت می‌شوند پس قبل از انجام تراکنش مطمئن شوید که مقدار کافی از توکن بومی شبکه در کیف پول ارز دیجیتال خود یا حسابتان در صرافی، دارید.

انتقال ارز دیجیتال به صرافی بدون وارد کردن Tag یا Memo

انتقال اشتباه ارز دیجیتال زمانی رخ می‌دهد که به جزئیات مهم توجه نکنیم. برخی ارزهای خاص مثل ریپل یا BNB آدرس اختصاصی ندارند، به همین دلیل برای ایجاد تمایز بین کیف پول افراد، لازم است هر فرد هنگام انتقال به حساب صرافی‌ها، ممو یا تگ اختصاصی کیف پول خود را وارد کند. 

وارد نکردن Tag یا Memo ممکن است به از بین رفتن دارایی شما منجر شود، پس دقت کنید حتما آن را وارد کرده باشید. البته اینطور نیست که بگوییم با وارد نکردن تگ، دارایی برای همیشه از دسترس شما خارج می‌شود؛ بازیابی آن غیر ممکن نیست اما یک فرایند طولانی است که فقط با پیگیری صرافی ممکن است.

سناریوهای مختلف برای بازیابی دارایی

برای جبران انتقال اشتباه ارز دیجیتال راه‌هایی هم وجود دارد. اگر ارز دیجیتال ارسال شده به مقصد نرسیده باشد یعنی تراکنش شما ناموفق بوده است. در این هنگام، مجدد آدرس گیرنده را چک کنید، مطمئن شوید شبکه درستی انتخاب کردید و آدرس مبدا و مقصد با هم مطابقت دارند. وضعیت تراکنش را بررسی کنید تا ببینید در حالت انتظار است یا خیر.

هر چه زودتر ایراد کار را شناسایی کنیم، راحت‌تر می‌توان مشکل را رفع کرد. حتی درصورت پرداخت کارمزد بیشتر در برخی پلتفرم‌ها، می‌توان تراکنش را از حالت معلق خارج و به کلی لغو کرد.

امکان بازیابی ارز دیجیتال، به نوع اشتباه، فعال یا غیرفعال بودن کیف پول و غیره بستگی دارد. 

رایج‌ترین سناریوها در زمان بازیابی عبارتند از:

• عدم دسترسی به کیف پول
• ارسال به آدرس ناموجود
• ارسال به آدرس فعال اما اشتباه
• ارسال به آدرس درست روی شبکه اشتباه
• ارسال به کیف پول صرافی با اطلاعات ناقص یا اشتباه

در ادامه به بررسی بازیابی ارز دیجیتال در سناریوهای مختلف می‌پردازیم.

عدم دسترسی به کیف پول

اگر دسترسی به کیف پول از بین رفته باشد. مثلا با فراموش کردن کلید خصوصی یا عبارت بازیابی، متاسفانه دسترسی به دارایی برای همیشه غیرممکن می‌شود و هیچ راهی برای بازیابی مجدد آن وجود ندارد.

طبق آمار در حال حاضر مقدار بسیار زیادی ارز دیجیتال مخصوصا بیت کوین، در کیف پول‌هایی قفل شدند که دیگر به آن‌ها دسترسی وجود ندارد!

ارسال به آدرس ناموجود

این دومین سناریو برای انتقال اشتباه ارز دیجیتال است. اگر ارز دیجیتال را به آدرس نامعتبری بفرستید که وجود خارجی ندارد، تراکنش با شکست مواجه می‌شود و تکمیل نمی‌شود. این یعنی دارایی در کیف پول شما باقی می‌ماند و انتقال پیدا نمی‌کند. در این روش لازم نیست برای بازیابی دارایی خود تلاش کنید.

ارسال به آدرس فعال اما اشتباه

اگر آدرسی که به اشتباه ارز دیجیتال خود را به آن انتقال دادید معتبر و موجود باشد، بازیابی سخت می‌شود و تنها در صورتی ممکن است که صاحب کیف پول با شما بابت برگرداندن دارایی همکاری کند.

تازه این برای زمانی است که فرد گیرنده را بشناسید، اگر نه به دلیل ناشناس بودن هویت کاربران پشت آدرس‌ها، بازیابی غیرممکن است.

ارسال به آدرس درست روی شبکه اشتباه

یکی از رایج‌ترین موارد انتقال اشتباه ارز دیجیتال زمانی است که آدرس درستی انتخاب کردید اما روی شبکه اشتباهی انتقال می‌دهید. در این شرایط به دلیل ناسازگاری شبکه، انتقال با شکست مواجه می‌شود و دارایی خود را از دست می‌دهید. 

مگر اینکه کیف پول مقصد از هر دو شبکه پشتیبانی کند تا بتوان دارایی را بازیابی کرد. البته با استفاده از بریج بلاکچین نیز می‌توان دارایی را به شبکه درست منقل کرد. از طرفی در برخی کیف‌پول‌ها مثل MetaMask، اگر همان لحظه سریعا وارد عمل شده و شبکه را تغییر دهید، دارایی قابل بازیابی است.

ارسال به کیف پول صرافی با اطلاعات ناقص یا اشتباه

اهمیت Tag Memo در جلوگیری از انتقال اشتباه ارز دیجیتال را گفته بودیم. وقتی در حال انتقال برخی دارایی‌های خاص به کیف پول صرافی هستید باید حتما اطلاعات اضافی مثل Tag Memo وارد کنید. توجه داشته باشید که اگر آن را اشتباه یا ناقص وارد کنید، احتمال دارد دارایی به حساب شما نرسد.

در این شرایط، باید اطلاعاتی مثل کد هش تراکنش، آدرس و زمان دقیق آن را به پشتیبانی صرافی برسانید تا بابت بازیابی دارایی شما اقدام کنند. البته این فرایند  پروسه زمان‌بر و مشکلی است.

اگر از کیف پول تراست ولت استفاده می‌کنید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله تگ ممو در تراست ولت را از دست ندهید.

نحوه بازیابی ارز دیجیتال در کیف‌پول‌ها

فرض می‌کنیم که انتقال اشتباهی انجام دادیم و ارز دیجیتال BNB را به شبکه اتریوم منتقل کردیم. بازیابی تراکنش در کیف‌پول‌هایی که امکان ایمپورت کلید خصوصی دارند با کیف پول‌هایی که چنین امکانی ندارند متفاوت است. در ادامه نحوه بازیابی این ارز در هر دو نوع کیف پول را توضیح می‌دهیم.

بازیابی ارز دیجیتال در کیف پول تراست ولت

انتقال اشتباه ارز دیجیتال و بازیابی آن! خیلی کوتاه و سریع بگوییم؛ برای بازیابی این ارز راهی ندارید جز اینکه کلید خصوصی کیف اتریوم را استخراج کنید و بجای کیف بایننس کوین ایمپورت کنید. این کار در کیف‌پولی مثل تراست ولت ممکن است.

ابتدا وارد سایت Mnemonic شوید؛ سایتی برای تبدیل کد. در این سایت کلمات بازیابی کیف پول خود را در قسمت BIP39 وارد کنید؛ با پر کردن آن، بخش BIP39 Seed به‌طور خودکار پر می‌شود.

سپس در بخش Coin ارزی که اشتباهی آدرس آن را وارد کرده بودید، انتخاب کنید. در مثال ما انتقال اشتباه BNB به اتریوم مورد بحث است پس ETH را انتخاب کنید. با انتخاب این ارز بخش بعدی که BIP39 Root Key است نیز پر می‌شود.

در صورت درست طی کردن این مراحل، Private Key در اختیار شما قرار می‌گیرد. حالا که کلید خصوصی ETH را دارید، آن را در کیف پول تراست ایمپورت کنید. اما چطور؟

وارد Setting تراست ولت شوید و گزینه Wallet را انتخاب کنید. در صفحه باز شده روی علامت + که بالای صفحه سمت راست قرار دارد کلیک و گزینه I already have a wallet را انتخاب کنید. حالا گزینه BNB Smart Chain را انتخاب کنید تا بتوان آدرس خصوصی اتریوم را به‌جای آن ایمپورت کرد.

از صفحه باز شده وارد قسمت Private Key شوید و کلید خصوصی اتریوم را در کادر مربوطه وارد و در نهایت Import کنید. حالا می‌توانید BNB را در کیف پول خود پیدا کنید.

پیشنهاد مطالعه: پیگیری تراکنش تتر TRC20-آیا تراکنش تتر قابل پیگیری است؟

بازیابی ارز دیجیتال در کیف‌پول‌هایی که امکان ایمپورت ندارند

فرض کنید انتقال اشتباه ارز دیجیتال در کیف پولی دیگر اتفاق افتاده است. اگر  ایمپورت کلید خصوصی در کیف پولی که از آن استفاده می‌کنید ممکن نیست، می‌توانید از راه‌های دیگری بابت بازیابی اقدام کنید.

روش اول این است که کلید خصوصی را مثل روش قبلی، استخراج کنید و آن را در یک کیف پول دیگر که با کلید خصوصی شما سازگار باشد و از آن پشتیبانی کند، ایمپورت کنید. مثلا کیف پول Trezor، کیف پول Ledger یا کیف پول Bitpay و برخی دیگر که با کیف‌پول‌های BIP44 سازگار هستند.

روش دوم ارتباط با پشتیبانی صرافی است؛ برخی صرافی‌ها درصورت ارائه مستندات کافی ممکن است بتوانند ارز دیجیتال شما را بازیابی کنند.

نکات مهم برای جلوگیری از انتقال اشتباه ارز دیجیتال

برای جلوگیری از انتقال اشتباه ارز دیجیتال رعایت نکات زیر ضروری است:

• فقط از صرافی‌ها و کیف‌پول‌های معتبر و شناخته شده استفاده کنید.
• هنگام ارسال برخی ارزها به حساب صرافی دقت کنید که Tag یا Memo آن‌ها را وارد کرده باشید.
• قبل از انجام تراکنش مطمئن شوید که برای پرداخت کارمزد (گس فی) و تکمیل تراکنش، مقدار کافی از توکن بومی شبکه داشته باشید.
• آدرس کیف پول را تایپ نکنید، کپی پیست کنید تا با مشکلاتی مثل اشتباه تایپی و غیره مواجه نشوید.
• کیف پول‌ها از همه توکن‌ها و بلاکچین‌ها پشتیبانی نمی‌کنند، بنابراین پیش از انتقال ارز دیجیتال مطمئن شوید که کیف پول گیرنده از توکن و بلاکچین مدنظر پشتیبانی می‌کند.
• دقت کنید شبکه‌ای که انتخاب کردید با کیف پول یا آدرس مقصد سازگار باشد. ارسال از روی شبکه اشتباه باعث از بین رفتن دارایی می‌شود و دیگر به آن دسترسی نخواهید داشت.
• اگر قرار است حجم بالایی از دارایی‌ها را انتقال دهید، ابتدا مقدار کمی از آن را به‌طور آزمایشی به آدرس مقصد ارسال کنید تا از وضعیت انتقال مطلع شوید.

شرط اول موفقیت در بازار ارزهای دیجیتال، دقت است. فرق نمی‌کند بحث تحلیل و ترید در مبالغ بالا باشد یا خرید و فروش و انتقال‌های کوچک‌تر؛ احتیاط همیشه شرط عقل است!

سخن پایانی: یادآوری مهم پیش از هر تراکنش

تراکنش‌ها در بازار ارزهای دیجیتال برگشت‌ناپذیرند؛ بنابراین باید با نهایت دقت جزئیات تراکنش را چند بار چک کنید تا درگیر مشکل انتقال اشتباه ارز دیجیتال نشوید. یک اشتباه کوچک در وارد کردن آدرس یا بی‌دقتی در انتخاب شبکه و کافی نبودن کارمزد دارایی شما را در معرض خطر قرار می‌دهد.

البته این موضوع نباید شما را بترساند یا دلسرد کند بلکه باید انگیزه‌ای باشد برای افزایش دقت در هر انتقال. با رعایت نکاتی که در این مقاله به آن‌ها پرداختیم جلوی اکثر اشتباهات را خواهید گرفت و مسیر امن‌تری برای فعالیت در بازار کریپتو پیش رویتان قرار می‌گیرد.

اگر تا به حال دچار هر یک از این اشتباهات شده‌اید، با ما از تجربه خود بگویید.