درست از وقتی بیت کوین رکورد تاریخی زد و بورس نیز درگیر نوسانات شد، این سوال ذهن بسیاری از افراد را درگیر کرد که سرمایهگذاری در کدام بازار بهتر است؟ هر کدام از این بازارها ریسک و فرصت خاص خود را دارد و نمیتوان بهراحتی به این سوال پاسخ داد. در این مقاله از ارزیکال به بررسی تفاوت بورس و ارز دیجیتال میپردازیم تا بهتر تصمیم بگیرید کدام با شخصیت، روحیات، سبک معاملهگری، میزان تحمل ریسک و هدف شما از سرمایهگذاری همخوانی بیشتری دارد.
اگر دنبال بازاری میگردید که از ثبات نسبی، قوانین مشخص و نظارت قانونی بهرهمند باشد سراغ بازار بورس بروید و اگر ریسک پذیر و به دنبال هیجان هستید، بازار کریپتو بیشتر مناسب شماست.
مقایسه بازار بورس و ارز دیجیتال در یک نگاه
بازار بورس بازاری منظم با قوانین مشخص، ساعات کاری محدود و تحت نظارت نهادهای دولتی هر کشور است. در این بازار افراد سهام شرکتهای معتبر، اوراق قرضه یا صندوقهای سرمایهگذاری اعم از طلا و غیره را میخرند و در سود و زیان آنها شریک میشوند.
اما بازار ارز دیجیتال روی جنبه مدرنتری از سرمایهگذاری تمرکز دارد. این بازار جهانی است و دسترسی به طیف گستردهای از داراییهای رمزارزی از بیت کوین و اتریوم تا جدیدترین انواع ارز دیجیتال را مهیا میکند. بازار کریپتو بر پایه بلاکچین عمل میکند، غیرمتمرکز است و دولتها یا نهاد مرکزی خاصی به آن نظارت ندارد. شما با هر سن از هر نقطه از دنیا میتوانید بخشی از این بازار بزرگ و در حال گسترش باشید.
بورس برای کسانی مناسب است که به دنبال سرمایهگذاریهای امن، کمریسک و تحت چارچوب هستند در حالی که اگر مقداری هیجان چاشنی سرمایهگذاری خود کنید و پذیرای ریسک باشید، بازار ارز دیجیتال پر از فرصت کسب سود است.
مطلب پیشنهادی: بازارهای مالی چیست؟
جدول مقایسه تفاوت بورس و ارز دیجیتال
توجه شما را به جدول زیر که به بررسی سریع تفاوت این دو بازار میپردازد جلب میکنیم:
| مورد مقایسه | بازار بورس | بازار ارز دیجیتال |
| نوسانات قیمت | کم نوسان و کنترل شده | گاهی نوسانات بسیار شدید و ناگهانی |
| کارمزد معاملات | به نسبت کم و ثابت | متغیر بسته به صرافی و شبکه متفاوت است |
| ساعت معاملات | در طول هفته و در ساعات کاری بورس که چند ساعت مشخص از روز است | هر هفت روز هفته بهصورت ۲۴ ساعته فعال است؛ حتی در روزهای تعطیل |
| نوع داراییها | سهام شرکتها، اوراقبهادار، صندوقهای سرمایهگذاری | انواع ارز دیجیتال، صندوقهای ETF و NFT و غیره |
| ساختار و نحوه فعالیت | سازمانیافته و متمرکز با نظارت نهادهای مرکزی | غیرمتمرکز و بدون واسطه، وابسته به بلاکچین |
| قوانین و نظارت | تحت نظارت رسمی سازمان بورس هر کشور | بدون نظارت نهادهای مرکزی و بانک |
| میزان ریسک | کم ریسک و تحت کنترل | بالا و پرنوسان مخصوصا برای تازه کارها |
| نحوه خرید و فروش | از طریق کارگزاریهای رسمی با ثبت نام و احراز هویت و داشتن کد بورسی از سازمان سجام | از طریق صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز و کیف پول ارز دیجیتال |
| روشهای سرمایهگذاری | سرمایهگذاری بلند مدت با خرید سهام یا صندوق یا عرضه اولیه سهام (IPO) | خرید و فروش ارز دیجیتال، ترید روزانه، اسکالپینگ، عرضه اولیه ارز دیجیتال ICO، استیکینگ یا غیره |
| سوددهی | پایدار در بلندمدت | سریع اما پرریسک و بیثبات |
در ادامه هر یک از این موارد را بیشتر بررسی و مقایسه میکنیم؛ با ما همراه باشید.
۱۰ تفاوت بورس و ارز دیجیتال
برای اینکه انتخاب مناسبتری برای بازار هدف خود داشته باشید، باید هر کدام از بازارهای بورس و ارز دیجیتال را به خوبی بشناسید. ویژگیها و نقاط ضعف و قدرت آنها را بررسی کنید و در موارد مختلف مورد مقایسه قرارشان دهید. به همین دلیل تصمیم گرفتیم 10 تفاوت مهم بازار بورس و ارز دیجیتال را با یکدیگر مرور کنیم.
۱) نوسانات قیمت
یکی از بارزترین خصیصههای بازار ارز دیجیتال پرنوسان بودن آن است در حالی که نوسانات بازار بورس در بیشتر مواقع قابل پیشبینی و به مراتب محدودتر است. مخصوصا در بازار بورس ایران که اگر شرایط سیاسی اقتصادی خاصی اتفاق نیفتد، نوسانات روزانه بهطور معمول در محدوده ۵٪± است.
البته جا دارد اشاره کنیم نوسانات قیمتی همیشه به منزله نامساعد بودن بازار نیست و گاهی اوقات خود فرصت است. مهم این است که مدیریت ریسک در ارز دیجیتال داشته باشید و یاد بگیرید از رشد و ریزشهای سریع و ناگهانی بازار چطور به نفع خود استفاده کنید.
پس اگر به دنبال ثبات نسبی در سرمایهگذاری هستید بازار بورس مناسب شماست. اما اگر ریسکپذیر هستید، قدرت تحلیل دارید و روی کنترل احساسات در ترید مسلط هستید، بازار کریپتو برای شما گزینه جذابتری خواهد بود.
۲) کارمزد معاملات
از تفاوت بورس و ارز دیجیتال میتوان به هزینه کارمزد معاملات اشاره کرد. کارمزدهای بازار بورس مشخص و ساختارمند هستند مثلا کارمزد خرید و فروش ۱.۵٪ است که البته بسته به نوع آن که سهام باشد یا صندوق متفاوت است. اما بهطور کلی اگر صرفهجویی در هزینه معاملات برای شما در اولویت است، بورس هزینه معاملات کمتری دارد.
این در حالی است که این هزینه در بازار ارز دیجیتال گاهی کم و گاهی بسیار بالا است. کارمزد معاملات در کریپتو به عوامل بسیاری مثل صرافی ارز دیجیتال، نوع رمز ارز و شبکه بلاکچین آن بستگی دارد؛ برای مثال هزینه انتقال اتریوم در شبکه ترون کمتر است.
معاملات در بورس کارمزد پایینتری دارند و از نظر هزینه مقرونبهصرفهتر هستند در حالی که در بازار ارز دیجیتال باید همیشه حواسمان به کارمزدهای متغیر باشد.
۳) ساعت معاملات
از تفاوت بورس و بازار کریپتو میتوان به ساعت فعالیت آنها اشاره کرد؛ از جذابترین ویژگیهای بازار ارزهای دیجیتال جهانی بودن و دسترسی نامحدود به آن است. از هر نقطه دنیا در هر ساعتی از شبانه روز از هفت روز هفته حتی روزهای تعطیل، میتوان به این بازار متصل شد و ترید کرد.
اما شرایط دسترسی به بازار بورس متفاوت است و متناسب با قوانین هر کشور متغیر بوده و در ساعات خاصی از شبانه روز فعال است. برای مثال بازار بورس ایران روزهای تعطیل غیرفعال است و از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ برای اوراقبهادار، ۱۲:۳۰ تا ۱۵ برای طلا و ۱۵:۳۰ تا ۱۸ برای کالا فعال است.
اگر دغدغه دسترسی بی حد و مرز به بازار دارید، حوزه ارز دیجیتال نسبت به بازار بورس انتخاب منسابتری برای شماست.
۴) نوع داراییها
نوع داراییهای قابل معامله از تفاوت بورس و ارز دیجیتال است. داراییهایی که در بازار بورس معامله میشوند عبارتند از سهام واقعی انواع شرکتها، اوراق قرضه، صندوقهای طلا و نقره، بورس کالا و…
اما تنوع داراییهای رمز ارزی به شدت بالاست و هر روز به تعداد آنها افزوده میشود. داراییهایی مثل انواع ارزهای دیجیتال اعم از آلت کوین، میم کوین و شت کوینها، NFTها، صندوقهای ETF و توکنهای قابل عرضه حوزه دیفای و موارد دیگر.
اگر بهدنبال تنوع و نوآوری و همقدم شدن با رشد تکنولوژی هستید، بازار ارز دیجیتال. اما اگر بهدنبال داراییهای سنتی و ملموستری هستید، بازار بورس برای شما مناسبتر است.
۵) قوانین و نظارت
از آنجایی که بازار بورس تحت نظارت دولت و نهادهای مثل سازمان بورس و اوراقبهادار است، قوانین خاصی دارد که رعایت آنها ضروری است. اما بازار ارز دیجیتال قانونگذاری خاصی ندارد؛ نظارتی واحدی روی آن نیست که البته این مسئله ریسک کلاهبرداری، ارائه پروژههای اسکم و تقلبی را بالا میبرد.
اگر به دنبال بازاری امن و تحت نظارت هستید بورس انتخاب محتاطانهتری است اما اگر به دنبال آزادی مالی هستید بازار ارزهای دیجیتال فرصتهای بیشتری، مخصوصا در بازههای کوتاهمدت، در اختیار کاربران میگذارد.
مطلب پیشنهادی: شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال
۶) ساختار و نحوه فعالیت
بازار بورس هر کشور تحت نظارت مرکزی دولت و نهادهای مربوطه آن است. بورس سامانه رسمی تحت نظارت دارد و فرایندهای معاملاتی آن طبق اصول و استاندارد خاص و چارچوبمند انجام میشود. اما معاملات در بازار ارز دیجیتال غیرمتمرکز است و بدون نظارت مرکزی، بر بستر بلاکچینها و بدون واسطه انجام میشوند که البته پیچیدگیهای خاص خود را دارد.
از طرفی برای فعالیت در بازار بورس لازم است در سامانه سجام ثبت نام کرده و کد بورسی بگیرید تا قادر به فعالیت در این بازار باشید. برای احراز هویت میتوانید در سامانه یا پیشخوانهای دولت اقدام کنید و پس از دریافت کد یکتای خود در پلتفرمهای بورسی مشغول خرید و فروش سهام شوید.
در بازار ارز دیجیتال شرایط متفاوت است و بسته به صرافی، کیف پول یا بازاری که در آن فعالیت میکنید، اجباری بودن با نبودن احراز هویت متفاوت است.
اگر به دنبال شفافیت معاملات و استقلال مالی هستید بازار ارزهای دیجیتال و اگر به چارچوبهای معاملاتی ساختاریافته علاقهمند هستید، بازار بورس را پیشنهاد میکنیم.
مطلب پیشنهادی: بهترین صرافی خارجی برای ایرانیان بدون احراز هویت
۷) نحوه خرید و فروش
نحوه معامله نیز از تفاوت بازار ارزهای دیجیتال با بازار بورس است. خرید و فروش در بازار بورس فقط از طریق کارگزاریهای رسمی امکانپذی است. برای این کار باید در سامانه سجام ثبت نام کرده، احراز هویت کنید و کد بورسی داشته باشید. خرید و فروش در بازار ارز دیجیتال همیشه به احراز هویت نیاز ندارد؛ از طریق صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز و با داشتن کیف پول مناسب میتوان بهراحتی در ایتن بازار معامله کرد.
خرید و فروش در هر یک از این بازارها نکات مخصوص به خود را دارد. نمیتوان گفت پیچیدگی کدام کمتر است؛ برای فعالیت در هر یک باید اطلاعات و مهارت خود را بالا ببرید و همه جوانب لازم را بسنجید.
مطلب پیشنهادی: چگونه ارز دیجیتال بخریم؟ آموزش خرید و فروش ارز دیجیتال به زبان ساده
۸) میزان ریسک
بازار بورس به واسطه داراییهایی که در آن معامله میشود نوسان کمتری تجربه میکند و در دسته بازارهای کمنوسان قرار میگیرد. البته این ثبات به دورانی که دادههای فاندامنتالی عجیبی در دسترس نیست اختصاص دارد. زمانی که اتفاقات سیاسی اقتصادی تکاندهنده رخ دهید این بازار نیز تحت تاثیر قرار میگیرد.
اما بازار ارزهای دیجیتال ریسک ذاتی دارد و نوسانات بخش جداییناپذیری از آن هستند. از طرفی جدا از نوساناتی که قیمت ارزها تجربه میکنند امکان هک، حملات فیشینگ، کلاهبرداری از نوع طرح پانزی و موارد این چنینی در آن بالاست.
برای سرمایهگذاران محافظهکار، بازار بورس بازار مطمئنتری است و ریسک کمتری دارد اما اگر به درک درستی از بازار کریپتو برسید و نحوه فعالیت و ترید در آن را یاد بگیرید میتوانید به سودهای خوبی برسید.
۹) روشهای سرمایهگذاری
سرمایهگذاری در بازار بورس بیشتر با اهداف بلند مدت انجام میشود. تمرکز افراد در این بازار روی خرید سهام یا صندوق یا عرضه اولیه سهام (IPO) با دیدگاه بلند مدت است. اما بازار ارز دیجیتال برای تمام بازههای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت فرصتهای کسب سود خوبی دارد.
هدف افراد نیز از سرمایهگذاری در این بازار متفاوتتر است. برخی برای هولد ارز دیجیتال داراییها را خریداری و در کیف پول خود نگهداری میکنند در حالی که برخی دیگر به ترید روزانه، اسکالپ ترید، خرید توکن از سایت عرضه اولیه ارز دیجیتال، استیکینگ و… میپردازند.
روشهای سرمایهگذاری در بازارهای مالی متفاوت است، حوزهای را انتخاب کنید که با هدف و دیدگاه شما از ساختار بازار همخوانی داشته باشد.
۱۰) سوددهی
به نظر شما کدام بازار سودآوری بیشتری دارد؛ سرمایهگذاری در ارز دیجیتال یا بورس؟ میزان سوددهی در بورس ایران نسبت به تورم و نوسانات دلار تحلیل میشود و در اکثر مواقع شرکتهایی که صادرات محور هستند و درآمد دلاری دارند، سوددهی بالاتری دارند. اما سوددهی در بازار ارز دیجیتال از روشهای بسیار متنوعی حاصل میشود. برای مثال خرید و نگهداری برخی ارزهای دیجیتال مثل بیت کوین، اتریوم و سولانا که در دراز مدت رشد خوبی تجربه کردند از بهترین گزینهها برای کسب سود است. از طرفی با استیک کردن یا قفل دارایی خود در استخرهای نقدینگی نیز میتوانید به سود برسید، یا از طریق ایردارپها یا با خرید در کف و فروش در سقف و بسیاری روش دیگر.
سوددهی در بازار کریپتو سریعتر و هیجانانگیزتر است اما فراموش نکنید که به همان نسبت ریسک بالاتری هم دارد.
کدام یک برای من بهتر است؟ بازار بورس یا ارز دیجیتال؟
تفاوت بورس و ارز دیجیتال هر یک از آنها را برای گروه خاصی از افراد جذاب میکند؛ به نظر شما بورس بهتر است یا ارز دیجیتال؟ اگر اولویت شما سرمایهگذاری بلند مدت امن با نظارت قانونی و نوسانات کم است، بازار بورس و سهام پاسخگوی نیاز شما خواهد بود. اما اگر قصد دارید فراتر از مرزها، بهطور شبانه روزی به خرید و فروش طیف گستردهای از داراییهای رمزنگاری مشغول شوید، بازار کریپتو با تمام فرصتها و چالشها بستر مورد نظر شماست.
اما به یاد داشته باشید مسیر سرمایهگذاری شما فقط تحت تاثیر بازاری نیست بلکه لازم است ابتدا خود را بشناسید، هدف مالی خود را مشخص کنید.
مسیر سرمایهگذاری شما تا حد زیادی تحت تاثیر بازاری است که انتخاب میکنید اما به یاد داشته باشید عوامل بسیار دیگری نیز در سودده بودن با نبودن شما نقش دارند. تا زمانی که هدف خود از فعالیت در هر بازار مالی را ندانید، خود را نشناسید و دانش و مهارت لازم را کسب نکنید، به نتایج دلخواه نمیرسید.
سوالات متداول
آیا سرمایهگذاری در ارز دیجیتال بهتر از بورس است؟
نمیتوان به این سوال پاسخ قطعی داد؛ انتخاب بین این دو بازار به روحیات فردی، اهداف مالی و میزان ریسکپذیری شما بستگی دارد. بازار کریپتو نظم و انضباط و نظارت قانونی که روی بازار بورس وجود دارد را ندارد اما پر از فرصتهای طلایی برای کسب سود در انواع بازههای زمانی است.
آیا میتوان همزمان در بورس و ارز دیجیتال سرمایهگذاری کرد؟
بله؛ فعالیت در هر یک از این دو بازار منافاتی با یکدیگر ندارد و میتوانید بهراحتی در هر دو آنها بهطور همزمان سرمایهگذاری کرده و کسب سود کنید.
از کجا بفهمم که بازار کریپتو بیشتر مناسب من است یا بازار بورس؟
اگر روحیه ریسک پذیر و توانایی مدیریت ریسک دارید، روی کنترل هیجانات خود مسلط هستید و هدفتان رسیدن به سودهای سریع است، بازار کریپتو برای شما مناسب است. اما اگر به سرمایهگذاریهای امنتر در بلندمدت تمایل دارید بازار بورس انتخاب بهتری برای شما خواهد بود.
