معاملات آپشن چیست؟ آموزش جامع معامله اختیار تا استراتژی‌های سودآور

معاملات آپشن یا اختیار معامله (Options Trading) نوع خاصی از سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی مختلف است. اختیار معامله یا آپشن تریدینگ یکی از ابزارهای مشتقه است که در بازارهای سنتی مثل سهام و شاخص‌های مالی استفاده می‌شود. البته چند وقتی است که این نوع استراتژی معاملاتی در بازار کریپتوکارنسی نیز جایگاه خوبی پیدا کرده است. 

این نوع معاملات که به طور معمول با هدف پوشش ریسک انجام می‌شوند، جزو روش‌های معاملاتی بسیار قدیمی محسوب می‌شوند. طوری که تاریخچه آن‌ها به زمان یونان باستان برمی‌گردد. فرد معامله‌گر در این نوع معاملات می‌تواند برای خرید یا فروش بخش مشخصی از یک ارز دیجیتال در یک قیمت و زمان از قبل تعیین شده اقدام کند. حال اگر به دنبال آموزش جامع معاملات آپشن، انواع و نحوه عملکرد آن در بازار رمزارزها هستید، ما را تا انتهای این مقاله از ارزیکال همراهی کنید.

قرارداد آپشن چیست؟

قرارداد آپشن یا اختیار معامله فرصتی است که معامله‌گران بازار کریپتو می‌توانند با هوشمندی و زیرکی از آن برای کسب سود بیشتر در این بازار استفاده کنند. اما چطور؟ معاملات آپشن به معامله‌گران این اختیار را می‌دهد که خرید و فروش ارز دیجیتال با گوشی یا غیره را با قیمتی مشخص در تاریخی از پیش تعیین شده انجام دهند. در واقع در این استراتژی معاملاتی افراد باید از پیش‌بینی‌های درست خود به سود برسند.

اگر فرد معامله‌گر پیش‌بینی کند که قیمت یک رمزارز در آینده رشد می‌کند، باید یک قرارداد خرید یا Call Option را بخرد. همچنین اگر حدس بزند که قیمت یک ارز دیجیتال قرار است افت داشته باشد، باید یک قرارداد فروش یا Put Option را خریداری کند. در این صورت قرارداد کال آپشن این اختیار را به فرد می‌دهد که رمزارز مربوطه را در همان قیمت و زمانی که تعیین کرده، خریداری کند. 

به همین ترتیب قرارداد پوت آپشن هم اجازه فروش آن دارایی را در آن قیمت و زمان در اختیار فرد معامله‌گر می‌گذارد. این قیمت و زمان از پیش تعیین شده در قراردادهای آپشن تحت عنوان قیمت اعمال و تاریخ انقضای قرارداد شناخته می‌شود.

نکته مهمی که در معاملات آپشن وجود دارد این است که فرد معامله‌گر یا سرمایه‌گذار در خرید یا فروش قرارداد تنظیم شده هیچ تعهدی ندارد. یعنی او این اختیار را دارد تا در صورت صلاحدید خود، قرارداد مربوطه را در زمان تعیین‌شده اجرا نکند. در معاملات آپشن، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران در طرف خریدار بوده و طرف فروشنده نیز صرافی‌ ارز دیجیتال و پلتفرم‌های معاملاتی هستند که از قرارداد اختیار پشتیبانی می‌کنند.

اگر هنوز بستری برای معاملات خود انتخاب نکردید، ثبت نام در ال بانک می‌تواند یکی از بهترین گزینه‌ها باشد.

انواع مختلف معامله آپشن، اصطلاحات و نحوه کار آن‌ها

برای درک بهتر معاملات آپشن لازم است با انواع آن اشنا شوید. در ادامه علاوه بر انواع، نحوه کار و اصطلاحات کلیدی را توضیح می‌دهیم؛ با ما همراه باشید.

انواع معاملات آپشن

انواع معامله آپشن به دو دسته زیر تقسیم می‌شود:

• قرارداد آپشن آمریکایی (American): معاملات آپشن به سبک آمریکایی محبوبیت بیشتری بین معامله‌گران دارند. چون انعطاف‌پذیرتر هستند. یعنی سرمایه‌گذار هر زمان که بخواهد (حتی قبل از تاریخ انقضا قرارداد) می‌تواند معامله تعیین‌شده را اجرا کند یا آن را به طور کامل ببندد.
• قرارداد آپشن اروپایی (European): این دسته از معاملات فقط اجازه می‌دهد که معامله‌گران در زمان انقضای یک قرارداد موقعیت خود را ببندند. با این حال مقدار پریمیومی که دریافت می‌کنند نیز کم‌تر است.

اصطلاحات معاملات آپشن

برای درک بهتر قرارداد اختیار، شما را با برخی از مهم‌ترین اصطلاحات آشنا می‌کنیم:

• قیمت اعمال (Strike Price): قیمت توافقی یا قیمت اعمال، همان قیمتی است که در ابتدای تنظیم قرارداد توسط طرفین معامله تعیین می‌شود تا رمزارز موردنظر در آن سطح قیمتی به خرید با فروش برسد.
• تاریخ انقضا (Expiration): تاریخ سررسید همان زمانی است که بعد از گذشت آن دیگر قرارداد اختیار مذکور قابل خرید یا فروش نیست.
• قیمت پریمیوم (Premium): قیمت پریمیوم هزینه‌ای است که معامله‌گر باید برای کسب حق اختیار در قرارداد آن را به فروشنده پرداخت کند. در واقع سرمایه‌گذار مبلغی را به فروشنده پرداخت می‌کند تا در ازای آن بتواند اختیار اجرای یک معامله در قیمت و زمان تعیین‌شده را داشته باشد. این مبلغ متناسب با ارزش ارز دیجیتال، نوسانات بازار، تاریخ انقضای قرارداد، قیمت اعمال و مواردی این چنینی تعیین می‌شود.
• در سود (In the Money – ITM): معاملات آپشن یا قراردادهای اختیار زمانی در حالت در سود قرار می‌گیرند که قیمت رمزارز موردنظر به سطحی رسیده باشد که سرمایه‌گذار با خرید یا فروش آن به سود برسد.
• بی‌تفاوت (At the Money – ATM): بی‌تفاوت یا ATM حالتی در قرارداد اختیار است که معامله‌گر به هیچ سود یا ضرری نرسیده و قرارداد تعیین شده را می‌بندد.
• خارج از سود (Out of the Money – OTM): معامله آپشن زمانی در حالت در ضرر قرار می‌گیرد که قیمت ارز دیجیتال موردنظر به سطحی رسیده باشد که سرمایه‌گذار با خرید یا فروش آن متضرر شود.

اکنون نوبت آن است تا نحوه کار معاملات آپشن در حالت‌های مختلف را با یکدیگر بررسی کنیم:

خرید اختیار خرید و پیش‌بینی افزایش قیمت (Long Call Option)

در این نوع از معاملات آپشن، خریدار پیش‌بینی می‌کند که قیمت فلان ارز دیجیتال افزایش پیدا می‌کند. پس بر همین اساس قرارداد را طوری تنظیم می‌کند که اگر قیمت آن رمزارز تا تاریخ انقضای تعیین شده به یک سطح مشخصی رسید، آن وقت آن را در قیمت از پیش تعیین شده خود را از بهترین صرافی‌‌ ارز دیجیتال خارجی بدون تحریم یا غیره بخرد.

خرید اختیار فروش و پیش‌بینی کاهش قیمت (Long Put Option)

خریدار پیش‌بینی می‌کند که قیمت یک ارز دیجیتال در آینده کاهش پیدا می‌کند. پس قرارداد را طوری تنظیم می‌کند تا از ضررهای افت قیمت در امان باشد. بدین ترتیب در صورت کاهش قیمت رمزارز موردنظر تا تاریخ انقضای مشخص شده، خریدار حق دارد تا رمزارز موردنظر را با قیمت تعیین شده در قرارداد بفروشد.

فروش اختیار خرید و کسب سود از ثبات یا کاهش قیمت (Short Call Option)

در فروش اختیار خرید، فرد فروشنده این حق را به خریدار می‌دهد تا در یک زمان مشخص با یک قیمت معین، ارز دیجیتال موردنظر را از او بخرد. در ازای آن نیز مبلغی را به عنوان پریمیوم دریافت می‌کند. حال اگر پیش‌بینی‌های خریدار اشتباه باشد، فروشنده به اندازه قیمت پریمیوم به سود می‌رسد. در غیر این صورت متحمل ضرر می‌شود.

فروش اختیار فروش و کسب سود از ثبات یا افزایش قیمت (Short Put Option)

در این نوع از قرارداد اختیار، فروشنده این حق را به فرد دیگری می‌دهد تا یک ارز دیجیتال را در قیمت و تاریخی تعیین‌شده به او بفروشد. در ازای آن نیز مبلغی را به عنوان پریمیوم دریافت می‌کند. حال اگر قیمت آن دارایی تا تاریخ انقضا از قیمت اعمال بیشتر باشد، فرد قرارداد را اجرا نکرده و فروشنده اختیار فروش می‌تواند به اندازه قیمت پریمیوم به سود برسد.

نقش نمادهای یونانی (Greeks) در قراردادهای اختیار معامله

معاملات آپشن استراتژی ویژه‌ای به همراه خود دارند که به طور کامل با حدس و گمان گره خورده است. به همین منظور مدیریت سرمایه در ارز دیجیتال در این معاملات به شدت مهم است. نمادهای یونانی در آپشن یا ضرایب پوشش ریسک یونانی جزو متریک‌های هستند که برای ارزیابی ریسک در این پروسه کاربرد دارند. در ادامه به توضیح نقش هر کدام از این نمادها در قراردادهای اختیار پرداخته‌ایم:

دلتا (Delta)

دلتا حساسیت قیمت آپشن به تغییر قیمت دارایی پایه را نشان می‌دهد. به عبارتی نرخ تغییر قیمت آپشن به ازای یک دلار نوسان در قیمت دارایی پایه را مشخص می‌کند. دلتا در آپشن‌های خرید (Call) عددی مثبت (بین 0 و 1) بوده و در آپشن‌های فروش (Put) عددی منفی (بین 0 و 1-) است.

گاما (Gamma)

گاما نرخ تغییر دلتا را نشان می‌دهد. در واقع گاما فاکتور خوبی برای اندازه‌گیری میزان حساسیت دلتا نسبت به تغییر قیمت دارایی پایه است. گاما در آپشن‌های بی‌تفاوت بیشتر است. هرچه آپشن به تاریخ سررسید خود نزدیک‌تر شود، میزان گاما نیز افزایش پیدا می‌کند.

تتا (Theta)

تتا بیانگر حساسیت قیمت آپشن به گذر زمان است. این فاکتور نشان می‌دهد که نزدیک شدن به تاریخ انقضا ارزش زمانی آپشن را کاهش می‌دهد؛ پس مقدار تتا افزایش پیدا می‌کند. تتا برای آپشن‌های خرید و فروش یک عدد منفی است. این عدد برای آپشن‌های بی‌تفاوت بیشتر از آپشن‌های در سود و در ضرر است.

وگا (Vega)

وگا میزان حساسیت قیمت آپشن به تغییرات نوسانات ضمنی را نشان می‌دهد. به عبارتی این فاکتور نشان دهنده میزان تغییر قیمت آپشن با یک درصد تغییر در نوسانات ضمنی همان دارایی پایه است. وگا در آپشن‌های طولانی‌تر اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این آپشن‌ها نسبت به نوسانات حساس‌تر هستند.

رو (Rho)

این فاکتور میزان حساسیت قیمت آپشن به تغییر نرخ بهره را بیان می‌کند. به این صورت که میزان تغییر قیمت یک آپشن را به ازای یک درصد تغییر در نرخ بهره آن اندازه می‌گیرد. رو در آپشن‌های خرید (call) عددی مثبت و در آپشن‌های فروش (Put) عددی منفی است. چون افزایش نرخ بهره موجب کاهش ارزش آپشن فروش و افزایش ارزش آپشن خرید می‌شود.

تفاوت معامله آپشن با قرارداد آتی چیست؟

قرارداد اختیار و قرارداد آتی یا فیوچرز در دنیای ارزهای دیجیتال شباهت‌های زیادی با یکدیگر دارند. یک معامله آپشن، تعهدی است برای خرید یا فروش یک ارز دیجیتال در قیمت و زمانی از پیش تعیین شده. اما معاملات آپشن، اختیاری است که به معامله‌گر داده می‌شود تا در صورت تمایل بتواند ارز دیجیتال موردنظر را در قیمت و تاریخ مشخص شده بخرد یا بفروشد.

برای درک تفاوت اختیار معامله در مقابل قرارداد آتی به جدول زیر توجه کنید:

بهترین پلتفرم‌ها و صرافی‌ها برای معامله قرارداد آپشن

بهترین پلتفرم برای اختیار معامله چیست؟ از آنجایی که همه صرافی‌ها و پلتفرم‌های معاملاتی از قراردادهای اختیار پشتیبانی نمی‌کنند، برای ورود به این استراتژی معاملاتی باید بهترین پلتفرم های معاملات آپشن ارز دیجیتال را بشناسید. در ادامه چند مورد از این صرافی‌ها و پلتفرم‌ها را معرفی کرده‌ایم:

بایننس (Binance)

صرافی بایننس (Binance) به عنوان یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های ارز دیجیتال، بستری مناسب و امن برای کاربران فراهم کرده تا معاملات آپشن خود را در آن انجام دهند. این صرافی از قراردادهای آپشن نوع اروپایی پشیبانی کرده و کاربری ساده‌ای هم دارد. طوری که معامله‌گران مبتدی به راحتی می‌توانند از بخش آپشن آن استفاده کرده و قراردادهای اختیار خرید و فروش خود را ثبت کنند.

بایننس به عنوان یکی از بهترین صرافی های معاملات آپشن ارز دیجیتال شناخته شده و نقدینگی بالایی هم دارد. کاربران در این صرافی می‌توانند بلا ارزهایی مثل بیت کوین، اتریوم، دوج کوین و… وارد معاملات اختیار شوند. با وجود همه این‌ها، این صرافی فقط از قراردادهای کوتاه مدت (آپشن‌های 24 ساعته) پشتیبانی می‌کند.

بای بیت (ByBit)

صرافی بای بیت نیز از معاملات آپشن نوع اروپایی پشتیبانی کرده و فضایی امن و کاربرپسند را برای سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به قراردادهای اختیار فراهم کرده است. نکته جالب درباره بای بیت این است که نیاز همه فعالان بازار کریپتو از مبتدی تا حرفه‌ای را در زمینه معاملات آپشن فراهم می‌کند.

چون بخش قراردادهای اختیار خود را در سه بخش آسان (Easy)، حرفه‌ای (Pro) و کاوش (Explore) ارائه داده است. صرافی بای بیت امکان انجام قرارداد اختیار برای ارزهای بیت کوین، اتریوم و سولانا را فراهم کرده است. از جمله محدودیت‌ها و چالش‌های آن می‌توان به مواردی مثل حجم معاملات پایین و قابلیت‌های پیشرفته محدود آن اشاره کرد.

دریبیت (Deribit)

دریبیت، یک صرافی تخصصی برای معاملات آپشن و فیوچرز بوده و بزرگ‌ترین بازار مشتقات بیت کوین در دنیا است. این پلتفرم برای معامله‌گران حرفه‌ای گزینه مناسبی بوده و از ویژگی‌هایی مثل نقدینگی بالا، ابزارهای معاملاتی پیشرفته و عمق زیاد بازار برخوردار است.

پلتفرم دریبیت امکان انجام معامله آپشن برای ارزهای بیت کوین، اتریوم و سولانا را فراهم کرده و محیط پیشرفته و حرفه‌ای دارد. از چالش‌ها و معایب این صرافی این است که فقط به کاربران غیرآمریکایی سرویس داده و برداشت و واریز در آن فقط با کریپتو انجام می‌شود.

اوکی‌اکس (OKX)

یکی دیگر از گزینه‌های موجود برای انجام معاملات آپشن، صرافی اوکی‌اکس است. این صرافی از قراردادهای آپشن بیت کوین و اتریوم پشتیبانی کرده و نقدشوندگی خوبی دارد. کارمزد در این پلتفرم به نسبت کمتر بوده و محیط حرفه‌ای برای کاربران خود فراهم کرده است. با این حال فضای معاملات آپشن در صرافی OKX هنوز مثل صرافی دریبیت تکمیل نبوده و برای بعضی از کشورها محدودیت دارد.

استراتژی‌های خرید و فروش در معاملات آپشن ارز دیجیتال

چیزی که آموزش قراردادهای اختیار را تکمیل می‌کند، یادگیری انواع استراتژی‌های خرید و فروش آپشن در شرایط مختلف است. هر کدام از این استراتژی‌ها متناسب با میزان نوسان، ارزش رمزارز، زمان‌بندی موردنظر موارد این چنینی انتخاب می‌شود.

۱) خرید اختیار خرید (Long Call)

وقتی قیمت ارز دیجیتال موردنظر در بازار را با روندی صعودی پیش‌بینی می‌کنید، این مورد یکی از مناسب‌ترین استراتژی‌های خرید آپشن است. اگر قیمت بازار بیشتر از قیمت اعمال قرارداد شود، با حق خرید رمزارز با قیمت تعیین شده و فروش آن با قیمت بازار، به سود می‌رسید.

۲) خرید اختیار فروش (Long Put)

زمانی که نتیجه تحلیل‌ها و ارزیابی‌های شما آینده رمزارز موردنظر را با روندی نزولی نشان می‌دهد، می‌توانید از این استراتژی استفاده کنید. چون در این صورت اختیار فروش رمزارز با قیمت تعیین شده را داشته و می‌توانید با افت قیمت رمزارز موردنظر به سود خوبی برسید.

۳) فروش اختیار خرید پوشیده (Covered Call)

اگر نوسان قیمت ارز دیجیتال موردنظر به شکل خنثی یا کمی صعودی پیش‌بینی شود، انتخاب روش فروش اختیار خرید پوشیده می‌تواند گزینه خوبی برای معامله آپشن باشد.

در چنین شرایطی این مورد یکی از مناسب‌ترین استراتژی‌های فروش آپشن است. اگر قیمت آن دارایی افزایش پیدا نکند، فقط از قیمت پریمیوم سود می‌کنید. اما اگر رشد قیمت چشمگیری داشته باشد، سود دریافتی شما از رشد قیمت محدود می‌شود.

۴) فروش اختیار فروش نقدی (Cash-Secured Put)

استراتژی فروش اختیار فروش نقدی روشی است که در مواقعی که بازار به شکل صعودی با شیب کم یا خنثی پیش‌بینی شده کاربرد دارد. این استراتژی کم‌ریسک و محبوب برای افرادی که به دنبال کسب درآمد از بازارهای صعودی یا خنثی هستند گزینه مناسبی است. سود شما در این روش مساوی با مقدار پریمیوم دریافتی‌تان بوده و ضرر احتمالی‌تان نیز به مراتب کم است.

۵) استرادل (Straddle)

وقتی قیمت ارز دیجیتال موردنظر در بازار را با نوسان شدید پیش‌بینی کرده، اما جهت آن را نمی‌دانید، استرادل می‌تواند گزینه مناسبی باشد. چون در این روش به خرید Call و Put به طور همزان و با یک قیمت اعمال می‌پردازید. این استراتژی برای بازارهای پرریسک مناسب بوده و اگر قیمت دارایی تغییر زیادی داشته باشد به سود خوبی می‌رسید.

۶) استرنگل (Strangle)

این استراتژی مثل استرادل است؛ با این تفاوت که قیمت اعمال در آن متفاوت بوده و هزینه کم‌تری هم دارد. یعنی خرید Call و Put در آن با قیمت‌های متفاوتی انجام شده و دوباره در صورت وجود نوسان قیمتی شدید، به سود می‌رسید.

۷) اسپرد صعودی خرید (Bull Call Spread)

حال فرض کنید که طبق تحلیل‌ها و حدس‌های شما قیمت ارز دیجیتال موردنظر قرار است در آینده روندی صعودی با محدودیت رشد داشته باشد. در این شرایط استراتژی اسپرد صعودی خرید انتخاب هوشمندانه‌ای است. چرا؟ چون در آن به خرید Call با قیمت اعمال پایین و فروش Call با قیمت اعمال بالا می‌پردازید. این روش می‌تواند استراتژی خوبی برای مدیریت ریسک بازارهای صعودی باشد.

۸) اسپرد نزولی فروش (Bear Put Spread)

گاهی اوقات شرایط بازار درست برعکس مورد قبلی است. یعنی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که قیمت ارز دیجیتال موردنظر در بازار روندی نزولی با محدودیت افت دارد. آن وقت است که باید به سراغ استراتژی اسپرد نزولی فروش بروید. چون در آن به خرید Put با قیمت اعمال بالا و فروش Put با قیمت اعمال پایین می‌پردازید. درست مثل کاربردی که استراتژی اسپرد صعودی خرید در بازارهای صعودی دارد.

معاملات آپشن: فرصتی برای کسب سود در بازار پرنوسان ارزهای دیجیتال

بازار ارزهای دیجیتال پر از فرصت‌های جذاب و هیجان‌انگیز برای کسب سود و انجام معاملات مختلف است. این شما هستید که باید متناسب با قدرت ریسک، سرمایه اولیه و توانایی‌تان در تحلیل بازار یک روش خوب برای ترید و کسب درآمد از آن پیدا کنید.

معاملات آپشن ارز دیجیتال برای مبتدیان و حرفه‌ای‌های بازار کریپتو مناسب است. همه افراد متناسب با شرایط و موقعیت خودشان می‌توانند از این استراتژی معاملاتی برای رسیدن به سود استفاده کنند. 

به شرط آن که با مفاهیم مهم این مبحث به خوبی آشنا بوده و روش‌های معاملاتی مختلف آن را به درستی آموزش ببینند. البته اهمیت مدیریت ریسک معاملات آپشن ارز دیجیتال را هم نباید فراموش کرد. در این مقاله به طور مفصل درباره قراردادهای آپشن، انواع و عملکرد آن در شرایط مختلف صحبت کردیم.  حال اگر درباره مفاهیم مشابهی مثل قرارداد آتی، مدیریت ریسک و… دچار چالش شده‌اید، می‌توانید از سایر مقاله‌های آموزشی مجله ارزیکال استفاده کنید.

سوالات متداول

آیا معاملات آپشن ارز دیجیتال برای مبتدیان مناسب است؟

همه فعالان حوزه کریپتو می‌توانند معاملات آپشن ارز دیجیتال را انجام دهند؛ فقط باید پیش از شروع مطالعه، آموزش و تمرین کافی در این زمینه داشته باشند.

چه ریسک‌هایی در معاملات آپشن ارز دیجیتال وجود دارد؟

معاملات آپشن بر اساس حدس‌ها و پیش‌بینی‌های افراد برای ارزهای دیجیتال مختلف انجام می‌شود. اگر هر کدام از این قراردادها در شرایطی نامناسب و بدون تحلیل عمیق بازار انجام شود، احتمال ضرر و زیان و از دست رفتن بخشی از دارایی افراد وجود داد.

چگونه می‌توان ریسک معاملات آپشن را مدیریت کرد؟

برای مدیریت ریسک معاملات آپشن ارز دیجیتال می‌توان به مواردی مثل تنوع در معاملات، توجه به تاریخ انقضای قرارداد، تحلیل درست بازار، تصمیم‌گیری بر اساس داده‌ها نه هیجانات، استفاده از استراتژی‌های محافظه‌کارانه و خودداری از وارد کردن تمام سرمایه اشاره کرد.

بهترین استراتژی برای معاملات آپشن ارز دیجیتال چیست؟

بهترین استراتژی برای هر فرد متناسب با نوع ارز دیجیتالی که انتخاب کرده، نوسانات آن ارز، بازه زمانی و تاریخ انقضای قرارداد و مواردی از این قبیل متفاوت است.

آیا معاملات آپشن ارز دیجیتال سودآور است؟

اگر معاملات را به شکلی اصولی و با عملکردی حرفه‌ای به سرانجام برسانید، استراتژی انتخابی درستی داشته و بازار را به خوبی تحلیل کنید، در نهایت به سود خوبی می‌رسید.