استیبل کوینها نوعی ارز دیجیتال هستند که هدفشان کاهش نوسانات قیمت است. برخلاف ارزهایی مانند بیتکوین که قیمت آنها بهشدت تغییر میکند، این رمزارزها ارزش خود را به ارزهای فیات، کالاها یا سایر نهادهای مالی متمرکز پیوند میدهند تا ارزششان ثابت بماند. بررسی نظارتی استیبل کوینهای متمرکز در سراسر جهان در حال افزایش است و حوزههای قضایی مختلف اقداماتی را برای کنترل و اطمینان از پشتیبانی آنها توسط ذخایر کافی انجام میدهند. اینجاست که استیبل کوینهای غیرمتمرکز محبوبیت بیشتری پیدا میکنند.
در این مقاله از ارزیکال، به بررسی انواع استیبل کوینهای غیر متمرکز و مزایا و محدودیت آنها میپردازیم. همچنین، بهترین گزینههای موجود در این دستهبندی را معرفی میکنیم.
استیبل کوین غیرمتمرکز چیست؟
برای اینکه با مفهوم استیبل کوین غیر متمرکز آشنا شوید، ابتدا باید بدانید که استیبل کوین چیست؟ نوعی دارایی دیجیتال هستند که ارزش آن به یک دارایی ثابت متصل شده تا نوسانات شدید بازار کریپتو را نداشته باشد.
استیبل کوینهای غیرمتمرکز نیز نوعی ارز دیجیتال هستند که در یک شبکه غیرمتمرکز فعالیت میکنند و به هیچ مرجع مرکزی متکی نیستند. طبق دادههای سایت coingecko، برخلاف استیبل کوینهای متمرکز که با مبلغ معادلی در فیات یا داراییهای دنیای واقعی پشتیبانی میشوند، نوع غیرمتمرکز، در اختیار یک جامعه ساختاریافته از فعالان حوزه رمزارز قرار دارد. در واقع توسط یک جامعه تعیین شده از کاربران اداره و توسط پروتکلهای محاسباتی تثبیت میشوند.
هدف استیبل کوین غیر متمرکز ترکیب مزایای ارزهای دیجیتال مانند تراکنشهای همتا به همتای بدون واسطه و همچنین عدم وابستگی به نهادهای دولتی با حفظ ثبات ارزهای فیات سنتی است. بدین ترتیب بهجای نوسانات زیاد قیمت، میتواند یک ارز دیجیتال با ارزشی پایدار برای انجام تراکنشهای روزمره و سرمایهگذاری باشد.
مطلب پیشنهادی: ارز دیجیتال چیست؟
انواع استیبل کوین چیست؟
اعتقاد بسیاری از افراد بر این است که استیبل کوینها غیر ضروری هستند زیرا دلار آمریکا به طور گسترده پذیرفته شده است. برخی دیگر معتقدند ارزهای دیجیتالی که توسط بانکهای مرکزی کنترل نمیشوند، آینده هستند. با توجه به این موضوع، چهار نوع استیبل کوین، بر اساس داراییهایی که برای تثبیت ارزش آنها استفاده میشود، ایجاد شدهاند:
- استیبل کوینهای وثیقهگذاری شده با کریپتو به جای ارز فیات، توسط سایر ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین یا اتریوم پشتیبانی میشوند. از آنجا که خود پشتوانه هم ممکن است مستعد نوسانات زیاد باشد، چنین استیبل کوینهایی عموما بیش از حد وثیقهگذاری میشوند. مثل استیبل کوین DAI.
- استیبل کوینهای الگوریتمی توسط هیچ وثیقهای پشتیبانی نمیشوند، بلکه برای مدیریت عرضه و تقاضا به الگوریتمها و قراردادهای هوشمند متکی هستند. اگر قیمت استیبل کوین از ارزش پایه خود بالاتر رود، توکنهای جدید ضرب میشوند؛ اگر قیمت از ارزش پایه پایینتر بیاید، توکنها سوزانده میشوند.
- استیبل کوینهای با وثیقه جزئی از روشهای ترکیبی استفاده می کنند. بخشی از ارزش توسط کریپتو یا دارایی های دیگر پشتیبانی می شود و بخشی از ثبات با الگوریتم یا کنترل عرضه تأمین میگردد. این به منظور ایجاد تعادل بین امنیت و انعطاف پذیری است.
- استیبل کوینهای با پشتوانه کالا توسط داراییهای دنیای واقعی مانند طلا پشتیبانی میشوند و ارزش واقعی دارند. با این حال اغلب نیازمند متولی، حسابرسی یا اعتماد به شخص ثالث هستند که در در نتیجه ممکن است کاملا غیرمتمرکز نباشند.
در عمل، هیچ کدام از استیبل کوین های غیر متمرکز کامل نیستند و هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارد.
مطلب پیشنهادی: بهترین استیبل کوین برای ایرانیان کدام است؟
لیست بهترین استیبل کوینهای غیر متمرکز
استیبل کوینها بهطور معمول از سیستمهای پیچیدهای استفاده میکنند و ارزش خود را از طریق وثیقههای مختلف، قراردادهای هوشمند و الگوریتمها تثبیت میکنند. در نتیجه ارزششان بهطور خودکار و بدون وابستگی به بانکها و نهادهای مالی کنترل میشود.
در ادامه به معرفی برخی از مهمترین استیبل کوین های غیر متمرکز میپردازیم.
استیبل کوین دای (DAI)
دای از ارزهای دیجیتال مختلف مانند اتریوم (ETH) و USDC بهعنوان وثیقه استفاده میکند و از طریق یک سیستم وثیقهگذاری بیش از حد و تنظیمات الگوریتمی، ارزش خود را به دلار آمریکا ثابت نگه میدارد. جامعه MakerDAO بر این سیستم نظارت دارد و دارندگان توکن DAI در مورد پارامترهای کلیدی و ارتقاها رأی میدهند. DAI به دلیل همین ساختار شفاف و پشتیبانی از ارزهای مختلف، از محبوبترین استیبل کوینهای غیر متمرکز در بازار است.
ارز LUSD
یکی دیگر از استیبل کوین های غیر متمرکز ارز دیجیتال LUSD است. یک استیبل کوین قابل بازخرید با پشتوانه دلار آمریکا که توسط پروتکل Liquity صادر میشود. Liquity یک پروتکل غیر متمرکز است که به کاربران این امکان را میدهد تا وامهایی با بهره صفر دریافت کنند، بهشرطی که اتریوم (ETH) را بهعنوان وثیقه ارائه دهند.
وامها به LUSD پرداخت میشوند و برای حفظ پایداری، باید حداقل نسبت وثیقه ۱۱۰٪ رعایت شود. این وامها توسط یک استخر ثبات حاوی LUSD و بهطور جمعی توسط وامگیرندگان دیگر که بهعنوان ضامن نهایی عمل میکنند، تضمین میشوند. Liquity بهعنوان یک پروتکل غیر متولی، تغییرناپذیر و بدون نظارت فعالیت میکند.
ارز FRAX
FRAX استیبل کوین غیر متمرکز است که از مدل ترکیبی استفاده میکند. این رمز ارز بهطور همزمان از یک مدل الگوریتمی و وثیقهای بهره میبرد و نسبت این دو را بر اساس تقاضای بازار تنظیم میکند که باعث میشود انعطافپذیرتر و مقاومتر باشد. طراحی منحصر به فرد FRAX باعث شده تا این استیبل کوین در کنار مقیاسپذیری و کارایی الگوریتمی، ارزش پایدار خود را حفظ کند.
استیبل کوین GHO
GHO متعلق به پروتکل Aave ترکیبی منحصر به فرد از ثبات، انعطافپذیری و مدیریت مبتنی بر حاکمیت را ارائه میدهد که آن را به یک رمزارز قابل اعتماد در فضای دیفای DeFi تبدیل میکند. این رمز ارز از اوراکل قیمت ثابت و نرخ بهره قابل تنظیم توسط Aave DAO برخوردار است. موضوعی که باعث ایجاد پایداری بیشتر در بازار شده و هرگونه سود بازپرداخت شده به جای تأمینکنندگان داراییهای فردی، به خزانه DAO هدایت میشود. این مکانیسم از پایداری و رشد اکوسیستم Aave پشتیبانی میکند.
تفاوت استیبل کوین متمرکز و غیر متمرکز چیست؟
بررسی تفاوت دو نوع متمرکز و غیر متمرکز استیبل کوینها کمک میکند ریسکها و مزایای هر کدام را بیشتر بشناسیم، و بفهمیم کدام نوع ممکن است برای چه کاربردی مناسبتر باشد. با جدول پیش رو نگاهی شفافتر به استیبل کوین های غیر متمرکز و متمرکز پیدا میکنید.
| ویژگی | استیبل کوین متمرکز | استیبل کوین غیر متمرکز |
| مالکیت و کنترل | تحت نظارت یک نهاد مرکزی یا شرکت خاص | به هیچ نهاد مرکزی متکی نیست |
| شفافیت | در مورد ذخایر پشتیبانی شفافیت کمی وجود دارد | کاملا شفاف و اطلاعات در بلاکچین و قراردادهای هوشمند ذخیره میشود |
| نوع پشتیبانی | ارز فیات یا داراییهای واقعی | وثیقهگذاری ارزهای دیجیتال و الگوریتمها |
| کاربردها | تراکنشهای روزمره، معاملات و ذخیره ارزش در سیستمهای متمرکز | تراکنشهای روزمره، معاملات، قرضدهی و وامدهی در دیفای (DeFi) |
| ریسکها | عدم اعتماد به نهاد مرکزی و پشتیبانی ناکافی | نوسانات وثیقه، حملات سایبری و تنظیمات الگوریتمی |
| بهترین ارزها | Tether (USDT)، USD Coin (USDC), Binance USD (BUSD) | DAI، FRAX، USDD |
مزایای استیبل کوینهای غیر متمرکز
پتانسیل استیبل کوین های غیر متمرکز برای ایجاد انقلابی در تراکنشهای جهانی ضمن پایبندی به اصول تمرکززدایی، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. بیایید نگاهی به مهمترین مزایای استیبل کوین های غیر متمرکز بیندازیم:
- فعالیت استیبل کوین های غیرمتمرکز روی بلاکچینهای عمومی به هر کسی اجازه میدهند تراکنشها و وضعیت وثیقه را تأیید کند. این شفافیت باعث ایجاد اعتماد در بین کاربران میشود.
- غیرمتمرکز بودن این نوع رمزارزها، سیستم را در برابر حملات امنتر میکند. علاوه بر این، استیبل کوینهای غیر متمرکز با استفاده از قراردادهای هوشمند برای مدیریت وثیقه و صدور، ریسک خطای انسانی و کلاهبرداری را هم کاهش میدهند.
- هیچ نهاد واحدی آنها را کنترل نمیکند و دخالت در عملکرد آنها برای دولتها یا سایر سازمانها دشوار است. به همین دلیل کمتر در معرض سانسور و سختگیریهای نظارتی هستند.
- استیبل کوین غیر متمرکز برای افراد در مناطقی با ارزهای محلی ناپایدار و افرادی که به سیستمهای بانکی سنتی دسترسی ندارند، در دسترستر است. این رمزارزها بدون نیاز به اعتماد به نهادهای واسطه به افراد این امکان را میدهند که بهطور مساوی در معاملات مشارکت کنند.
به طور کلی استیبل کوین های غیر متمرکز بدون وابستگی به نهاد مرکزی، شفافتر و مقاومتر در برابر سانسور هستند و ریسک مسدود شدن یا دستکاری دارایی را کاهش میدهند.
معایب استیبل کوین های غیر متمرکز چیست؟
با تمام مزایایی که این نوع داراییها برای ما فراهم میکنند، مانند هر نوآوری دیگری با چالشها و محدودیتهایی همراه هستند. اکنون میخواهیم ببینیم مهمترین معایب استیبل کوین های غیر متمرکز چیست؟
- نوسانات قابل توجه قیمت در وثیقه میتواند ثبات این رمزارزها را به خطر بیندازد. برای کاهش این خطر، استیبل کوینهای غیرمتمرکز اغلب نیاز به وثیقهگذاری بیش از حد دارند و از مکانیسمهای انحلال برای اطمینان از کافی بودن وثیقه استفاده میکنند.
- مکانیسمهای زیربنایی استیبل کوین های غیر متمرکز میتوانند پیچیده باشند و درک و اعتماد به آنها را برای کاربران دشوار کنند. بدون آموزش کاربران در مورد نحوه کار و مزایایی که ارائه میدهند، پذیرش گسترده این نوع ارزدیجیتال میتواند چالش برانگیز باشد.
- استیبل کوین های غیر متمرکز اگرچه در برابر کنترل مقاوم هستند، اما کاملا مصون نیستند. دولتها و نهادهای نظارتی همچنان در حال توسعه چارچوبهای قانونی برای ارزهای دیجیتال هستند. بنابراین، این نوع رمزارزها هم باید خود را با این تغییر مقررات منطبق کنند.
بهتر است برای استفاده یا سرمایهگذاری، هم مزایا و هم خطرات آنها را با دقت بسنجید.
آنچه بعد از شناخت استیبل کوینهای غیرمتمرکز باید بدانید
انتقادات زیادی حول عدم شفافیت درباره ذخایری که از مقدار استیبل کوین های متمرکز در گردش پشتیبانی میکنند، وجود دارد. همچنین کنترل یک نهاد مرکزی باعث میشود شفافیت و امنیت آنها بیشتر مورد ابهام باشد. اما استیبل کوین های غیر متمرکز از آزادی عمل بیشتری برخوردارند و این جذابیت بالایی برای کاربران ایجاد میکند. با این حال، آنچه بعد از شناخت استیبل کوینهای غیرمتمرکز باید بدانید این است که این نوع از استیبل کوینها هم با چالشهایی مواجه هستند که میتواند بر روند استفاده از آنها تأثیرگذار باشد.
در نهایت آینده امیدوارکننده به نظر میرسد، زیرا با رشد این بخش، میتوان پیشرفتها و اصلاحات بیشتری را انتظار داشت و تضمین کرد که استیبل کوینهای غیرمتمرکز همچنان به عنوان یک جزء محوری در فضای ارزهای دیجیتال باقی میمانند و به ابزاری کلیدی در دنیای مالی دیجیتال تبدیل شوند، به شرطی که بهطور مداوم و با دقت به تکامل خود ادامه دهند.
سوالات متداول
استیبل کوین غیرمتمرکز چیست و چه فرقی با مدل متمرکز آن دارد؟
استیبل کوین های غیر متمرکز، نوعی ارز دیجیتال هستند که در یک شبکه غیرمتمرکز فعالیت میکنند و به هیچ مرجع مرکزی متکی نیستند. برخلاف استیبل کوینهای متمرکز که با مبلغ معادلی در فیات یا داراییهای دنیای واقعی پشتیبانی میشوند، استیبل کوینهای غیرمتمرکز توسط یک جامعه تعیین شده از کاربران، اداره و توسط پروتکلهای محاسباتی تثبیت میشوند.
محبوبترین استیبل کوین های غیر متمرکز چه ارزهایی هستند؟
DAIو FRAX، USDD از جمله محبوبترین استیبل کوینهای غیرمتمرکز به شمار میروند.
آیا استیبل کوین های غیر تمرکز برای هولد مناسب هستند؟
استیبل کوینهای غیرمتمرکز با هدف حفظ ارزش ثابت نسبت به یک ارز مرجع (مانند دلار آمریکا) طراحی میشوند. بنابراین، اگر هدف شما از هولد، حفظ ارزش سرمایه و جلوگیری از نوسانات زیاد باشد، استیبل کوینهای غیرمتمرکز گزینه مناسبی هستند.
