مقایسه اتریوم و سولانا از زمانی تبدیل به یک موضوع مهم و جذاب شد که سولانا تغییر و تحولات چشمگیری را در شبکه خود ایجاد کرد. بسیاری از کاربران نسبت به شکوفایی سولانا واکنش نشان دادند و افراد بیشتری جذب آن شدند. بعد کمکم متوجه شدیم که سولانا تبدیل به نامی شده که برای مقایسه در کنار یکی از غولهای دنیای کریپتو قرار میگیرد: سولانا و اتریوم.
حالا تعداد افرادی که به دنبال مقایسه اتریوم و سولانا هستند، بیشتر است. چون سولانا توانسته خود را به جایگاهی برساند که به عنوان “قاتل اتریوم” یا “اتریوم بعدی” شناخته شود. در ابتدا با هدف حل مشکل مقیاسپذیری اتریوم راهاندازی شد. اما حالا یک شبکه بلاکچینی قدرتمند است که تراکنشها را با سرعت بالا پردازش کرده و از برنامههای غیرمتمرکز هم پشتیبانی میکند.
البته هنوز هم در مقابل اتریوم ضعفهایی دارد. برای همین است که مقایسه آنها در حالت تنگاتنگی قرار است انجام شود. پس ما را تا انتهای این مقاله از ارزیکال همراهی کنید؛ چون میخواهیم ببینیم که آیا اتریوم دوباره پادشاه بازار میشود یا نوبت سلطنت سولانا است؟
مقایسه اتریوم و سولانا در یک نگاه
برای مقایسه اتریوم و سولانا باید ابتدا با ماهیت این دو شبکه آشنا باشید. چقدر آنها را میشناسید؟
اتریوم: شبکه اتریوم (Ethereum) یک پلتفرم قرارداد هوشمند (Smart Contract) است که با مکانیزم اجماع اثبات سهام (PoS) کار میکند. این شبکه بستر مناسبی برای ایجاد و اجرای برنامههای غیرمتمرکز (DApps) است. کارمزد شبکه اتریوم در زمان ازدحام افزایش پیدا میکند. مدت زمان تایید تراکنشها نیز متغیر است و به کارمزد ارسالکننده بستگی دارد.
سولانا: پروژه سولانا آمد تا مشکل پردازش تراکنشها را حل کند. ظرفیت پردازش تراکنش در این شبکه بالا بوده و آنها را هزینه و تاخیری کم تایید میکند. شبکه سولانا مقیاسپذیری بالایی دارد و بستر مناسبی برای اپلیکیشنهای غیرمتمرکز، بازیهای متاورسی، کالکشنهای NFT و وب 3 است. مکانیزم اجماع آن نیز تکیبی از الگوریتم اثبات تاریخ (PoH) و اثبات سهام (PoS) است.
جدول مقایسه اتریوم و سولانا
اکنون نوبت آن است که ویژگیهای کلیدی آنها را در قالب یک جدول بررسی کنیم.
| ویژگی | اتریوم | سولانا |
| سال تاسیس | 2015 | 2020 |
| بنیانگذار | ویتالیک بوترین | آناتولی یاکوونکو |
| الگوریتم اجماع | PoS | ترکیب PoS و PoH |
| سرعت تراکنش | 30 تراکنش در ثانیه | تا 65 هزار تراکنش در ثانیه |
| نهایی کردن تراکنش | 16 دقیقه | 12 ثانیه |
| زبان برنامهنویسی | Solidity, Vyper | Rust, C, C++ |
| کارمزد | نسبتا بالا (وابسته به ترافیک شبکه) | بسیار پایین (کمتر از 0.01 دلار) |
| مقیاسپذیری | محدود به Sharding و Rollups | مقیاسپذیری داخلی بالا بدون نیاز به لایه ۲ |
| پایداری شبکه | بسیار بالا | چند مورد قطعی |
| ساختار آدرس | ۴۲ کاراکتر با Ox | ۴۴ کاراکتر |
| اکوسیستم پروژهها | بزرگ و متنوع | در حال توسعه |
| بازار NFT | پیشرو (OpenSea، Blur، Foundation و…) | رشد بالا (Magic Eden، Tensor و…) |
| دیفای (DeFi) | پلتفرمهایی مثل Uniswap، Aave، Maker | پروژههایی مثل Jupiter، Marinade، Solend |
| توکن اصلی | ETH | SOL |
| موقعیت در رتبهبندی کوینها | 2 | بین 5 تا 10 |
| استفاده به عنوان وثیقه | بله، پلتفرمهای دیفای، استیبل کوینها و… | بله، سهامگذاری و وام دهی |
| ارزش بازار (Market Cap) | بیش از 300 میلیارد دلار | حدود 80 الی 90 میلیارد دلار |
| امنیت شبکه | بسیار بالا | در حال بهبود |
| محبوبیت بین توسعهدهندگان | بسیار بالا | در حال افزایش |
| نرخ پذیرش سازمانی | بالا (مثل Visa، PayPal) | رو به رشد |
| استیکینگ | بله | بله |
| نوآوریهای اخیر | Proto-Danksharding، EIP-4844 | Firedancer (کلاینت جدید با سرعت بالا) |
| نقشه راه آینده | بهبود مقیاسپذیری، بهبود UX و کاهش هزینه | گسترش ابزارها، تمرکز بر ثبات شبکه |
| مناسب برای | کاربران حرفهای، پروژههای سازمانی، DeFi | بازیهای بلاکچینی، کاربران با بودجه کمتر، اپهای سریع |
مقایسه سولانا و اتریوم در موارد مختلف
برای اینکه درک بهتری از وضعیت این دو شبکه داشته باشید، باید مقایسه اتریوم و سولانا را از جواب مختلفی انجام دهید. در ادامه دو شبکه بلاکچینی Solana و Ethereum را در ویژگیهای مختلف با یکدیگر مقایسه کردهایم.
مقیاسپذیری و سرعت
شبکه اتریوم بعد از ارتقای اتریوم 2 به مدل مبتنی بر الگوریتم اثبات سهام مهاجرت کرد تا سرعت و مقیاسپذیری بیشتری داشته باشد. به این صورت که نودها (اعتبارسنجها) توکن ETH را استیک میکنند و پروسه تایید تراکنشها و امنیت شبکه را بر عهده میگیرند.
اما سولانا کمی خلاقانهتر و پیشرفتهتر در این زمینه عمل کرد. این پروژه یک مکانیزم اجماع ترکیبی از PoS و PoH دارد. همین عامل باعث شد تا بتواند تراکنشها را با سرعت بسیار بیشتری پردازش کند. الگوریتم اثبات تاریخ مقیاسپذیری و امنیت شبکه سولانا را بالا برد.
در حال حاضر شبکه اتریوم میتواند چیزی حدود 15 تا 30 تراکنش در ثانیه را پردازش کند. در حالی که سولانا امکان پردازش 65 هزار تراکنش در ثانیه را هم دارد. البته اتریوم برای آینده خود قصد دارد از راهکارهای مقیاسپذیری مختلفی مثل دانک شاردینگ (Danksharding) استفاده کند. پس ممکن است در آینده چیزهای زیادی تغییر کند.
به طور کلی سرعت تایید و پردازش تراکنشها و مقیاسپذیری در شبکه سولانا بیشتر از شبکه اتریوم است.
کارمزد
یکی از موارد مهمی که در مقایسه اتریوم و سولانا باید به آن توجه کرد، کارمزد این دو شبکه است. هزینه تراکنشها در اتریوم به عنوان هزینه گس (Gas Fees) شناخته میشود. این هزینه به ترافیک شبکه وابسته است و حالت ثابتی ندارد؛ اما در اکثر مواقع بیشتر از 1 دلار است. در مقاله “کارمزد اتریوم چقدر است؟” به طور مفصل درباره این موضوع صحبت کردهایم.
این موضوع در حالیست که کارمزد در شبکه سولانا چیزی حدود 0.0002 واحد سولانا است؛ یعنی تقریبا 0.01 دلار. این شبکه برای تعیین هزینه تراکنش از منابع پردازشی و اندازه دادهها استفاده میکند.
در نهایت میتوان نتیجهگیری قاطعانهای در این زمینه داشت: کارمزد تراکنشها در سولانا خیلی کمتر از شبکه اتریوم است.
قراردادهای هوشمند و dApps
وقتی قرار است به مقایسه اتریوم و سولانا بپردازیم، مفاهیم قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز، موضوعی مشترک بین این دو شبکه است. اتریوم اولین شبکه بلاکچینی بود که قراردادهای هوشمند را اجرا کرد. علاوه بر این بزرگترین و گستردهترین اکوسیستمهای غیرمتمرکز را هم در اختیار دارد. طوری که از حدود 5 هزار اپلیکیشن غیرمتمرکز و بیشتر از 290 میلیون آدرس فعال پشتیبانی میکند.
شبکه اتریوم به نوعی زادگاه دیفای است. مفهوم دیفای و پلتفرمهای بزرگ این حوزه همه در بستر اتریوم شروع به کار کردند. غولهایی مثل یونی سواپ، میکر دائو، آوه، کامپاند و… نمونههایی از این پلتفرمها هستند که تحولات عظیمی در حوزه وامدهی و معاملات کریپتویی ایجاد کردند.
پلتفرم سولانا جدیدتر از اتریوم است؛ اما با این حال توانسته اکوسیستم قدرتمندی از DAppها بسازد. طوری که بیشتر از 440 اپلیکیشن و 100 میلیون آدرس فعال دارد. در حال حاضر پروژههای مهمی مثل Jupiter، Raydium و Orca در حوزه دیفای روی سولانا در حال فعالیت هستند.
مقایسه اتریوم و سولانا در زمینه قراردادهای هوشمند و dApps، نتیجه قطعی ندارد. اتریوم در این زمینه پیشرو است؛ اما سولانا هم با سرعت و کیفیت بالایی در حال رشد در این حوزه است.
NFTها
شبکه اتریوم در حوزه NFT پیشگام است. چرا؟ چون بازارهای معروف و بزرگی مثل Opensea را به دنیای کریپتو معرفی کرده است. اوضاع ان اف تیها در این شبکه خیلی خوب است. برای مثال پروژههایی مثل CryptoPunks، Art Blocks و Bored Ape Yacht Club رکوردهای بیسابقه و بینظیری را در فروش آثار هنری دیجیتال ثبت کردهاند.
اما شبکه سولانا هم بیکار ننشسته و اقدامات چشمگیری در این راستا انجام داده است. برای مثال بازارهایی مثل Solanart، Magic Eden و Metaplex را ایجاد کرده تا کاربران بتوانند با کارمزد کمتری نسبت به اتریوم معاملات خود را انجام دهند. علاوه بر اینها پروژههای NFT معروفی مثل دی گایز و اوکی بیرز نیز نشانه دیگری از رشد چشمگیر این شبکه در بازار ان اف تیها است.
به طور کلی برای مقایسه اتریوم و سولانا در زمینه توکنهای غیر مثلی میتوان این گونه گفت: اتریوم پیشگام است و اکوسیستم بزرگتر و سابقه بیشتری دارد؛ اما سولانا در حال رشد با سرعتی بالا است و کارمزدهای کمتری هم دریافت میکند.
مطالعه بیشتر: NFT چیست؟
مکانیزم عرضه
یکی دیگر از مواردی که در مقایسه اتریوم و سولانا باید حتما بررسی شود، مکانیزم عرضه این دو شبکه است. هر کدام از این شبکهها ارزهای دیجیتال اختصاصی خود را دارند که به ترتیب عبارتاند از: ارز دیجیتال اتر (ETH) و سولانا (SOL).
در جدول زیر مکانیزم عرضه این دو کوین را مقایسه کردهایم:
| اتریوم | سولانا | |
| عرضه اولیه | 72 میلیون (2015) | 500 میلیون (2020) |
| عرضه کل | نامحدود | تقریبا نامحدود |
| عرضه جاری | حدود 120 میلیون | حدود 600 میلیون |
| نرخ تورم سالانه | حدود 0.25 تا 0.5 درصد | حدود 5 درصد به طور کاهشی |
| تورم خالص | حتی ممکن است منفی شود | مثبت ولی کنترل شده |
ارز دیجیتال اتریوم در حالت تورم کنترل شده قرار دارد؛ برای همین به گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری بلند مدت تبدیل شده است. رمز ارز سولانا هم در حال تلاش برای کنترل تورم به شکلی شفاف و قابل پیشبینی است.
مقایسه اتریوم و سولانا از نظر امنیت و سطح عدم تمرکز
امنیت شبکه، جزو مهمترین فاکتورهایی است که در مقایسه سولانا و اتریوم باید به آن توجه شود. معیاری که فقط به مکانیزم اجماع و کدنویسی شبکه مربوط نیست؛ بلکه به عوامل دیگری مثل تحمل خطا، غیرمتمرکز بودن، تنوع کلاینتها، نودها و… نیز وابسته است. در ادامه امنیت این دو شبکه را در ابعاد مختلف بررسی میکنیم.
امنیت شبکه اتریوم
شبکه اتریوم سن بیشتری دارد؛ بنابراین فرصت بیشتری برای ایجاد بستری امن و قابل اعتماد داشته است. اما چرا این را میگویم؟
سال 2016 را به خاطر دارید؟ زمانی که یک هکر از آسیبپذیری و باگهای سیستم قرارداد هوشمند استفاده کرد و چیزی حدود 3.6 میلیون اتر را دزدید. این رویداد به هک DAO معروف است و به عنوان یک اتفاق مهم در تاریخ بلاکچین محسوب میشود. چون باعث سقوط شدید قیمت اتریوم شد.
تقسیم شدن شبکه اتریوم به دو زنجیره مجزای اتریوم و اتریوم کلاسیک (ETC) نیز به همین ماجرا برمیگردد. چون دقیقا بعد از آن بود که این شبکه تصمیم گرفت اقدامات امنیتی مهمی بردارد:
- مهاجرت به مدل اثبات سهام
- مکانیزم جریمه (Slashing) که موجب مجازات نودهای مختلف میشود.
- حسابرسی مداوم قراردادهای هوشمند و بهبود زیرساختها
شبکه Ethereum برای اپلیکیشنهای مالی بزرگ گزینه امن و قابل اعتمادی است.
امنیت شبکه سولانا
از طرفی شبکه سولانا تمرکز خود را روی گسترش اکوسیستم و افزایش حجم تراکنشها گذاشت. طوری که کمکم با مشکلات جدیدی مواجه شد: مشکل امنیت و پایداری شبکه.
سولانا توانسته بود رکورد 400 هزار تراکنش در ثانیه را در جریان عرضه اولیه یک صرافی غیرمتمرکز ثبت کند. همین رویداد باعث قطعیهایی در شبکه شد. بعد هم اتفاقات کلیدی مثل حملات محرومسازی از سرویس (DoS) مزید بر علت شد تا حافظه اعتبارسنجها تمام و شبکه متوقف شود.
اما سولانا کوتاه نیامد و در سال 2024 راهکارهای جدیدی برای افزایش امنیت شبکه خود ارائه داد:
- معرفی Firedancer به عنوان دومین کلاینت اعتبارسنج که مقاومت شبکه را افزایش میدهد و از قطعی شبکه جلوگیری میکند.
- پذیرش QUIC که یک پروتکل انتقال داده است که توسط گوگل توسعه یافته و حالا در سرویسهای مختلفی استفاده میشود. سولانا با پذیرش آن به عنوان یکی از اجزای اصلی ارتباط نودها، پایداری سیستم خود را بهبود میدهد.
- اجرای stake-weighted QoS که باعث اولویتبندی تراکنشها بر اساس میزان استیک میشود و پایداری شبکه را زمانهای شلوغ تضمین میکند.
در نهایت شبکه اتریوم امنیت تضمین شدهتری دارد؛ اما سولانا هم در حال توسعه ابزارهای امنیتی و افزایش سطح عدم تمرکز در سیستم خود است.
ترندهای داغ ۲۰۲۵؛ کدام پروژهها روی سولانا و اتریوم رشد میکنند؟
در دنیای امروز مفاهیمی مثل Web3 با سرعت بالایی در حال رشد و توسعه است. بنابراین دیگر بحث سرعت یا امنیت شبکههای بلاکچینی به تنهایی نمیتواند کافی باشد. اکنون باید ببینیم آینده در دستان کدام بلاکچین است؟
اتریوم قصد دارد به پایههای اساسی و زیرساختی اپلیکیشنهای غیرمتمرکز تبدیل شود. رولآپهایی مثل Arbitrum، Optimism، zkSync و… رشد انفجاری داشتهاند. همین موضوع باعث شده تا اتریوم به یک لایه امنیتی تبدیل شود تا قدرت خود را به لایههای دوم بسپارد.
اما سولانا تمرکز خود را روی تجربه کاربری و عملکرد لحظهای گذاشته است. مخصوصا وقتی که Firedancer در سال 2025 به طور کامل وارد شبکه شود.
اگر بخواهیم نگاهی هم به دادههای روز دنیا درباره این دو پروژه داشته باشیم، بد نیست جستجوهای جهانی کاربران در گوگل را بررسی کنیم. برای مثال عبارتهایی مثل Solana Pay و Solana firedancer در چند ماه اخیر برای دفعات زیادی جستجو شدهاند.
علاوه بر این کشورهایی مثل هند، برزیل و به طور کلی کشورهای در حال توسعه، بیشتر به سولانا علاقه دارند. چون تراکنش ارزان و UX آسانتری دارد. در صورتی که کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا همچنان اتریوم را به عنوان ملکه ارزها میدانند و علاقه چشمگیری به شبکه آن دارند.
بنابراین به طور کلی در مقایسه اتریوم و سولانا میتوان این گونه گفت که هر دو این شبکهها در مسیر پیشرفت و توسعه هستند. اتریوم پایه اصلی و امنیتی Web3 است و سولانا مسیر آیندهنگرتری را در پیش گرفته است.
نتیجهگیری: اتریوم یا سولانا؟ انتخاب نهایی به هدف شما بستگی دارد
اتریوم و سولانا هر دو از شبکههای بلاکچینی هستند که به عنوان یک پلتفرم قرارداد هوشمند در راستای توسعه برنامههای غیر متمرکز فعالیت میکنند؛ اما با رویکردهای متفاوتی در مقیاسپذیری، تمرکززدایی و معماری. اتریوم سابقه و تجربه بیشتری دارد، اما سولانا با انگیزه و هدفمند در راستای بهبود مقیاسپذیری، کاهش کارمزد و افزایش سرعت تراکنشها تلاش میکند.
در نهایت نتیجه مقایسه اتریوم و سولانا پاسخ واضحی ندارد. کاربران باید بر اساس نیاز و اولویتهایی که دارند یکی از این دو شبکه را انتخاب کنند. شناخت تفاوتها و مقایسه کلی آنها باعث میشود تا تصمیم آگاهانهتر و هوشمندانهتری بگیرید.
نظر شما چیست؟ اتریوم یا سولانا؟ کدام یک انتخاب نهایی شماست؟ تجربیات و نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
