آمار دقیقی از کلاهبرداریها از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون در دسترس نیست. اما جالب است بدانید طبق گزارش FBI در سال ۲۰۲۴، بیش از ۹.۳ میلیارد دلار دارایی آمریکاییها از طریق انواع مختلف کلاهبرداری از دست رفته است. این آمار افزایش ۶۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۳ را نشان میدهد. هر چه میگذرد به تعداد سایتهای جعلی و پروژههای اسکم افزوده میشود و اینکه چطور سایتهای کلاهبرداری ارز دیجیتال را شناسایی کنیم دغدغه همهگیرتری خواهد شد. در این مقاله از ارزیکال با ما همراه باشید تا ببینیم برای شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال باید به چه نشانههایی توجه کنیم که در دام آنها نیفتیم.
انواع رایج کلاهبرداری در بازار کریپتو
چند مورد از رایجترین روشهای کلاهبرداری و سرقت ارز دیجیتال عبارتند از:
- صرافیهای جعلی: برخی از وبسایت یا اپلیکیشنها ظاهری مشابه صرافیهای معتبر دارند. اما زمانی که پول واریز میکنیم، دارایی ما قفل میشود و دیگر قابل برداشت نیست.
- سایتهای فروش توکن تقلبی:. در Fake ICO پروژهها خود را بهعنوان سایت عرضه اولیه ارز دیجیتال معرفی میکنند. این در حالیست که برخلاف وعدههای هیجانانگیز این سایتها، با اسکم ارز دیجیتال و توکنهای تقلبی روبهرو هستیم.
- فیشینگ و صفحات مشابه سایتهای معتبر: حملات فیشینگ یکی از رایجترین روشهای کلاهبرداری است. طی آن هکرها با شبیهسازی سایتهایی مشابه سایتهای معتبر، کاربر را فریب داده و برای وارد کردن اطلاعات مهمی مثل کلید خصوصی متقاعد میکنند.
- پروژههای پامپ و دامپ: پامپ و دامپ ارز دیجیتال روشی است که بیشتر توسط کانالهای تلگرامی اتفاق میافتد. گروهی شروع به خرید یک ارز میکنند و قیمت آن را با تبلیغ زیاد بالا میبرند. اما درست زمانی که سایر افراد نسبت به خرید آن وسوسه شده و وارد میشوند، دارایی خود را میفروشند و باعث ضرر شدید دیگران میشود.
- اسکمهای استخراج ابری: این پروژه کلاهبرداری ارز دیجیتال شبیه به طرح پانزی است. بعضی سایتها وعده میدهند که شما میتوانید بدون داشتن ماینر، در قبال سرمایهای که قفل کردید، سود روزانه بگیرید. اما درحقیقت هیچ ماینینگی اتفاق نمیافتد و سود شما از جذب کاربران جدید تامین میشود و فقط تا زمانی ادامهدارد که پروژه کاربر بگیرد.
هوشیار باشید و علاوه بر موارد فوق، حواستان به ربات تریدرهای جعلی، صرافی تقلبی، ایردراپهای اسکم و افزونههای نامعتبر کیفپولها نیز باشد.
برای شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال چه کنیم؟
استفاده از سایتهای امن و معتبر یک ضرورت است؛ وقتی پای پول در میان است باید دقیق و حساس باشید و احتیاط کنید. استفاده از سایتهای معتبر اولین قدمی است که باید در این مسیر برداشت؛ اما متاسفانه با گسترش بازار کریپتو، تعداد سایتهای کلاهبرداری در حال افزایش است.
سوال اینجاست که چطور فرق بین سایت واقعی و سایت کلاهبرداری را تشخیص دهیم؟ باید به دنبال چه نشانههایی باشیم؟
برای اینکه بتوانید سایتهای کلاهبرداری ارز دیجیتال را شناسایی کنید لازم است به نشانههای مشکوک آن توجه داشته باشید. در ادامه به بررسی چند نشانه مهم که به شما در تشخیص سایت معتبر از نامعتبر کمک میکند میپردازیم؛ با ما همراه باشید.
۱) نام و آدرس دامنه مشابه برندهای معروف
یکی از اولین مواردی که برای شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال باید به آن توجه داشت، آدرس دامنه است. گاهی سایتهای جعلی با جا به جا کردن یک یا دو حرف یا کم و زیاد کردن آنها اسم سایتهای معتبر را تقلید میکنند. برای مثال آدرس URL خود را شبیه به صرافی بایننس ایجاد میکنند و مثلا بهجای binance.com آن را به binanc.com تغییر میدهند. شباهتهای اینچنینی، برخی کاربران، مخصوصا افراد تازهوارد را به اشتباه میاندازد.
۲) درخواست کلید خصوصی یا عبارت بازیابی از طرف سایت
هیچ سایت معتبر و قانونی هرگز از شما کلید خصوصی یا عبارت بازیابی نمیخواهد. اگر با چنین درخواستهایی از جانب سایت مواجه شدید بدون شک با حملات فیشینگ روبهرو هستید. همانطور که از نام آن پیداست، کلید خصوصی مختص شماست؛ دسترسی به آن یعنی دسترسی به تمام سرمایه شما پس به خوبی از آن محافظت کنید و آن را در اختیار هیچکس دیگری قرار ندهید.
مطلب پیشنهادی: کلید خصوصی و عمومی در کیف پول ارز دیجیتال چیست؟
۳) نبود بازخورد کاربران و غیرفعال بودن پشتیبانی
اگر در سایت هیچ ردی از نظر کاربران نبود یا هیچ خبری از تیم پشتیبانی پاسخگو وجود نداشت، چطور به آن اعتماد کنیم؟ در این مواقع حتما به آن سایت مشکوک شوید؛ نبود این موارد احتمال جعلی بودن سایت را بالا میبرد. حتی ممکن است با یک ربات کلاهبرداری روبهرو باشید.
سایت، صرافی ارز دیجیتال و کیف پول کریپتویی معتبر باید شبکه قوی و کاربران فعال داشته باشد و بتوان راجع به آن پلتفرم در شبکههای مجازی یا دیگر رسانهها خواند.
۴) نداشتن SSL یا گواهی امنیتی HTTPS
آدرس سایتهای معتبر با پروتکل امن //:https شروع میشود اگر آن را نداشته باشد یا بهجای آن عبارت //:http را ببینیم، آدرس سایت پذیرنده مشکوک است؛ ترجیحا وارد آن نشوید. علاوه بر آن خوب است اگر به سایتی شک کردید، تاریخ ثبت دامنه آن را بررسی کنید. برای این کار میتوانید از سایتهایی مثل Whois استفاده کنید و اطلاعات مربوط به دامنهها را بررسی کنید.
۵) هویت ناشناس اعضای تیم یا شرکت
یکی از روشهای شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال بررسی ناشناس بودن یا نبودن آن است. مشخص بودن هویت تیم توسعهدهنده یا اعضای پشت هر سایت حوزه کریپتو برای کاربران اهمیت دارد.
همه ما تمایل داریم سابقه حرفهای افراد را بدانیم و بتوانیم فعالیت آنها در شبکههای مجازی را پیگیری کنیم، راجع به آنها بخوانیم تا مطمئن شویم با شخصیتهای ساختگی روبهرو نیستیم. اکثر افراد حساب لینکدین یا توییتر دارند یا در یوتیوب و دیگر رسانهها فعال هستند. اگر هویت افراد جعلی یا مشکوک بود، ریسک نکنید.
۶) نداشتن امکان تست و دمو واقعی
طراحی سایتهای معتبر طوری است که کاربرهایی که عضو آن نیستند نیز با دیدن فضای کاربری جذاب و کاربردی آن نسبت به ثبت نام و عضویت در آن ترغیب شوند. برخی از سایتهایی که پیش از ثبت نام اجازه دسترسی به محیط صرافی یا کیف پول را نمیدهند و شما ایدهای از کلیت فضای آن ندارید، گزینههای مشکوکی هستند.
۷) داشتن یا نداشتن وایت پیپر
یکی دیگر از نشانههای مهم در شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال، نداشتن وایت پیپر است. پروژههای معتبر وایت پیپر دقیق با جزئیات فنی و اطلاعات بهروز دارند که با مطالعه آنها از اهداف پروژه، نحوه عملکرد، کاربرد توکنی که ارائه میدهند و تیم توسعهدهنده آن باخبر میشوید.
برای دسترسی به وایت پیپر پروژهها کافی است به سایتهای معتبری مثل CoinMarketCap یا CoinGecko مراجعه کنید. همانطور که در تصویر مشخص کردیم، با جستجوی هر ارز، در بخش اطلاعات مربوط به آن به Whitepaper آن نیز دسترسی دارید. آن را بررسی کنید و اگر با وایت پیپری مواجه بودید که کلیگویی کرده یا از اطلاعات کپی رایت استفاده کرده است، به آن شک کنید و وارد آن نشوید.
نکته: در همین صفحه به آدرس قرارداد هوشمند پروژه نیز دسترسی دارید. خوب است که آن را نیز چک کنید تا بیشتر مطمئن شوید تایید شده و معتبر است. در همین سایت میتوانید در قسمت Explorers از طریق سایتهایی مثل Etherscan.io یا Solscan.io به تمام اطلاعات مربوطه دسترسی پیدا کنید.
۸) حجم معاملات و نقدینگی پایین ارزهای معرفی شده در سایت
سایتی که به معرفی ارزهای اسکم بپردازد یا وعده ایردراپ جعلی دهد به هیچ وجه مورد تایید نیست. پس اگر به ظاهر سایت شک نکرده بودید، حتما بررسی کنید ارزی که معرفی میکند اسکم نباشد؛ چطور؟
برای این کار علاوه بر بررسی آدرس توکن و قرارداد هوشمند آن، مطمئن شوید آن ارز در صرافیهای معتبر لیست شده است یا خیر. البته برخی ارزها در فضای دکس معامله میشوند و نباید فراموش کرد که لیست نشدن در صرافیها همیشه به منزله اسکم بودن نیست.
در قدم بعد وضعیت حجم معاملات و میزان نقدینگی آن چطور است. پیشنهاد میکنیم حتما نقدینگی را زیر نظر داشته باشید. پایین بودن حجم معاملات غیرمستقیم میگوید بنظر میرسد که کاربران علاقه خاصی به این ارز ندارند؛ باید برایتان سوال شود که چرا و به آن مشکوک شوید.
۹) وعدههای غیرواقعی با سودهای عجیب
اگر سایتی مدام وعدههای عجیب و غریب بابت چند برابر کردن داراییهای شما و سودهای تضمینی چند صد درصدی میدهد، به آن شک کنید. فریب اینجور مجموعهها را نخورید. گاهی اوقات با ترید به سودهای خوبی میرسید و گاهی هم ممکن است همانقدر ضرر کنید.
موفق شدن در این مسیر به زمان و کسب تجربه احتیاج دارد و قرار نیست یک شبه پولدار شوید. پس اگر سایتی شعار میداد در سریعترین زمان ممکن شما را ثروتمند میکنیم، فریب نخورده و بدانید با سایت معتبری مواجه نیستید.
خلاصه نکات کلیدی در شناسایی سایت های کلاهبرداری ارز دیجیتال
اینکه چطور سایتهای کلاهبرداری ارز دیجیتال را شناسایی کنیم، دغدغه تمام افراد فعال در حوزه کریپتو است. کنترل احساسات در ترید مهم است اما مدیریت هیجانات فقط مختص زمان ترید نیست و در مواجهه با سایتهای مربوطه نیز باید آن را رعایت کرد.
بله، آیتمهای رایگان سایتهای حوزه ارز دیجیتال وسوسهانگیزند. افزونههای خاص کیفپولها یا خدمات بیش از حد صرافیها توجه بسیاری به خود جلب میکنند؛ اما احتیاط کنید! فریب تبلیغات افراطی و وعدههای رویایی را نخورید و آگاهانه وارد سایتها شوید.
یکی از رایجترین اشتباهات تریدرها عدم احتیاط و اعتماد بیجا به سایتها است. هرگز لینکهای ناشناس از سایت و کانالهای ناشناخته را باز نکنید، از ثبت نام در سایتهای مشکوک پرهیز کنید. از طرفی هیچوقت کلید خصوصی خود را در اختیار هیچ پلتفرمی قرار ندهید.
اگر سایتی کلید خصوصی یا دیگر اطلاعات شخصی شما را خواست به آن مشکوک شوید. چون احتمال اینکه با حمله فیشینگ روبهرو باشید زیاد است. در این شرایط پیشنهاد میکنیم از افزونههای ضد فیشینگ مثل MetaMask Phishing Detector و Netcraft Extension استفاده کنید.
شما چطور؟ با ما از تجربه خود در مواجهه با سایتها کلاهبرداری بگویید.
