همزمان با افزایش تنشهای سیاسی در آستانه انتخابات آمریکا، نگرانیها درباره استقلال فدرال رزرو دوباره به صدر توجه بازارهای مالی بازگشت. در همین فضا، مدیرعامل Bank of America هشدار داد هرگونه تلاش برای اعمال نفوذ سیاسی بر سیاستهای پولی میتواند واکنش منفی و تنبیهی بازارها را به دنبال داشته باشد. هشدار رئیس بانک آمریکا در شرایطی مطرح میشود که نقش دونالد ترامپ در آینده فدرال رزرو بیش از هر زمان دیگری زیر ذرهبین قرار دارد.
هشدارها درباره مداخله سیاسی در فدرال رزرو
برایان موینیهان (Brian Moynihan)، مدیرعامل Bank of America، در گفت و گویی با برنامه Face the Nation شبکه CBS تاکید کرد که استقلال بانک مرکزی آمریکا یک اصل غیرقابلچشمپوشی برای ثبات بازارهای مالی است. به نظر او، اگر فعالان بازار احساس کنند این استقلال تضعیف شده، واکنش آنها سریع و تنبیهی خواهد بود.
موینیهان تصریح کرد که فدرال رزرو زمانی بهترین عملکرد را دارد که «نامرئی» باشد. این نهاد باید تنها در نقش وام دهنده نهایی برای جلوگیری از بحرانهای سیستمی وارد عمل شود. او معتقد است اقتصاد آمریکا عمدتا توسط بخش خصوصی هدایت میشود و نه تصمیمات روزمره بانک مرکزی. اما همین نهاد زمانی که سیاسی شود، میتواند منبع بیثباتی گسترده شود.
فشارهای ترامپ بر فدرال رزرو و نگرانی بازارها
به نقل از تیم خبری ارزیکال، دونالد ترامپ طی سالهای اخیر بارها از جروم پاول (Jerome Pawel)، رئیس فدرال رزرو، به دلیل مقاومت در برابر کاهش سریع نرخ بهره انتقاد داشت و حتی تهدید به برکناری او کرد.
علاوه بر این، تلاش ترامپ برای کنار گذاشتن لیزا کوک (Liza Cook)، عضو هیئت مدیره فدرال رزرو، زنگ خطر جدیدی برای بازارها به صدا درآورد. اقدامی که فعلا با حکم موقت دادگاه متوقف شده است.
با نزدیک شدن به پایان دوره پاول در ماه می ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵)، انتظار میرود ترامپ اوایل سال آینده نامزد مورد نظر خود را برای ریاست فدرال رزرو معرفی کند.
همین موضوع باعث شد تحلیلگران نگران باشند که انتخاب بعدی بیش از آنکه بر تخصص پولی تکیه داشته باشد، تحت تاثیر ملاحظات سیاسی قرار بگیرد. تجربه تاریخی نشان میدهد بازارها نسبت به کوچکترین نشانه از دخالت سیاسی در سیاست پولی حساسیت بالایی دارند.
نقش دادگاه عالی و آینده استقلال بانک مرکزی
ابعاد حقوقی این ماجرا نیز در حال پررنگتر شدن است. دیوان عالی آمریکا قرار است در ۲۱ ژانویه به پرونده مربوط به تلاش ترامپ برای برکناری لیزا کوک و سایر پروندههای مشابه درباره اختیارات رئیسجمهور بر نهادهای مستقل فدرال رسیدگی کند. انتظار میرود رای نهایی پیش از پایان دوره کاری دادگاه در ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) صادر شود.
موینیهان در عین هشدار نسبت به ریسکهای سیاسی، ابراز اطمینان کرد که گزینههای مطرحشده برای ریاست آینده فدرال رزرو از کیفیت بالایی برخوردارند و بانکها آماده هستند اطلاعات و همکاری لازم را برای موفقیت رئیس جدید فراهم کنند.
با این حال، پیام اصلی او روشن بود. هر تضعیف واقعی و کاهش استقلال فدرال رزرو میتواند هزینه سنگینی برای بازارهای مالی آمریکا و جهان به همراه داشته باشد.
