نمودار لگاریتمی چیست؟ بررسی تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی

چارت تغییرات قیمت دارایی‌ها از نمودار افقی زمان و نمودار عمودی که قیمت را نشان می‌دهد، تشکیل می‌شود. نمودار زمان شکل ثابتی دارد که در انواع چارت‌ها مشابه و یکسان است. اما نمودار عمودی قیمت، با توجه به فواصل قیمتی، دو نوع حسابی و لگاریتمی دارد. انتخاب نوع مقیاس نمودار اعم از حسابی یا لگاریتمی تاثیر مستقیم روی درک ما از حرکت قیمت و روندها دارد. در این مقاله از ارزیکال به چیستی هر یک و بررسی تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی در تحلیل تکنیکال می‌پردازیم. 

نمودار لگاریتمی چیست؟

از آنجایی که ماهیت بازار ارزهای دیجیتال پرنوسان است، نمودارهای لگاریتمی بیشتر از نمودارهای ساده به‌کار می‌آیند. در نمودار لگاریتمی، ملاک درصد تغییرات قیمت است. این نمودار نوسانات را به‌طور درصدی و متناسب با رشد یا ریزشی که قیمت تجربه کرده، نشان می‌دهد. 

اگر با همان اعداد مثال قبلی پیش‌ رویم؛ در نوع لگاریتمی، فاصله ۲۰۰ تا ۴۰۰، ۱۰۰٪ است درحالی که فاصله ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ فقط ۲۰٪ است؛ یعنی یک پنجم فاصله ۲۰۰ تا ۴۰۰. بنابراین خبری از فاصله‌های یکسان روی نمودار نیست.

وجه تمایز نمودار لگاریتمی با حسابی، در بازارهای پرنوسان با تایم‌فریم‌های بالا نمایان می‌شود. این نمودار فنی‌تر از حسابی است و می‌توان روی آن کانال و خط روند نیز ترسیم کرد.

نمودار حسابی چیست؟

خیلی ساده بگوییم؛ در نمودار حسابی که نوع پیش‌فرض نمودارهای چارت است، فاصله بین قیمت‌ها یکسان است. دقیقا به همین خاطر است که به آن حسابی یا خطی می‌گوییم. به‌طور مثال در نمودار حسابی، فاصله بین ۲۰۰ و ۴۰۰ با فاصله ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ برابر است.

در نمودار حسابی فقط اندازه اختلاف قیمت اهمیت دارد و کاری با رشد و افت قیمت ارزها نداریم. این نوع نمودار برای دوران پر نوسان بازار و تایم‌فریم‌های بالا پیشنهاد نمی‌شود؛ زیرا اطلاعات چندانی در اختیار تحلیلگر نمی‌گذارد. 

مطلب پیشنهادی: نمودار تحلیل تکنیکال چیست؟

تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی در تحلیل تکنیکال چیست؟

نمودار لگاریتمی و حسابی ممکن است در ظاهر مشابه باشند اما در پس ماجرا با هم متفاوتند. بر اساس همین تفاوت‌هاست که تفسیر تریدر و تحلیلگر، بسته به نوع نمودار متفاوت می‌شود. 

نمودار حسابی تغییرات را به‌صورت عددی و ثابت نشان می‌دهد اما در لگاریتمی، اختلاف قیمت‌ها براساس درصد محاسبه می‌شود. علاوه بر این، هر چه تایم فریم بزرگتر و نوسانات قیمتی بیشتر باشد، نمودار لگاریتمی اطلاعات بیشتری در اختیارمان می‌گذارد و کارآمدتر است.

برای درک بهتر تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی در تحلیل تکنیکال، توجه شما را به نمودار خطی و لگاریتمی یک ارز در تایم فریم یکسان جلب می‌کنیم:

تصویر بالا نمودار حسابی قیمت ارز سولانا در تایم فریم یک ماهه را نشان می‌دهد. همانطور که می‌بینید در نمودار قیمت فاصله‌های یکسان ده‌تایی شاهد هستیم؛ ۳۰…۴۰…۵۰…و غیره که دارای الگو خطی با شیب ده است.

از طرفی در قسمتی از نمودار، روند بسیار ضعیف و خط مانندی شاهد هستیم. این قسمت از نمودار، اطلاعات خاصی از وضعیت قیمت پیش از سال ۲۰۲۱ در اختیارمان قرار نمی‌دهد.

حالا به تصویر زیر که نمودار لگاریتمی این ارز است دقت کنید:

بله! حالا که نمودار روی حالت لگاریتمی تنظیم شد، فاصله‌های غیر یکسان در نمودار قیمت که درصدی افزایش یا کاهش پیدا کرده‌اند را می‌بینیم. ۵۰…۹۰…۱۶۰…۳۰۰…و غیره که خطی نیستند.

تفاوت مهم‌تر اینکه حالا شاهد تصویر به مراتب واضح‌تری از رفتار قیمت سولانا حتی پیش از سال ۲۰۲۱ هستیم. در نمودار لگاریتمی تغییرات قیمت دیگر خطی نیست بلکه بر اساس درصد رشد و ریزش ارز نشان داده شده است. درک نمودارهای لگاریتمی آسان‌تر و تحلیل آن نیز کاربردی‌تر است.

جدول مقایسه نمودار لگاریتمی و حسابی

نمودار لگاریتمی و حسابی تفاوت‌هایی هم در ظاهر و هم در کاربرد دارند. برای درک بهتر این تفاوت‌ها به جدول مقایسه نمودار لگاریتمی و حسابی زیر توجه کنید:

به طور کلی، انتخاب بین این دو نمودار به میزان نوسان و بازه زمانی تحلیل بستگی دارد.

زمان مناسب استفاده نمودار الگوریتمی و حسابی

تصویر بالا نمودار ارز سولانا در تایم فریم یک روزه را روی هر دو نمودار حسابی و لگاریتمی نشان می‌دهد. اگر به ترید روزانه یا سایر استراتژی‌هایی که بازار را در تایم فریم‌های پایین بررسی می‌کنند مشغول هستید، فرق چندانی بین نمودار حسابی و لگاریتمی نیست.

برایتان سوال شد که چرا؟ واضح است؛ اصولا در تایم فریم‌های کوتاه، تغییرات شدیدی در قیمت دارایی‌ها اتفاق نمی‌افتد و خبری از نوسان‌های چند صد یا هزار درصدی نیست. بنابراین ظاهر نمودار حسابی و لگاریتمی تقریبا مشابه هم است. 

اما اگر دیدگاه بلند مدت روی بازار دارید و درصدد کشف ارزهای پرپتانسیل برای سرمایه‌ گذاری هستید، باید رفتار قیمت را در تایم فریم‌های بالاتری بررسی کنید. پس اگر در تایم فریم‌های بالا مشغول تحلیل هستید، حتما از نمودارهای لگاریتمی که رشد و ریزش قیمت را بر اساس درصد نمایش می‌دهد استفاده کنید.

هر چه تایم فریم بالاتر می‌رود میزان تغییرات قیمت دارایی‌ها نیز بیشتر می‌شود. مثلا تغییرات قیمت یک ارز در بازه سه ساله، نوسانات قابل توجه‌تری از نوسانات قیمتی آن در یک یا دو هفته اخیر دارد.

پیشنهاد مطالعه: بهترین ارز دیجیتال برای سرمایه گذاری کدام است؟

کدام نمودار برای تحلیل تکنیکال مناسب‌تر است؟

آیا می‌دانید تحلیل تکنیکال چیست؟ اگر با این روش تحلیلی آشنا باشید، احتمالا می‌دانید که وضوح چارت و امکان ترسیم خطوط روند و تشخیص الگوها اهمیت بسیار زیادی در آن دارد. اینکه چه نموداری برای تحلیل تکنیکال مناسب‌تر است، در درجه اول به تایم فریم مدنظر شما برای تحلیل، بستگی دارد. 

هر چه تایم‌فریم‌ بالاتر باشد تحلیل دقیق‌تری خواهید داشت؛ می‌پرسید چرا؟ زیرا در این شرایط نوسانات بازار نیز بیشتر است و با اعمال انواع اندیکاتور می‌توان الگوهای تحلیلی بیشتری شناسایی کرد. 

پیشنهاد ما نمودار لگاریتمی است؛ زیرا این نمودار در بازارهای نوسانی عملکرد بهتری دارد و برای تحلیل انواع معاملات ارز دیجیتال انتخاب مناسب‌تری است. در نوع لگاریتمی، نوسانات طوری نمایش داده می‌شوند که می‌توانید به‌راحتی خط روند یا کانال رسم کرده و تحلیل دقیق‌تری داشته باشید.

تاثیر نمودارهای الگوریتمی و حسابی روی تحلیل بازار

در نگاه اول، ممکن است تفاوت بین نمودار لگاریتمی و حسابی خیلی به چشم نیاید و صرفا آن را پای تفاوت ظاهری بگذارید. اما در عمل، انتخاب بین نمودار حسابی و نمودار لگاریتمی مستقیما روی نحوه‌ درک روند قیمت، تشخیص سطوح حمایت و مقاومت و تحلیل تکنیکال بازار تاثیر می‌گذارد.

خط‌های یکنواخت نمودار حسابی، حرکات قیمت را گاهی کم‌اهمیت نشان می‌دهند؛ در حالی که همین حرکت‌ها در نمودار لگاریتمی کاملا محسوس است و به صورت رشد یا ریزش‌های قابل‌توجه خودنمایی می‌کنند.

حتی گاهی در شرایطی که بازار نوسانات شدید را تجربه می‌کند، ممکن است نمایش عددی تغییرات قیمت شیب غیرواقعی یا اغراق‌آمیز از روند بازار را تشکیل دهد. اما در نمودار لگاریتمی، تغییرات درصدی نمایش داده می‌شوند. وقتی تغییرات قیمت بر اساس درصد نمایش داده شود، تریدر بهتر می‌تواند بفهمد که یک سطح مقاومتی واقعا چقدر قدرتمند است یا آیا شکسته شدن آن اهمیت دارد یا خیر. در نتیجه، تصویر دقیق‌تری از قدرت روند و عمق حرکات بازار خواهد داشت.

بنابراین دقت کنید، نوع نمودار نه تنها ظاهر کندل‌ها را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند منجر به تفسیر متفاوت از روند، شکست‌ها و نقاط بازگشت قیمت شود.

تغییر نمودار حسابی به لگاریتمی روی چارت تریدینگ ویو

نمودار قیمت روی چارت TradingView، در حالت پیش‌فرض روی نمودار حسابی تنظیم شده است است. برای تغییر این نمودار به حالت لگاریتمی، کافی است روی علامت چرخ‌‌دنده که پایین صفحه سمت راست قرار دارد، کلیک کنید. در منوی باز شده حالت Logarithmic را انتخاب کنید تا حالت لگاریتمی نمودار فعال شود و تغییرات افزایش یا کاهشی قیمت را به‌صورت درصدی نمایش دهد. 

نکته: برای تغییر سریع نمودار حسابی به لگاریتمی یک روش بسیار سریع و راحت‌تر نیز وجود دارد؛ کافی است از شورت‌کات Alt +L استفاده کنید.

چرا تریدرها از نمودار لگاریتمی استفاده می‌کنند؟

جالب است بدانید، بیشتر تریدرهای حرفه‌ای از نمودارهای لگاریتمی استفاده می‌کنند. اما سوال اینجاست که چرا این نوع نمودار میان معامله‌گران محبوبیت بالایی دارد؟

دلیل ساده است؛ نمودار لگاریتمی تغییرات قیمت را بر اساس درصد نمایش می‌دهد، نه فقط اعداد مطلق. این ویژگی باعث می‌شود حتی زمانی که قیمت یک دارایی چند برابر می‌شود، باز روند واقعی و شدت حرکت آن به درستی قابل مشاهده باشد. در ادامه مهم‌ترین کاربردهای نمودار لگاریتمی برای تریدرها را بررسی می‌کنیم:

• نمایش تغییرات درصدی: حرکات کوچک و بزرگ قیمت نسبت به درصد رشد یا ریزش قابل مقایسه هستند. یعنی رشد ۱۰۰ درصدی از ۱۰ به ۲۰ دلار، دقیقا به همان اندازه دیده می‌شود که رشد ۱۰۰ درصدی از ۱۰۰ به ۲۰۰ دلار است. به همین دلیل، وقتی قیمت یک ارز چند برابر می‌شود، در نمودار لگاریتمی همچنان می‌توان روند را واضح و واقعی دید.
• تشخیص روندهای بلندمدت: با این نمودار، روندهای اصلی بازار واضح‌تر و واقعی‌تر دیده می‌شوند.
• شناسایی سطوح حمایت و مقاومت: تحلیل و شناسایی خطوط روند، حمایت و مقاومت در این نمودار دقیق‌تر و کاربردی‌تر است. 
• پیشگیری از سیگنال‌های اشتباه: در نمودار حسابی حرکات بزرگ قیمت اغراق‌آمیز به نظر می‌رسند و می‌تواند تحلیل‌گر را به سمت تصمیم‌گیری‌های اشتباه هدایت کند. اما در نمودار لگاریتمی، چون تغییرات بر اساس درصد نمایش داده می‌شود، این اغراق‌ها حذف شده و سیگنای‌ها واقعی‌تر هستند.

در نتیجه می‌توان گفت نمودار لگاریتمی یکی از اصول کلیدی تحلیل تکنیکال حرفه‌ای است.

لگاریتمی یا حسابی؛ انتخابی هوشمندانه

انتخاب بین نمودار حسابی و لگاریتمی، بیش از هر چیز بستگی به نوع تحلیل شما دارد. اگر در تایم فریم‌های کوتاه‌مدت با نوسانات محدود فعالیت دارید نمودار حسابی نیاز شما را برآورده می‌کند. اما وقتی پای تحلیل‌های عمیق‌تر در تایم فریم‌های بالاتر به میان می‌آید نمودار حسابی کافی نیست. برای تحلیل دارایی‌هایی که نوسانات شدید تجربه می‌کنند به دید وسیع‌تر و درک بهتری از وضعیت قیمت احتیاج دارید، در این هنگام قطعا نمودار لگاریتمی گزینه مناسب‌تری است. 

شما در تحلیل‌های خود بیشتر از کدام نمودار استفاده می‌کنید؟ با ما از تجربه خود بگویید. 

سوالات متداول

چه زمانی باید از نمودار لگاریتمی استفاده کرد؟‌

در تایم فریم‌های میان مدت یا بلند مدت که شاهد نوسانات قیمتی شدیدتری هستیم، بهتر است از نمودار لگاریتمی استفاده کنیم. نمودار لگاریتمی به واسطه نمایش درصدی رشد و ریزش قیمت در بازار، دید بهتر و واضح‌تری به شما می‌دهد. 

چه زمانی استفاده از نمودار حسابی مناسب‌تر است؟

نمودار قیمت در حالت پیش‌فرض به شکل حسابی یا خطی است. در تایم فریم‌های کوتاه مدت که نوسان قابل توجهی اتفاق نمی‌افتد و شاهد تغییرات خاصی از قیمت نیستیم، می توان از نمودار حسابی استفاده کرد.

آیا تفاوت تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی در تحلیل تکنیکال قابل توجه است؟

اگر درصد رشد و ریزش زیاد باشد، که اصولا در تایم فریم‌های بالا شاهد آن هستیم، بله تفاوت نمودار لگاریتمی و حسابی فاحش است. نمودار لگاریتمی علاوه بر دید منطقی‌تر، به تحلیلگر امکان ترسیم خط روند و کانال و غیره نیز می‌دهد. اما در شرایطی که درصد رشد یا ریزش اندک باشد نمودار حسابی و لگاریتمی فرق چندانی با یکدیگر ندارند.