معاملهگری به همان اندازه که یک فعالیت مالی است، یک طرز فکر هم است. تسلط بر نمودارها، ابزارهای معاملاتی، استراتژیها و تحلیل بازار اهمیت بالایی دارد. اما بدون کنترل احساسات، رعایت نظم و توانایی تصمیمگیری درست در شرایط تحت فشار، حتی بهترین برنامههای معاملاتی هم از مسیرشان منحرف میشوند. کلید حل این مشکل در درک روانشناسی معاملات شما نهفته است. زیرا این طرز فکر انعطافپذیر است که معامله گران موفق را از بقیه متمایز میکند. در این مقاله از ارزیکال به بررسی ۷ کتاب روانشناسی ترید میپردازیم که هر کدام از جمله بهترین کتابهای روانشناسی در معاملهگری به شمار میروند. کتابهایی که بینشهای منحصر به فردی در مورد چالشهای ذهنی و عاطفی معاملهگری ارائه میدهند.
روانشناسی معاملهگری چیست و چرا مهم است؟
روانشناسی معاملهگری به مطالعهی تأثیر طرز فکر بر تصمیمگیریهای مالی و نحوهی واکنش احساسی فرد در برابر تغییرات بازار و شرایط فشار میپردازد. تسلط بر روانشناسی ترید به شما برتری ذهنی در تعامل با بازارها میدهد و به شما کمک میکند که با کنترل احساسات در ترید، برنامههای معاملاتی خود را درست پیش ببرید و از اشتباهات پرهزینه جلوگیری کنید. علاوه بر این، روانشناسی معاملات صبر و اعتماد به نفس را افزایش میدهد و شما را توانمند میکند تا به جای تلاش برای دستیابی سریع به سود، به استراتژیهای بلندمدت پایبند باشید.
مطلب پیشنهادی: ترید چیست؟
فهرست بهترین کتاب روانشناسی ترید
موفقیت در ترید با داشتن یک پایه روانشناختی قوی تضمین میشود و به شما این امکان را میدهد تا ضررها کاهش دهید و معاملات سودآور بیشتری داشته باشید. با این حال ایجاد طرز فکر صحیح معاملاتی یکی از سختترین بخشهای تبدیل شدن به یک معاملهگر موفق است و نیاز به تمرین و مطالعه مداوم دارد. مطالعه چند کتاب روانشناسی ترید میتواند در این زمینه کمک کننده باشد.
برای همین در ادامه بدون ترتیب خاصی، ۷ کتاب روانشناسی که در لیست بهترین کتاب ترید قرار دارند را معرفی کردهایم.
کتاب معاملات در منطقه (Trading in the Zone)
کتاب «معاملات در منطقه» مارک داگلاس (Mark Douglas) به عنوان یک کتاب روانشناسی ترید بیان میکند که اصلیترین مانع موفقیت، استراتژی ناقص یا تحلیل ضعیف بازار نیست؛ بلکه ذهن خود معاملهگر است. او معتقد است که ناتوانی ما در پذیرش این حقیقت که نتایج بازار نامشخص هستند، منجر به ترس، طمع و تردید میشود.
کتاب تریدینگ این د زون چارچوبی برای تغییر از طرز فکر «برد/باخت» به طرز فکر احتمال محض ارائه میدهد. این تغییر شامل خنثی کردن واکنشهای احساسی به رویدادهای بازار است. مثلا، به جای احساس ناامیدی پس از یک ضرر، یاد میگیرید که آن را به عنوان بخشی ضروری و مورد انتظار از سیستم خود که در طول زمان در حال اجرا است، ببینید.
کتاب معاملات در منطقه در سال ۲۰۰۰ منتشر شده و به دلیل بینشهای عملیاش در روانشناسی معاملهگری به عنوان بهترین کتاب روانشناسی ترید و راهنمای قطعی برای تسلط بر جنبه ذهنی معاملات شناخته میشود.
کتاب معاملهگر منضبط (The Disciplined Trader)
مارک داگلاس پیش از نوشتن کتاب «تریدینگ این د زون»، با کتاب «معاملهگر منضبط» روانشناسی در ترید را به جهان معرفی کرد. این کتاب در مورد درک این موضوع است که چرا اکثر معاملهگران در ثبات قدم مشکل دارند؟ هدف اصلی کتاب شناسایی و خنثی کردن موانع ذهنی و باورهای خود تخریبگر مانند نیاز به همیشه درست بودن، ترس از دست دادن و دشواری پذیرش ضرر است.
براساس اعتقاد داگلاس، موفقیت به معنای یادگیری بیشتر در مورد بازار نیست؛ بلکه به معنای حذف باورهای عمیق در مورد ریسک ضرر و قطعیت است. این کتاب که در سال ۱۹۹۰ منتشر شده به شما میآموزد که اطلاعات بازار را بیطرفانه ببینید. زیرا قیمتی که در خلاف جهت شما حرکت میکند، یک حمله شخصی یا نشانه شکست نیست؛ بلکه صرفا اطلاعاتی است که نیاز به یک پاسخ از پیش برنامهریزی شده دارد. برای همین به عنوان یک کتاب روانشناسی ترید خوب شناخته میشود.
مطلب پیشنهادی: فومو (FOMO) چیست؟ راهنمای مقابله با ترس از دست دادن
کتاب مربی معاملهگری روزانه (The Daily Trading Coach)
کتاب «مربی معاملات روزانه»، اثر برت ان. استینبارگر (Brett N. Steenbarger) یک کتاب روانشناسی معاملهگری است که در ۱۰۱ درس، رویکردی ساختارمند برای خودآموزی ارائه میدهد. این درسها برای کمک به معاملهگران در غلبه بر موانع عاطفی، ایجاد نظم و بهبود عملکرد طراحی شدهاند.
استینبارگر قصد دارد با آموزش نحوه تشخیص و اصلاح عادات غلط معاملهگران را به یک مربی تبدیل کند. او با تکیه بر تجربه خود به عنوان یک روانشناس معاملات، تمرینهای عملی برای معاملهگران ارائه میدهد. تمرینهایی جهت توسعه تابآوری روانی، تصمیمگیری و خودسازی که هر معاملهگر میتواند روزانه آنها را اجرا کند.
کتاب مربی معاملهگری روزانه در سال ۲۰۰۹ منتشر شده و به دلیل رویکرد عملی خود به طور گسترده مورد تحسین قرار گرفته است. به همین دلیل، برای معاملهگری که آماده است مطالعه صرف در مورد روانشناسی را کنار بگذارد و به طور فعال روی آن کار کند، ضروری است. بنابراین یکی از اولین اقدامات برای ورود به بازار ارزهای دیجیتال، میتواند مطالعه این کتاب روانشناسی ترید باشد.
کتاب روانشناسی تجارت (The Psychology of Trading)
روانشناسی تجارت نوشته برت ان. استینبارگر عمیقا بررسی میکند که چگونه احساسات و شرایط ذهنی بر عملکرد معاملاتی تأثیر میگذارند. استینبارگر در این کتاب به تریدرها در شناسایی و اصلاح الگوهای فکری مضر که منجر به تصمیمات معاملاتی آنی میشوند، کمک کند.
او همچنین در این کتاب روانشناسی ترید بررسی میکند که چگونه تجربیات شخصی، آسیبهای گذشته و رفتارهای ریشهدار معاملهگران بر تصمیمگیری آنها تأثیر میگذارد. روانشناسی تجارت یکی از بهترین کتابهای روانشناسی ترید است. زیرا در حالی که سایر کتابها بر طرز فکر و ذهنیت تمرکز دارند، این کتاب به عنوان ابزاری برای شناسایی الگوهای ذهنی، درک ریشه آنها و اجرای تکنیکهای درمانی ساختاریافته برای غلبه بر باورهای غلط عمل میکند. روانشناسی تجارت در سال 2002 منتشر شده است.
کتاب تصویر ذهنی معاملهگری (The Mental Game of Trading)
بازی ذهنی معاملهگری اثر جرد تلندر (Jared tendler) نویسنده معروف در سال ۲۰۲۱ منتشر شده است. او با تکیه بر تجربیات گسترده خود به عنوان مربی بازیهای ذهنی، چارچوبی بسیار سیستماتیک و عملی برای غلبه بر نقصهای روانی ارائه میدهد.
بازی ذهنی معاملهگری یک راه حل ساختاریافته برای تشخیص و رفع علل ریشهای مسائلی مانند ترس، طمع و اختلال در نظم ارائه میدهد. ایده اصلی تندلر این است که مشکلات نقصهای شخصیتی نیستند. بلکه نقصهای فنی در بازی ذهنی شما هستند که میتوانند ترسیم، درک و به طور سیستماتیک حل شوند. او همچنین تأکید میکند که شناسایی یک نقص تنها گام اول است؛ بهبود مداوم و تدریجی چیزی است که منجر به تغییر پایدار میشود.
این کتاب مفاهیم قدرتمندی مانند «مدل یادگیری بزرگسالان» و چارچوب «بازی A/B/C» را معرفی میکند که به معاملهگران کمک میکند تا کیفیت وضعیت ذهنی و اجرای خود را شناسایی کنند. بنابراین اگر به دنبال یک کتاب روانشناسی ترید خوب هستید، بازی ذهنی معاملهگری میتواند گزینه خوبی برای شما باشد.
مطلب پیشنهادی: فاد (FUD) چیست؟
کتاب سرمایهگذار هوشمند (The Intelligent Investor)
معاملهگران در طول نوسانات بازار با تصمیمگیریهای احساسی مختلفی دست و پنجه نرم میکنند. این فراز و نشیب اغلب منجر به مدیریت ریسک ضعیف، دنبال کردن روندها و معاملات بیش از حد یا اور ترید میشود، که همه اینها بازدهی را از بین میبرند. کتاب «سرمایهگذار هوشمند» نوشته بنجامین گراهام (Benjamin Graham) دقیقا به همین نکته میپردازد که چگونه میتوان در بازاری که دائما معاملهگران را به انجام تصیممهای احساسی وسوسه میکند، یک طرز فکر منطقی و منظم داشت.
راهنماییهای کنترل احساسات گراهام به معاملهگران کمک میکند تا بر آنچه واقعا مهم یعنی محافظت از سرمایه و تفکر شفاف تمرکز کنند. یکی از ویژگیهای خاص این کتاب، ایدههای مالی بدون زمان و جاودانهای هستند. ایدههایی که باعث شده از سال انتشار یعنی ۱۹۴۹ تا امروز، راهنماییهای مفید آن هنوز در بازارهای فعلی قابل اجرا باشند.
این کتاب به عنوان یک نمونه کتاب روانشناسی ترید، عمدتا در مورد سرمایهگذاری ارزشی و حاشیه امن است. با این حال، در مورد مدیریت ریسک، نحوه رفتار بازارها و تصمیمات منظم، نکاتی برای آموزش به هر معاملهگر سهام دارد.
حال که صحبت از سرمایهگذاری امن و ترید بدون حاشیه است، بد نیست نگاهی به مقاله “استراتژی تریدر تنبل چیست؟” بیندازید.
کتاب تفکر سریع و کند (Thinking, Fast and Slow)
تفکر، سریع و کند اثر دنیل کانمن (Daniel Kahneman) برنده جایزه نوبل اگرچه به طور خاص به عنوان یکی از کتاب های روانشناسی معاملهگری به شمار نمیرود، اما منبعی ضروری برای درک سازوکار رفتاری است که تصمیمات مالی را هدایت میکند.
کانمن مدل فرآیند دوگانه مغز را معرفی میکند: «سیستم ۱» (سریع، شهودی، احساسی) و «سیستم ۲» (کند، سنجیده، منطقی). استدلال اصلی این است که اتکای ما به سیستم ۱ که به راحتی عمل میکند، منجر به خطاهای قابل پیشبینی در قضاوت میشود که به عنوان سوگیریهای شناختی شناخته شده و میتوانند در عرصه معامله فاجعهبار باشند.
این کتاب چارچوبی عمیق برای تشخیص اینکه چرا معاملهگران به طور غریزی تحت فشار، انتخابهای ضعیفی میکنند، ارائه میدهد. تفکر سریع و کند سازوکارهای پشت سوگیریهایی مانند بیزاری از ضرر و اعتماد به نفس بیش از حد را توضیح میدهد. تریدرها با درک این نقصهای ذهنی ذاتی، شروع به ایجاد فرآیندهایی برای مقابله با آنها خواهند کرد.
کتاب تفکر، سریع و کند در سال ۲۰۱۱ منتشر شده و یکی از مهمترین نمونههای کتاب روانشناسی ترید برای تقویت نظم و انضباط بلندمدت است.
تأثیر مطالعه روانشناسی ترید بر تصمیمهای معاملاتی
تسلط بر روانشناسی معاملات به اندازه درک تحلیل تکنیکال و روندهای بازار مهم است. طرز فکر شما تعیین میکند که چقدر خوب ریسکها و ضررها را مدیریت میکنید و در مواجهه با عدم قطعیت، نظم و انضباط دارید. شما میتوانید با یادگیری مداوم و بهکارگیری درسهای این ۷ کتاب روانشناسی ترید، قدرت ذهنی لازم برای حضور در بازارها را ایجاد کنید.
مطالعه این کتابها بذرهای نظم روانشناختی را میکارد، اما این تحول یک شبه اتفاق نمیافتد؛ بلکه با هر معامله، هر یادداشت روزانه و هر جلسه مرور ساخته میشود. مسیر یک معاملهگر در حال تقلا به یک معاملهگر همواره سودآور با این تمرینهای آگاهانه هموار میشود.
سوالات متداول
چرا روانشناسی معاملهگری برای موفقیت در بازار اهمیت دارد؟
روانشناسی معاملهگری به شما کمک میکند تا احساسات خود را مدیریت کرده و از تصمیمات احساسی در زمان نوسانات بازار جلوگیری کنید.
چطور میتوانیم احساسات خود را در هنگام ضرر کنترل کنیم؟
باید به این باور برسید که ضرر بخشی از فرایند معاملاتی است و هیچگاه نباید آن را شخصی بگیرید. کتاب «تریدینگ این د زون» میآموزد که چگونه باید ضررها را به عنوان دادههای اطلاعاتی از بازار ببینید و آنها را به بخشی از استراتژی بلندمدت خود تبدیل کنید.
آیا کتاب تفکر سریع و کند برای تریدرها مناسب است؟
کتاب تفکر سریع و کند اگرچه منحصراً برای معاملهگران نوشته نشده است، اما منبعی ضروری برای درک سازوکار شناختی است که تصمیمات مالی را هدایت میکند.
