پشتوانه ارز دیجیتال چیست و چرا اهمیت دارد؟

در دنیایی که هر روز ارزهای دیجیتال جدید متولد می‌شوند، یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که ذهن کاربران دنیای کریپتو را درگیر می‌کند، پشتوانه ارز دیجیتال است. یعنی چه چیزی ارزش این دارایی‌ها تضمین می‌کند؟

در این مقاله از ارزیکال، مفهوم پشتوانه ارزهای دیجیتال را توضیح می‌دهیم و شما را با انواع آن آشنا می‌کنیم. همچنین بررسی می‌کنیم که شناخت آنها چگونه می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری شما را تغییر دهد. پس همراه ما باشید تا با نقش پشتوانه در آینده بازار ارزهای دیجیتال آشنا شوید.

چه چیزی پشتوانه ارزهای دیجیتال است؟

منظور از پشتوانه ارزهای دیجیتال چیست؛ سوال اصلی که در این مقاله به آن می‌پردازیم. وقتی صحبت از پشتوانه ارز دیجیتال (Cryptocurrency Backing) می‌شود، یعنی عاملی که به یک ارز دیجیتال ارزش و اعتبار و پایداری می‌دهد. در ارزهای فیات این پشتوانه طلا یا حمایت دولت‌ها و بانک‌های مرکزی است؛ اما در حوزه ارزهای دیجیتال ماجرا کمی متفاوت می‌شود. افرادی که می‌دانند ارز دیجیتال چیست، بیشتر به این موضوع واقف هستند.

در بازار کریپتو، پشتوانه ارزهای دیجیتال با هم متفاوت است. برخی ارزها، مثل تتر (USDT) و پکس گلد (PAXG) با دارایی‌های واقعی پشتیبانی می‌شوند. در واقع دلار، طلا یا حتی ارزهای دیجیتال دیگر، ارزش این دارایی‌های دیجیتال را ثابت نگه می‌دارند و باعث می‌شوند در برابر نوسانات بازار مقاوم باشند.

بعضی از ارزها نیز مثل بیت کوین و اتریوم، پشتوانه فیزیکی و ملموس ندارند. در واقع، پشتوانه بیت کوین و ارزهای مشابه آن، ترکیبی از فناوری بلاکچین، الگوریتم‌های رمزنگاری، امنیت شبکه و میزان پذیرش کاربران است. همین ساختار غیرمتمرکز و شفاف، باعث می‌شود هیچ نهاد متمرکزی نتواند در ارزش آنها دخالت کند. بدین ترتیب ارزش واقعی دارایی‌ها تعیین و حفظ می‌شود.

به طور کلی، پشتوانه ارزهای دیجیتال به کاربران این اطمینان خاطر را می‌دهند که ارزش دارایی‌های دیجیتال تضمین‌شده است. در نتیجه به دارایی‌های قابل اعتماد برای کاربران تبدیل می‌شوند.

انواع پشتوانه در ارزهای دیجیتال

در دنیای کریپتو، انواع پشتوانه ارز دیجیتال وجود دارد. اما نکته مهمی که قبل از بررسی آن‌ها باید در نظر داشته باشید، درباره مفهوم استیبل کوین است. در بخش قبل به این موضوع اشاره کردیم که اکثر ارزهای دیجیتال پشتوانه ملموسی ندارند؛ مثل بیت کوین، اتریوم و… اما آن دسته از ارزها که دارای پشتوانه (فیزیکی، ارزی و…) هستند، تحت عنوان استیبل کوین شناخته می‌شوند. 

در این بخش یاد می‌گیریم ۴ دسته اصلی پشتوانه ارز دیجیتال چیست و هر کدام را جداگانه توضیح می‌دهیم.

1) پشتوانه فیزیکی (طلا، الماس، نفت)

تعدادی از ارزهای دیجیتال دارای پشتوانه فیزیکی هستند؛ یعنی ارزش آنها به دارایی‌های واقعی مثل طلا و الماس یا مقدار معینی نفت وابسته است. بر همین اساس به عنوان یکی از استیبل کوین‌ها شناخته می‌شوند و هدف از طراحی آن‌ها، ایجاد پلی میان دارایی‌های سنتی و فناوری بلاکچین است. 

دارایی‌هایی مثل طلا همیشه ارزشمند هستند و در برابر تورم مقاومند. بنابراین گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری به حساب می‌آیند. حالا تصور کنید دارایی‌های دیجیتالی وجود داشته باشند که ضمن برخورداری از این مزیت، دارای ویژگی‌های ارزهای دیجیتال نیز باشند. به این دارایی‌ها، ارزهای دیجیتال با پشتوانه فیزیکی می‌گویند.

نمونه‌های شناخته‌شده این دسته انواع طلا دیجیتال هستند؛ ارزهایی که به ازای هر واحد از آنها، مقدار مشخصی طلای واقعی در ذخایر امن نگهداری می‌شوند. برای مثل تتر گلد (XAUT) که توسط شرکت Tether Limited صادر می‌شود، هر توکن آن معادل یک اونس طلا است که در خزانه‌های امن سوئیس نگهداری می‌شود. 

بدین ترتیب کاربران با خرید ارز طلا در نوبیتکس، می‌توانند دارایی خود را به طلا تبدیل کنند و از نوسانات قیمتی و تورم در امان باشند. از آن طرف، از مزیت‌های ارزهای دیجیتال، مثل انتقال سریع و راحت، شفافیت و کاهش هزینه‌های نگهداری نیز استفاده کنند.

2) پشتوانه ارزی (دلار، یورو)

در برخی موارد ارزهای فیات مثل دلار، یورو یا درهم، پشتوانه ارز دیجیتال می‌شوند که به آنها استیبل کوین با پشتوانه ارزی می‌گویند. این رمز ارزها ارزش ثابتی دارند و قیمت هر واحد از آنها معادل یک دلار یا یک یورو است. در واقع به ازای هر توکن صادر شده، مقدار مشخصی ارز فیات در حساب‌های بانکی یا نهادهای مالی معتبر نگهداری می‌شود تا ثبات ارزش آنها تضمین شود.

همه میدانیم که تتر چیست؛ مشهورترین استیبل کوین در دنیای ارزهای دیجیتال که پشتوانه دلار آمریکا را دارد. تتر (USDT) توسط شرکت Tether Limited صادر می‌شود؛ شرکتی که ادعا می‌کند به ازای هر واحد USDT یک دلار واقعی در حساب‌های بانکی خود نگهداری می‌کند. این ساختار باعث می‌شود قیمت تتر همواره نزدیک به ارزش یک دلار باقی بماند و کاربران بتوانند بدون نگرانی از نوسانات بازار کریپتو، دارایی خود را میان نظام مالی سنتی و دیجیتال جابجا کنند.

به همین دلیل، استیبل کوین‌های با پشتوانه ارزی نقش مهمی در معاملات، پرداخت‌ها و حفظ ارزش دارایی دارند. این رمز ارزها می‌توانند بین ثبات مالی سنتی و سرعت و شفافیت فناوری بلاکچین تعادل ایجاد کنند. در نتیجه گزینه مناسبی برای کاربران محتاطی که دوست دارند ارزش دارایی‌هایشان را حفظ کنند، به حساب می‌آیند.

آیا می‌دانید چطور تتر بخرید؟ مقاله “خرید تتر در ایران” می‌تواند شما را در این زمینه راهنمایی کند.

3) پشتوانه الگوریتمی یا تکنولوژیک

پیشرفته‌ترین و در عین حال پرچالش‌ترین نوع پشتوانه ارز دیجیتال پشتوانه الگوریتمی یا تکنولوژیک است. در این مدل، خبری از دارایی فیزیکی یا ارزهای فیات نیست؛ بلکه الگوریتم‌ها و قرارداد هوشمند شبکه کنترل عرضه و تقاضا را برعهده دارند تا ثبات قیمتی حفظ شود. در واقع این فناوری تلاش می‌کند بدون دخالت انسانی، تعادل بازار را به صورت خودکار برقرار کند.

به طوری که در این مدل، زمانی که قیمت یک استیبل کوین الگوریتمی کاهش پیدا می‌کند، سیستم به طور خودکار عرضه توکن را محدود می‌کند. این کمبود ایجاد شده باعث افزایش قیمت می‌شود. حالا برعکس، اگر ارزش آن بیش از حد بالا برود، توکن‌های جدیدی ضرب می‌شوند تا قیمت در محدوده هدف باقی بماند.

نمونه معروفی از این مدل، استیبل کوین DAI است که با تکیه بر قراردادهای هوشمند و الگوریتم‌های تنظیم خودکار عرضه، ارزش خود را نزدیک به یک دلار نگه می‌دارند. با این حال، باید توجه داشت، اگرچه این سیستم‌ها استقلال و مقیاس‌پذیری بالایی دارند اما در صورت طراحی نادرست یا کاهش اعتماد کاربران، ممکن است ثبات آنها از بین برود.

4) پشتوانه ترکیبی یا پروژه‌محور

گاهی هم پیش می‌آید که پشتوانه ارز دیجیتال به یک نوع محدود نمی‌شود؛ بلکه ترکیبی از چند عامل مختلف در تضمین ثبات قیمت نقش دارند. به این نوع، ارزهای دیجیتال با پشتوانه ترکیبی یا چندمحوری می‌گویند.

در این مدل ممکن است ثبات ارزش یک ارز دیجیتال، همزمان با دارایی‌های فیزیکی، ارزهای فیات و حتی خود پروژه و فناوری پشت آن پشتیبانی شود. در واقع پایداری این نوع رمز ارزها به عملکرد و اعتبار اکوسیستم پروژه وابسته است؛ مثل کارایی پلتفرم، میزان مشارکت کاربران یا درآمد حاصل از خدمات آن.

برای مثال، برخی از توکن‌های دیفای یا پروژه‌های متاورسی ارزش و پایداری خود را از دارایی‌هایی مانند طلا، استیبل کوین‌ها و درآمد درون‌سیستمی پروژه می‌گیرند. چنین ساختاری باعث می‌شود ریسک وابستگی به یک پشتوانه خاص کاهش یابد و ارز دیجیتال در برابر نوسانات بازار مقاوم‌تر عمل کند. بنابراین این نوع از پشتوانه ارزهای دیجیتال را می‌توان آینده‌دارترین مدل در دنیای رمز ارزها دانست.

منظور از ارز دیجیتال بدون پشتوانه چیست؟

شما فکر می‌کنید پشتوانه بیت کوین چیست؟ آیا بزرگ‌ترین ارز دیجیتال جهان بدون پشتوانه است؟ در دنیای کریپتو، بعضی از ارزها به ارز دیجیتال بدون پشتوانه معروف هستند. یعنی ارزش آنها به هیچ دارایی فیزیکی، ارز فیات یا الگوریتم خاصی وابستگی ندارد. حالا جالب است بدانید، بسیاری از ارزهای بزرگ در دنیای کریپتو، مثل بیت کوین و اتریوم، بدون پشتوانه هستند.

مهم‌ترین پشتوانه این ارزها امنیت شبکه است؛ موضوعی که با این دارایی‌ها ارزش و امکان رشد قیمتی می‌دهد. این نوع از ارزهای دیجیتال بر پایه اعتماد کاربران و میزان عرضه و تقاضا در بازار ارزش‌گذاری می‌شوند. در واقع هرچه استفاده از یک ارز بیشتر شود و شبکه آن نیز امن‌تر و گسترده‌تر باشد، ارزش آن افزایش می‌یابد.

همچنین ماهیت غیرمتمرکز و استفاده از فناوری بلاکچین، آنها را به یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دنیای دیجیتال تبدیل می‌کند. ارزهای دیجیتال بدون پشتوانه، از جمله اتریوم، نقش پررنگی در قراردادهای هوشمند و برنامه غیرمتمرکز (DApps) دارند. موضوعی که اعتماد جامعه را نسبت به شبکه بیشتر می‌کند و ارزش ارز را بالاتر می‌برد.

مطلب پیشنهادی: تاریخچه ارز دیجیتال

مقایسه پشتوانه ارز دیجیتال و ارزهای فیات

یکی از مهم‌ترین سوالات در دنیای اقتصاد مدن این است که تفاوت پشتوانه ارز دیجیتال با ارز فیات چیست؟ در نگاه اول، هر دو به عنوان ابزار مبادله و ذخیره ارزش عمل می‌کنند؛ اما منبع اعتبار و نحوه حفظ ارزش آنها کاملا متفاوت است. در جدول زیر تفاوت میان پشتوانه ارزهای دیجیتال و ارزهای فیات را بررسی می‌کنیم تا درک بهتری از هرکدام داشته باشید:

پشتوانه ارزهای دیجیتال در آینده

با گسترش روز افزون فناوری بلاکچین و افزایش پذیرش جهانی، مفهوم پشتوانه ارز دیجیتال نیز هر روز در حال تغییر و تحول است. پشتوانه ارزهای دیجیتال نقش حیاتی در تعیین ارزش، اعتماد و پذیرش آنها در بازار دارد. وجود یک پشتوانه معتبر، چه طلا و دلار باشد چه الگوریتم‌های مشخص، می‌تواند ثبات قیمتی ایجاد کند و سرمایه‌گذاران را به سمت بازار ارزهای دیجیتال ترغیب کند. البته با این حال، کوین‌های بدون پشتوانه در برابر نوسانات شدید بازار مقاومت بالایی ندارند و با ریسک‌های بیشتری مواجه می‌شوند.

پشتوانه‌های ارزهای دیجیتال به دو شکل مستقیم و غیرمستقیم عمل می‌کنند. در مدل مستقیم، هر واحد رمز ارز به یک دارایی واقعی وابسته است و این عامل، دلیل اصلی ثبات قیمتی ارز به شمار می‌آید؛ مثل استیبل کوین‌های با پشتوانه دلار با طلا. در مدل غیرمستقیم هیچ دارایی دیگری ارزش رمزارز را تضمین نمی‌کند. این تقاضا، امنیت و پذیرش کاربران است که به ارز ثبات می‌دهد؛ مثل ارزهای دیجیتال بدون پشتوانه.

از طرفی، آینده پشتوانه ارز دیجیتال در حال حرکت به سمت ترکیب دارایی‌های واقعی با الگوریتم های پیشرفته شبکه‌ها است. این مدل ریسک نوسانات را به شدت کاهش می‌دهد. در نتیجه ارزهایی که پشتوانه ترکیبی دارند، پناهگاه امنی برای سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش دارایی‌ها به حساب می‌آیند. به طوری که این ارزها هم تضمین ثبات قیمتی از طریق دارایی‌های واقعی را دارند، هم الگوریتم و امنیت شبکه اعتماد کاربران را افزایش می‌دهد و قیمت ارز را بالا می‌برد.

نگاهی نهایی به پشتوانه ارز دیجیتال و مسیر پیش رو

پشتوانه ارز دیجیتال در آینده می‌تواند به عاملی تعیین‌کننده در مسیر بلوغ و پایداری بازار کریپتو تبدیل شود. با پیشرفته‌تر شدن فناوری‌های بلاکچین و افزایش اعتماد عمومی به این دارایی‌ها، پشتوانه‌ها نیز از شکل سنتی، به مدل‌های نو‌آورانه‌تر مانند الگوریتم‌ها و دارایی‌های دیجیتال، تغییر خواهند کرد. در این مسیر، ترکیب شفافیت فناوری و نوآوری مالی می‌تواند پایه‌گذار نسل جدیدی از ارزهای باثبات و قابل اعتماد باشد.

به نظر شما آینده پشتوانه ارزهای دیجیتال را فناوری رقم می‌زند یا دارایی‌های واقعی؟

سوالات متداول

آیا ارزهای دیجیتال پشتوانه دارند؟

بله؛ برخی از ارزهای دیجیتال دارای پشتوانه‌های فیزیکی و ارزی هستند، مثل PAXG و USDT. قیمت این ارزهای دیجیتال مستقیما به دارایی‌های واقعی وابسته است؛ به طوری که هر توکن از آنها، معادل مقدار مشخصی از دارایی واقعی ارزش دارد.

پشتوانه بیت کوین چیست؟

بیت کوین از جمله ارزهای دیجیتال بدون پشتوانه است. البته به این معنی نیست که ثبات قیمتی ندارد؛ فقط دارایی واقعی از آن پشتیبانی نمی‌کند. حفظ ارزش و پایداری این کوین با عرضه محدود و تقاضای بالای آن تامین می‌شود. همچنین امنیت شبکه و الگوریتم‌های آن تضمینی برای رشد قیمت BTC به حساب می‌آیند.

آیا ارزهای دیجیتال بدون پشتوانه بی‌ارزش هستند؟

خیر؛ ارزهای دیجیتال بدون پشتوانه لزوما بی‌ارزش نیستند؛ صرفا پشتیبانی دارایی‌های واقعی را ندارند. ارزش این ارزها از اعتماد کاربران، امنیت شبکه و تعادل بین عرضه و تقاضا تضمین می‌شود. بیت کوین که بزرگ‌ترین ارز در دنیای کریپتو است، در همین دسته قرار می‌گیرد.