کندل دوجی را میتوان نماد تردید بازار دانست؛ نشانهای از برابری قدرت خریدار و فروشنده که عدم قطعیت بازار را نشان میدهد. شاید با خود بگویید دانستن اینکه جهت بازار مشخص نیست چه کمکی به تریدر میکند، سوال به جایی است. ترکیب این الگو با اندیکاتورها به شما کمک میکند بفهمید چه در بازار گذشته و مهمتر از آن، چه چیزی ممکن است در آینده رخ دهد. با ما همراه باشید تا در این مقاله از ارزیکال با کندل دوجی بیشتر آشنا شوید.
آشنایی با کندل دوجی
کندل دوجی (Doji) با بدنه بسیار کوچک و سایههای بلند، در دسته الگوهای تک کندلی قرار میگیرد و در روندهای صعودی، نزولی و رنج ظاهر میشود. این الگو از پرکاربردترین الگوهای شمعی در تحلیل تکنیکال است که برای شناسایی الگوهای بازار و پیشبینی تغییر روندها استفاده میشود.
شمع دوجی نشاندهنده عدم تصمیمگیری و قطعیت بازار است و اطلاعاتی بابت میزان نوسانات، احساسات بازار، مومنتوم و جهت روند قیمت ارائه میدهد. این کندل به یک تایم فریم اشاره دارد که در آن، قیمتهای باز و بسته شدن یک دارایی تقریبا برابر است. هنگامی که تحلیلگر متوجه ظاهر شدن دوجی روی نمودار هر دارایی شود قادر است بابت توقف یا تغییر جهت روند حدسهایی بزند.
شکل ظاهری کندل دوجی متمایز است و هنگام تحلیل بهراحتی قابل شناسایی است. دوجی نیز مانند سایر کندل استیکها از بدنه و دو سایه بالایی و پایینی تشکیل میشود؛ با این تفاوت که اینبار طول بدنه کندل بسیار ناچیز است. درواقع در مدل دوجی از انواع کندل استیک، خبری از بدنه نیست و عملا یک خط افقی از آن میبینیم.
اهمیت کندل دوجی در تحلیل تکنیکال
این تفکر که کندل دوجی یک سیگنال مهم در تحلیل تکنیکال به حساب میآید غلط است. دوجی سیگنال نیست، کندل بسیار مهمی است که سیگنالها را تایید میکند و میتواند تریدر را نسبت به تحلیلی که کرده است مطمئنتر کند.
ظاهر شدن دوجی در نمودار به این معنا که خریدار و فروشنده از قدرت یکسانی برخوردارند و یک وقفه موقتی در روند فعلی بازار ایجاد شده است. در این وضعیت، تریدرهای بازار منتظر نشانهها و عوامل فاندامنتال بیشتری از بازار هستند تا بابت خرید یا فروش داراییها تصمیمگیری کنند.
برای درک اهمیت کندل، بگذارید قضیه را از کمی دورتر بررسی کنیم! شما با شناخت کندلها مخصوصا کندلهای دوجی و در ادامه از کنار هم قرار گرفتن آنها، روندها را شناسایی میکنید. سپس با شناسایی روندها، مومنتوم و قدرت روند را تشخیص میدهید.
در نهایت با توجه به قدرت روند، پیشبینی میکنید که بازار در کدام جهت پیش خواهد رفت. پس از حدس جهت احتمالی بازار، متناسب با استراتژی که دارید از فرصتهای موجود در بازار به نفع خود کسب سود میکنید. این تمام مسیری است که یک تریدر برای رسیدن به سود طی میکند.
البته تریدر حرفهای در این مسیر از انواع ابزارهای تحلیلی استفاده میکند و تمامی عوامل تاثیرگذار را زیر نظر میگیرد. برای اینکه درک بهتری از این پروسه تحلیلی داشته باشید، میتوانید مقاله “تحلیل تکنیکال چیست” را مطالعه کنید.
شرایط تشکیل کندل دوجی چیست؟
اینکه کندل دوجی در چه زمانی و کجای نمودار تشکیل میشود نیز حائز اهمیت است. کندلها بسته به محل شکلگیری، تاثیرگذاری متفاوتی روی نمودار دارند. بهعنوان مثال اگر دوجی روی سطوح حمایت و مقاومت یا سطوح فیبوناچی تشکیل شود معتبرتر است و از دل آن میتوان تحلیلهای متفاوتی داشت. شکلگیری دوجی نیازمند شرایط خاصی است که عبارتند از:
- دوجی اصولا در میانه روند شکل نمیگیرد و باید در انتهای روندهای صعودی و نزولی به دنبال آن باشیم. این کندل زمانی شکل میگیرد که خریداران و فروشندگان در بازار کریپتو به یک اندازه قدرت دارند و به احتمال زیاد روند فعلی رو به اتمام است.
- یکی از شرطهای لازم شکلگیری کندل دوجی، یکسان بودن قیمت باز و بسته شدن است. Open و Close در بدنه کندل دوجی باید یکی یا نهایتا با تفاوت ناچیز باشد تا شکل خط مانند بدنه دوجی حفظ شود.
- قیمت باز و بسته شدن کندل نباید بیش از حد به بالاترین و پایینترین قیمت نزدیک باشد. بهعبارتی شکل دوجی باید طوری باشد که هرچند کم و کوتاه اما همچنان خطوط سایه بالا و پایین دیده شود. این را با شکل کندل دوجی سنجاقک و سنگ قبر اشتباه نگیرید؛ منظور شرایطی است که بهطور کل خبری از high و low نباشد.
- الگوهای دوجی در دسته الگوهای تک کندلی قرار میگیرند و نیازی به روند ندارند. دوجی به خودی خود قابل شناسایی است اما برای استفاده از آن لازم است چند کندل قبل و بعد را مدنظر قرار دهیم تا بتوان رفتار قیمت را تحلیل کرد.
به طور کلی کندل دوجی به عنوان یکی از پرکاربردترین الگوهای ترید زمانی تشکیل میشود که حجم معاملات از کندلهای قبل کمتر باشد.
انواع کندل دوجی و ویژگیهای آنها
کندل دوجی به اشکال مختلفی ظاهر میشود که هر کدام رفتار متفاوتی از تغییرات قیمت را نشان میدهد و اطلاعات خاصی در اختیار تحلیلگر میگذارد. انواع دوجی، بنا به مکان شکلگیری، تغییر و اصلاح روند را نشان میدهند. کندلهای دوجی از قرار گرفتن در کنار سایر کندل استیکها معنا پیدا میکنند وگرنه به تنهایی صرفا نقش تایید کننده دارند و سیگنالی از آنها حاصل نمیشود.
در ادامه چند مورد از پرکاربردترین انواع کندل Doji را معرفی میکنیم.
کندل دوجی خنثی (Neutral Doji)
دوجی خنثی که به آن دوجی معمولی یا کلاسیک نیز میگویند، متداولترین نوع کندل دوجی است. Neutral Doji نشانه عدم تصمیمگیری طرفین بازار یعنی خریداران و فروشندگان است. کندل استیک دوجی را عموما دوره انتظار یا استراحت بازار میدانند. سایههای بالا و پایین در این کندل با هم برابر است و اصولا زمانی ظاهر میشود که نه خریداران حرکت خاصی میکنند و نه فروشندگان؛ در نتیجه بازار منتظر یک حرکت بزرگ است.
کندل دوجی پایه بلند (Long-Legged Doji)
الگو دوجی پایه بلند که به آن دوجی سایه بلند نیز میگویند، مشابه الگو دوجی معمولی است اما مطابق نامش، سایههای بلندتری در هر دو طرف دارد. در این الگو شاهد نوسانات شدید قیمتی در طول دورههای معاملاتی هستیم و انتظار داریم قیمت به زودی تغییر جهت دهد و یک روند جدید آغاز شود.
کندل دوجی سنجاقک (Dragonfly Doji)
کندل دوجی سنجاقک چیست؟ بدنه خط مانند کندل Doji در نوع سنجاقک به بالاترین قیمت (High) نزدیک است و سایه پایینی این کندل برعکس سایه بالایی آن بسیار بلند است. سایه پایینی بلند دوجی سنجاقک نشانه قدرت خریداران است و میگوید خریداران در حال چیره شدن هستند.
کندل Dragonfly Doji از انواع نادر دوجی است و ممکن است خیلی اوقات از چشم تحلیلگرها دور بماند. اگر این نوع دوجی را در انتهای روندهای نزولی مشاهده کنید میتواند از احتمال برگشت روند به سمت بالا خبر دهد.
کندل دوجی سنگ قبر (Gravestone Doji)
دوجی از نوع سنگ قبر دقیقا نسخه برعکس کندل دوجی سنجاقک است. اینبار بدنه کندل سنگ قبر که اختلاف قیمت باز و بسته شدن قیمت است، به پایینترین قیمت (Low) نزدیک است و سایه بالایی بلندی دارد.
الگو سنگ قبر ضعف خریداران و قدرت فروشندگان را نشان میدهد. این الگو معمولا در پایان روندهای صعودی دیده میشود و میتوان پس از آن احتمال برگشت روند داد.
کندل دوجی چهار قیمتی (Four Price Doji)
این نوع کندلها Close ،Open ،High ،Low برابر داشته و در بازارهایی که حجم معاملات کمی دارند رایجتر هستند. ظاهر شدن کندل Doji چهار قیمتی در نمودار داراییها میگوید بازار بسیار بلاتکلیف است و هیچ تغییر خاصی در تایم فریم مورد بررسی، اتفاق نیفتاده است.
ترکیب کندل دوجی با الگوهای دیگر
کندلهای ترکیبی بسیاری با دوجی داریم که هر یک کاربرد خاص خود را در تحلیل تکنیکال دارد. همانطور که انتظار میرود، از ترکیب دوجی با سایر الگوها میتوان تحلیلهای عمیقتری از بازار داشت. در این قسمت از مقاله دو ترکیب متداولتر از الگوهای کندل استیک و دوجی را مطرح میکنیم.
کندل دوجی و الگو پوششی
الگو پوششی (Engulfing Candle) در دسته الگوهای دو کندلی قرار میگیرد. این الگو از دو کندل متوالی با رنگهای متضاد تشکیل میشود که طول بدنه کندل دوم از اولی بزرگتر است.
اگر از دو کندل الگو پوششی در یک روند نزولی، کندل اول قرمز و کندل دوم سبز باشد و اگر پیش از آن روی نمودار کندل دوجی ببینیم باید انتظار تغییر روند در جهت صعودی داشت. از طرفی اگر کندل Doji در بالای روند صعودی ظاهر شود و بعد از آن، کندل اول الگوی پوششی سبز و دومی قرمز و نزولی باشد، احتمالا روند در ادامه سیر نزولی پیش میگیرد.
الگوهای سه کندلی و کندل دوجی
دوجی میتواند یکی از کندلهای الگوهای سه کندلی با انواع سه سرباز سفید، سه کلاغ سیاه، ستاره صبحگاهی و شامگاهی و… باشد. کندلها در این الگو میتوانند همه یک رنگ و در یک جهت و یا با رنگها و ترتیبهای متفاوت باشند. نحوه قرارگیری سه کندل در این الگوها مشخص میکند که شاهد تغییر روند هستیم یا ادامه آن در جهت سابق.
استراتژیهای معاملاتی با کندل دوجی
حالا دیگر میدانید که الگو دوجی از مهمترین سیگنالهای هشدار در نمودارهای شمعی است که میتواند نشانهای از تغییر روند یا بلاتکلیفی بازار باشد. دقیقا به همین دلیل، اکثر تریدرها از دوجی بهعنوان بخش مهمی از استراتژي ورود به پوزیشنهای خرید و فروش خود استفاده میکنند.
1) استراتژی صعودی (ورود به پوزیشن خرید)
این سناریو زمانی اتفاق میافتد که یک کندل دوجی در انتهای یک روند نزولی ظاهر شود و قیمت از بالاترین قیمت کندل (High) عبور کند. این اتفاق نشانه اتمام روند نزولی و شروع حرکت صعودی جدید است.
مراحل پیادهسازی و اجرای استراتژی خرید به این ترتیب است:
- شناسایی روند نزولی قوی: ابتدا باید یک روند نزولی مشخص را شناسایی کنید؛ روندی که از چندین کندل قرمز پیاپی با بدنههای بزرگ تشکیل شده باشد معتبرتر است.
- پیدا کردن دوجی در پایینترین نقطه از روند: در انتهای روند نزولی، به دنبال یک کندل دوجی قابل توجه در پایینترین نقطه دره باشید. وجود دوجی در کف قیمت یا همان سطح حمایت، نشانه تردید در ادامه روند نزولی است.
- ترکیب با اندیکاتورها: دوجی سیگنال خرید قطعی نمیدهد و بیشتر نقش تایید کننده دارد. استفاده از اندیکاتورهایی مثل RSI، اندیکاتور بولینگر باند، میانگین متحرک و غیره در کنار کندل Doji ضروری است.
- بررسی شرایط فاندامنتال بازار: اگر روانشناسی ترید بدانید و بتوانید عوامل مختلفی که بر احساسات بازار تاثیر میگذارند را پیشبینی کنید ترید به مراتب بهتری خواهید داشت.
- ورود به معامله خرید: در گام نهایی در صورت مساعد بودن تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، میتوان در نقطه شکست مقاومت وارد پوزیشن لانگ یا خرید شد. حد ضرر را نیز پایینتر از Low کندل دوجی تعیین کنید.
2) استراتژی نزولی (ورود به پوزیشن فروش)
زمانی که الگوی کندل دوجی در انتهای یک روند صعودی ظاهر شود و قیمت از بالاترین قیمت شمع دوجی (High) پایینتر بیاید، میتوان آن را نشانه برگشت روند و شروع حرکت نزولی جدید دانست و اقدام به فروش کرد.
مراحل معامله فروش با کندل Doji در این چند گام خلاصه میشود:
- شناسایی روند صعودی قوی: ابتدا به دنبال یک روند صعودی قوی و معتبر باشید؛ روندی که شامل کندلهای سبز بزرگ پی در پی باشد.
- تشخیص دوجی در بالاترین قیمت: در سقف قیمتی روند مورد بررسی، به دنبال Doji باشید. پس از پیدا کردن آن دقت کنید که کندلهای بعدی پایینتر از پایینترین قیمت (Low) ایجاد شوند و ادامه الگو نزولی باشد.
- ترکیب با انواع اندیکاتور: الگو کندل دوجی بهتنهایی سیگنالی بابت خرید و فروش ارائه نمیکند. پس از پیدا کردن چنین الگویی، لازم است از انواع اندیکاتور استفاده کنید. مثلا میتوانید به کمک واگرایی RSI، نواحی اشباع خرید و غیره را پیدا کنید و تحلیل بهتری از وضعیت بازار داشته باشید.
- در نظر گرفتن فاکتورهای بیرونی: حتما پارامترهای تاثیرگذار مثل اخبار سیاسی-اقتصادی، عوامل روانشناختی و هیجانات بازار را مدنظر داشته باشید. از شاخص ترس و طمع و غیره نیز برای شناسایی وضعیت بازار استفاده کنید.
- ورود به معامله فروش: در صورت تایید تحلیل، با شناسایی بهترین نقاط برای ورود به معامله، پوزیشن شورت خود را باز و حد ضرر را نیز بالای High کندل دوجی تعیین کنید.
مزایا و محدودیتهای استفاده از کندل دوجی در تحلیل تکنیکال
کندل دوجی در کنار تمام اطلاعات مفیدی که به تحلیلگر میدهد، با برخی محدودیتها نیز روبهروست که در ادامه به بررسی هر دو وجه این کندلها میپردازیم.
مزایای استفاده از کندل Doji
برخی از برجستهترین مزایا Doji عبارتند از:
- افزایش اعتبار الگوها: کندل دوجی در صورت ترکیب شدن با الگوهای کندل استیک مثل چکش، مرد دارآویز، کندل ستاره دنبالهدار، الگوهای پوششی و… میتواند سیگنالهای قوی و مطمئنتری ارائه دهد.
- هشدار تغییر روند و شروع فاز جدید: الگو دوجی مسیر بازار را برای تریدر روشن میکند و به او هشدار میدهد که بازار فعلا در دوران سرگرمی خود به سر میبرد اما به زودی در آستانه تغییرات شدیدی قرار میگیریم.
- قابل استفاده در تمام روندها: دوجی در روندهای صعودی، نزولی و رنج ظاهر میشود و معمولا آن را نشانهای از تغییر روند یا ادامه آن میدانیم.
علاوه بر این موارد، انواع کندل دوجی به دلیل ظاهر سادهای که دارند به راحتی قابل تشخیصاند و برای تریدرهای تازهکار نیز مفهوم پیچیدهای ندارند.
محدودیتهای استفاده از کندل Doji
برخی از محدودیتهای دوجی به شرح زیر هستند:
- قطعی نبودن کندل دوجی: این کندل نشانهای از تغییر روند است نه سیگنال قطعی آن؛ هیچ تضمینی وجود ندارد که قیمت پس از مشاهده Doji در جهت پیشبینی شده حرکت کند.
- نیازمند ترکیب شدن با سایر ابزارهای تحلیلی: دوجی یک کندل همهکاره نیست و حتما باید آن را با انواع اندیکاتور ترکیب کنیم تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
- نیازمند کندلهای بعدی برای تایید سیگنال: کندل دوجی به تنهایی صرفا توقف موقت در روند قیمت را نشان میدهد. برای تایید تغییر روند قیمت به شمعهای بیشتری در ادامه روند احتیاج داریم.
- احتمال سیگنالدهی کاذب: ممکن است کندل دوجی در بازارهای پرنوسان سیگنالهای غلط و کاذب را نیز تایید کند و تریدر را به شک بیندازد.
- برداشت متفاوت تحلیلگران: درک معنای پشت این نوع کندل تجربه میخواهد. ممکن است تفسیر این کندل بسته به موقعیتی که روی چارت دارد، برای تحلیلگرهای مختلف، متفاوت باشد.
به خاطر داشته باشید که استفاده از الگوی کندل دوجی به تنهایی هیچ فایدهای ندارد و حتما باید با روند، حجم و سایر الگوها ترکیب شود.
دوجی؛ بازیگر مهم چارت قیمت داراییها
کندل دوجی نیز مشابه سایر کندلها از تغییر روندهایی که ممکن است به زودی اتفاق بیفتد، خبر میدهد. این کندل کاربردی در تحلیل تکنیکال اطلاعات مهمی درمورد احساسات بازار و جهتگیری روندها ارائه میدهد. با این حال به خاطر داشته باشید برای استفاده موثر از این الگو، تریدر باید از سایر ابزارهای فنی و تحلیلی استفاده کند تا گرفتار سیگنالهای غلط و کاذب نشود.
اکنون که میدانید کندل دوجی چیست و روش استفاده از آن را میدانید، به نظرتان ابزار خوبی برای تحلیل بازار ارزهای دیجیتال است؟ نظر خود را با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا کندل دوجی همیشه نشانه تغییر روند است؟
خیر؛ نمودار شمعی دوجی نشانه قدرت برابر خریدار و فروشنده است و خبر از سردرگمی و عدم قطعیت بازار میدهد. این الگو در مواردی نشانه تغییر روند، اصلاح روند و گاهی نیز نشانه ادامه روند است.
کدام تایمفریم برای مشاهده کندل دوجی مناسبتر است؟
انتخاب تایم فریم باید متناسب با استراتژی معاملاتی شما و دیدگاهی که به بازار دارید باشد. با این حال بهطور کلی هر چه تایم فریم بالاتر باشد، اعتبار کندل نیز بیشتر است. اصولا تایم فریمهای روزانه یا هفتگی سیگنالهای قویای ارائه میکنند.
آیا دوجی در همه شرایط بازار کارآمد است؟
دوجی یک کندل همه کاره نیست. این الگو زمانی روی نمودار قیمت داراییها ظاهر میشود که خریدار و فروشنده از قدرت یکسانی برخوردارند و شرایط بازار مردد و غیر قطعی است. نکته مهم اینجاست که نمودار شمعی دوجی سیگنال نیست بلکه باید آن را بهعنوان تاییدی بر کندلهای بعدی، به منظور تغییر یا ادامه روند بدانیم.
