فاد چیست؟ فاد (FUD)، مخفف عبارت Fear, Uncertainty and Doubt است؛ به معنای ترس، عدم اطمینان و شک! این عبارت به ترس و تردیدی که حین معامله و سرمایهگذاری در یک دارایی در افراد ایجاد میشود، اشاره دارد. فاد در ارز دیجیتال به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار بر بازار شناخته میشود.
فاد در بازار کریپتو میتواند به دلایل متعددی ایجاد شود. این اصطلاح به وضعیتی اشاره دارد که گویی یک رویداد منفی در بازار رخ داده و تاثیر ناخوشایندی روی بازار گذاشته اشت. اگر به دنبال درک عمیق مفهوم فاد (FUD) در ارز دیجیتال هستید، ما را تا انتهای این مقاله از ارزیکال همراهی کنید.
معنی فاد چیست؟
اصطلاح فاد، تاکتیکی موثر است که عواطف، احساسات و شرایط روانی تریدرها را مورد هدف قرار میدهد. منشا این اصطلاح به دهه 1920 بازمیگردد. زمانی که یکی از مدیران شرکت IMB استعفا داد تا شرکت اختصاصی خود را راهاندازی کند. او معتقد بود که فاد، راهی کاربردی برای منصرف کردن مشتریان IMB است.
حالا با گذشت این سالها، هنوز معاملهگران فعال در بازارهای مالی مختلف را میبینیم که میپرسند، فاد چیست؟ اصطلاحی که دستکاریهای روانی از طریق اطلاعات غیر معتبر را نشان میدهد. مفهوم فاد معمولا با موجی از احساسات منفی و هیجانات ناخوشایند همراه است. چیزی که باعث میشود ذهنیت خریداران و فروشندگان در مورد یک موقعیت یا اتفاق خاص تغییر کند.
برای درک بهتر اصطلاح فاد، فرض کنید که یک پروژه جدید وارد بازار شده است. عدهای که از حضور این پروژه نوپا ناراضی هستند، موجی از هیجانات منفی و اخبار بد را وارد بازار میکنند. به دنبال آن سرمایهگذاران و معاملهگران تحت تاثیر این وضعیت متشنج قرار گرفته و نسبت به آن پروژه بد بین میشوند.
نقش فاد در بازار ارزهای دیجیتال چیست؟
بازار پر نوسان ارزهای دیجیتال، بیشتر از چیزی که فکرش را بکنید تحت تاثیر اخبار و رویدادهای سیاسی و اقتصادی است. طوری که یک خبر مهم سیاسی منتشر شده در سطح بینالمللی، میتواند حرکات قیمتی داراییهای دیجیتال را دچار تغییرات اساسی کند. نکته اینجاست که این اخبار در بعضی مواقع منابع معتبر و قابل اعتمادی ندارند و دروغ هستند. آن وقت مفهوم فاد اتفاق میافتد. بدین ترتیب افراد سودجو میتوانند از ناآگاهی و ترس معاملهگران بیشترین بهره را ببرند.
رابطه ارزهای دیجیتال و فاد چیست؟ در اکثر مواقع با ردیابی یک فاد در بازار کریپتو به افرادی تحت عنوان نهنگها میرسیم. افرادی که بخش زیادی از سرمایه موجود در بازار را در اختیار دارند. آنها با انتشار اخبار دروغ، ایجاد احساسات منفی و کاشت بذر ترس و تردید در دل معاملهگران خرد، آنها را برای فروش داراییهایشان ترغیب میکنند.
فاد در کریپتو، پروسهای است برای دستکاری افکار معاملهگران درباره یکسری ارز دیجیتال. این پروسه با استفاده از انتشار اخبار نادرست، گمراهکننده و دروغین شکل میگیرد. اخباری که باعث میشود معاملهگران در تصمیمگیریهای خود دچار مشکل شوند.
جالب اینجاست که طرفداران حوزه کریپتوکارنسی، هر چیزی که با بیت کوین و دیگر رمزارزها مخالف باشد را به عنوان فاد میشناسند. افرادی مثل وارن بافت، ایلان ماسک، پل کروگمن و… اشخاصی هستند که با اظهار نظرهای منفی خود میتوانند موجب انتشار فاد در بازار شوند.
دلایل ایجاد فاد چیست؟
حال میخواهیم ببینیم که منشا ایجاد فاد چیست؟ چه عواملی هستند که باعث فاد در ارزهای دیجیتال میشوند؟
هر کدام از موارد زیر به نوعی میتوانند احساس ترس، شک، عدم اطمینان و بلاتکلیفی را در معاملهگران ایجاد کنند:
- قانونگذاری دولتها یا شایعهپراکنی درباره آن
- اخبار منفی، توییتها یا مصاحبه بدبینانه افراد مشهور
- اخبار ناامید کننده درباره بیت کوین
- افت شدید ارزش ارزهای دیجیتال در بازه زمانی کوتاه
- شایعات منتشر شده درباره ارزهای دیجیتال
- جنگهای سیاسی و اقتصادی
به نقل از سایت Coinmarketcap، فاد یک استراتژی برای تأثیرگذاری بر درک تغییرات برخی از ارزهای دیجیتال یا به طور کلی بازار رمزارزها با انتشار اطلاعات منفی، گمراه کننده یا نادرست است. اما اینکه این حس ترس چطور در کاربران بازار ایجاد میشود را در ادامه به شکل کاملتری توضیح میدهیم.
قانونگذاری دولتها یا شایعهپراکنی درباره آن
وضعیت قانونی ارزهای دیجیتال در کشورهای مختلف حالت مشخص و ثابتی ندارند. بعد از گذشت سالها از شکلگیری بازار رمزارزها، هنوز دولتهای مختلف درحال تصمیمگیری درباره این داراییها هستند. آنها موضعگیری عجیبی نسبت به این بازار دارند. دلیل آنهم احتمالا در غیرمتمرکز بودن و شفافیت این بازار خلاصه میشود.
اما ارتباط این موضوع با مفهوم فاد چیست؟ وقتی شرایط قانونی بازار کریپتو در دولتهای مختلف حالتهای متفاوتی دارد؛ هر لحظه ممکن است خبر جدیدی در این باره منتشر شود. آن وقت فاد به وجود میآید.
اخباری مثل ممنوعیت ارزهای دیجیتال در فلان کشور. خبری که مشابه آن در سال 2021 منتشر شد. در آن سال اعلام شد که کشور چین، استخراج ارز دیجیتال را ممنوع اعلام کرده است. به دنبال انتشار این خبر، قیمت بیت کوین چیزی حدود 6000 دلار کاهش پیدا کرد.
اخبار منفی، توییتها یا مصاحبه بدبینانه افراد مشهور
وقتی یکی از شخصیتهای مهم بازار ارزهای دیجیتال درباره یک دارایی خاص یا حالت کلی بازار اظهار نظری منفی ارائه میدهد، فاد ایجاد میشود. آن وقت است که شاهد افت قیمت شدید در بازار خواهیم بود. معاملهگران حرفهای در این مواقع میتوانند فاد ایجاد شده در بازار را تشخیص دهند و از آن به نفع خودشان استفاده کنند. اما افراد تازهکار و مبتدی تحت تاثیر جو موجود، درگیر احساساتشان میشوند و تصمیمات هیجانی میگیرند.
نکته مهم این است که هرچه شخص مورد نظر در بازار کریپتو شناخته شدهتر باشد، صحبتهای او تاثیر بیشتری روی بازار میگذارد. برای مثال افرادی مثل برایان موینیهان (Brian Moynihan) مدیر عامل بانکی معروف در آمریکا، بن برنانکه (Ben Bernanke) یکی از اقتصاددانان مشهور آمریکایی و… جزو افرادی هستند که با کامنتها و توییتهای خود میتوانند بازار کریپتو را دگرگون کنند.
حال فهمیدید که تاثیر اخبار بد در ایجاد فاد چیست؟ در مثالی دیگر میتوان به ایلان ماسک اشاره کرد. کسی که وقتی توقف پذیرش بیت کوین برای خرید ماشینهای تسلا را اعلام کرد، ارزش بیت کوین حدود 10 هزار دلار کاهش پیدا کرد!
اخبار ناامید کننده درباره بیت کوین
اخبار ناامید کنندهای که درباره بیت کوین و ناکارآمد بودن آن منتشر میشود، جزو فادهای متداولی هستند که هیچ منبع موثقی هم ندارند. به عبارات زیر دقت کنید:
- بیت کوین برای اعمال مجرمانه استفاده میشود:
مجرمان از هر نوع ارزی میتوانند برای جرم و جنایت استفاده کنند. درست است که ماهیت بیت کوین کار آنها را آسانتر میکند؛ اما لزوما به این معنا نیست که از ارزهای دیجیتال برای اعمال مجرمانه استفاده میشود. - بیت کوین دارایی خوبی برای معامله نیست چون ارزش ذاتی ندارد:
مخالفان بازار کریپتو معتقدند که بیت کوین مثل طلا قابل لمس نیست، پس ارزشی ندارد و بدون پشتوانه است. - استخراج بیت کوین منع قانونی دارد:
این خبر میتواند حالت تحریف شده خبر “ما در حال بررسی قانونگذاری بیت کوین در کشور هستیم” باشد. اما با تیتری جعلی و دستکاری شده منتشر میشود.
خلاصه که تکتک اخبار تقلبی، دروغین و ناامید کنندهای که از بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال منتشر میشود، میتواند به عنوان فاد باعث نوسانات شدید بازار شود.
افت شدید ارزش ارزهای دیجیتال در بازه زمانی کوتاه
نقش ریزشهای شدید و ناگهانی قیمت در ایجاد فاد چیست؟ تا کنون داشتیم از تاثیر فاد بر افت قیمت داراییهای دیجیتال میگفتیم؛ اما حالا ماجرا برعکس است. بازار ارزهای دیجیتال ممکن است بنا بر هزار دلیل مختلف، دچار نوسانات قیمتی شدید و مقطعی شود.
در این شرایط تنش زیادی در بازار ایجاد میشود. بنابراین افراد کمتجربهتر دچار ترس و تردید میشوند و برای فروش داراییهای خود اقدام میکنند. همین عامل موجب میشود تا بازیابی بازار و برگشت آن به حالت اول، ماهها طول بکشد.
شایعات منتشر شده درباره ارزهای دیجیتال
رسانهها و فضای مجازی بستر مناسبی برای تعامل کاربران بازار ارزهای دیجیتال با یکدیگر است. اکثر پروژههای بلاکچینی نیز سعی دارند کامیونیتی خود را در شبکههای اجتماعی گسترش دهند. چون میدانند که چه تاثیری در محبوبیت و ارزش پروژه خواهد داشت.
حال ربط این ماجرا به شکلگیری فاد چیست؟ موضوع جایی حساس میشود که افراد سودجو خیلی راحت میتوانند با استفاده از این فضا، اخبار دروغین و تقلبی خود را منتشر کنند. پخش این اخبار بین معاملهگران در سطح دنیا، حس بیاعتمادی، ترس و شک ایجاد میکند. آن وقت است که موج بزرگی از فاد ایجاد خواهد شد.
جنگهای سیاسی و اقتصادی
وقتی کشورهای قدرتمندی مثل آمریکا و چین یا روسیه و اتحادیه اروپا دچار اختلافات سیاسی و تنش میشوند، بازار کریپتو نیز به هم میریزد. اضطراب ایجاد شده در بازار باعث میشود تا معاملهگران در تصمیمگیریهای خود دچار مشکل شوند.
به طور کلی جنگهای اقتصادی و سیاسی باعث بیثباتی در بازار شده و این بیثباتی، مفهوم فاد را در پی دارد.
راههای تشخیص و مقابله با فاد در کریپتو
تشخیص فاد از اخبار واقعی و قابل اعتماد بازار ارزهای دیجیتال و مقابله با آن، جزو اصلیترین مهارتهایی است که همه تریدرها باید آن را یاد بگیرند. چون بیتوجهی به فادها در این بازار میتواند تبعات زیادی به همراه داشته باشد. برای همین قرار است ببینیم که راههای مقابله با فاد چیست؟
تعیین اهداف و استراتژیهای معاملاتی
یکی از اولین تکنیکها برای مقابله با fud این است که همیشه در معاملات رمزارزها، اهداف و استراتژی مخصوص خود را داشته باشید. حتما مشخص کنید که قرار است روی چه ارزهای دیجیتالی سرمایهگذاری کنید. چه نوع معاملهای قرار است انجام دهید؟ معاملات روزانه یا سرمایهگذاریهای بلند مدت؟
سپس استراتژی مخصوص خود را پیدا کنید. طوری که تمام جزئیاتی مثل مدیریت ریسک، حد سود و ضرر، میزان سرمایه، نقطه ورود و… را پوشش دهد. چون در این صورت هنگام مواجهه با فاد، توانایی کنترل احساسات خود را دارید و تصمیمات بهتری میگیرید.
انتخاب منابع معتبر
بازار ارزهای دیجیتال یک بازار غیر متمرکز است. بنابراین هر فردی میتواند اخباری را در خصوص یک پروژه یا یک دارایی دیجیتال در صفحه یا سایت خود منتشر کند. از انتشار یک ویدیو جعلی در تلگرام گرفته تا ریلزهایی که اخبار نادرست را در اینستاگرام ارائه میدهند. اما آیا همه این منابع خبری معتبر هستند؟ قطعا خیر!
تاثیر انتخاب منابع معتبر در مقابله با فاد چیست؟ وقتی از اعتبار منبع خبری خود مطمئن باشیم، آن وقت میدانیم که خبری که با آن روبهرو هستیم، فاد نیست! پس تصمیم احساسی نگرفته و متحمل ضرر و زیان نمیشویم.
تریدرهای ارز دیجیتال برای موفقیت باید همیشه دانش و دیتای خود را به روز نگه دارند. برای همین دائم باید در حال بررسی سایتها، صفحات و مجلات خبری و تحلیلی باشند. اما مهمتر از به روز نگه داشتن اطلاعات خود، انتخاب منابع موثق و معتبر است.
بیتوجهی به فرضیات غیر معتبر و تمرکز روی تحلیلهای تخصصی
معاملهگران بازار ارزهای دیجیتال حین معامله رمزارزها در این بازار، مدام با پیشبینیها و تحلیلهایی از آینده داراییهای مختلف روبهرو هستند. اما نکته مهم ماجرا این است که این پیشبینیها هیچ قطعیتی ندارند. شما به عنوان یک تریدر حرفهای نباید خود را بیش از حد درگیر فرضیات و حدسها کنید.
تا جای ممکن سعی کنید از سایتهای معتبر برای تحلیل و پیشبینی یک پروژه استفاده کنید. آن وقت تسلط بیشتری روی بازار داشته و بهتر میتوانید فاد را از دادههای مهم و معتبر تشخیص دهید.
مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه
تاثیر مدیریت ریسک و سرمایه در مقابله با فاد چیست؟ مدیریت ریسک شامل استراتژیهایی میشود که زمان خروج درست از یک معامله را تعیین میکند. معاملهگران با تعیین حد ضرر میتوانند ریسک معامله را کنترل کنند. بدین ترتیب دارایی او در مقابل فاد و ریزش بازار ناشی از آن نیز در امان باقی میماند.
مدیریت سرمایه نیز یعنی اینکه تریدرها همه سرمایه و دارایی خود را یکجا وارد یک پروژه نکنند. افرادی که مدیریت سرمایه بلدند، خوب میدانند که پول خود را باید وارد چه پروژهای کنند و قادر به تحمل چه میزان ضرر هستند! در این صورت وقتی با فاد مواجه میشوند، نیازی به فروش فروی داراییشان ندارند و وحشتزده و هیجانی تصمیم نمیگیرند.
تفاوت فومو و فاد چیست؟
سوال مهم دیگری که مطرح میشود این است که تفاوت فومو و فاد چیست؟ این دو عبارت از لحاظ مفهومی شباهت زیادی به یکدیگر دارند؛ برای همین معمولا در آموزشهای مربوط به کریپتوکارنسی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
فاد حالتی است که در آن معاملهگران دچار احساس ترس و تردید نسبت به بازار میشوند. پس به دنبال آن تصمیم به فروش داراییهایشان گرفته و روند نزولی بازار را تشدید میکنند.
فومو یا FOMO مخفف عبارت Fear of Missing است؛ به معنای ترس از دست دادن! در این وضعیت معاملهگران میترسند که یک موقعیت خوب سرمایهگذاری را از دست بدهند. چرا؟ چون بازار روند صعودی دارد و آنها هم نسبت به خرید یک دارایی در حال وسوسه شدن هستند.
بنابراین میتوان این گونه گفت که فاد مفهومی منفی دارد و با هدف تخریب اعتماد در معاملهگران ایجاد میشود. اما فومو یک احساس کاملا شخصی در تریدرها است که بسته به شرایط ممکن است درست یا غلط باشد.
نمونههایی از فاد FUD در بازار کریپتو
معروفترین و مهمترین نمونههای فاد چیست؟ برای اینکه درک بهتری از این مفهوم داشته باشید، در ادامه به چند مورد از فادهای پرتکرار در بازار ارزهای دیجیتال اشاره کردهایم:
بیت کوین مردنی است!
افراد بدبین به ارزهای دیجیتال مثل پیتر شیف (Peter Schiff) و نوریل روبینی (Nouriel Roubini) دائم سعی دارند تا بیت کوین را به عنوان یک دارایی ترند جلوه دهند. آنها معتقدند که بیت کوین به زودی جذابیت خود را از دست میدهد و قیمت آن به صفر میرسد. در حالی که تاریخ چیز دیگری میگوید!
ارز دیجیتال ارزشی ندارد!
افراد زیادی معتقدند که چون ارزهای دیجیتال ماهیت فیزیکی ندارند و نمیتوان آنها را لمس کرد، پس داراییهای بیارزشی هستند. این اعتقاد مفهوم “ارزش” را به طور کامل زیر سوال میبرد؛ ضمن اینکه باعث ایجاد فاد در بازار هم میشود.
کریپتوکارنسی، کلاهبرداری بیش نیست!
اینکه بازار رمزارزها تا کنون موارد کلاهبرداری، هک، سرقت و اعمال شرورانه زیادی را به خود دیده، یک موضوع غیر قابل انکار است. اما بازیگران بد در هر بازار و صنعتی وجود دارند. بنابراین این موضوع نمیتواند باعث نادیده گرفته شدن پروژههای خلاقانه و کاربردی این حوزه شود؛ اما توانایی ایجاد فاد در بازار را دارد.
نتیجهگیری: مفهوم فاد در کریپتو؛ از ترس تا تصمیمگیری هوشمندانه
اکنون دیگر متوجه شدهاید که معنی فاد چیست. فاد (FUD) مفهومی مهم در دنیای ارزهای دیجیتال است. چون میتواند تاثیرات چشمگیری روی قیمت داراییها و احساسات معاملهگران داشته باشد. تریدرهای حرفهای برای اینکه معاملات سودمندتر و موفقتری داشته باشند، باید حتما با مفهوم فاد و راههای تشخیص و مقابله با آن آشنا شوند.
فاد مفهومی است که باعث ایجاد نوسانات شدید و آسیبزا در بازار میشود. فعالان حوزه کریپتو برای روبهرویی با این رویداد، باید در راستای انتشار اخبار بهروز و صحیح و همچنین مراجعه به سایتهای معتبر به عنوان منبعی موثق، تلاش کنند. آیا شما تا کنون حین فعالیت در بازار کریپتو، با یک فاد مواجه شدهاید؟
سایت ارزیکال بهروزترین تحلیلها را از ارزهای دیجیتال مهم بازار کریپتو ارائه داده و میتواند منبع موثقی و قابل اعتمادی برای آگاهی از اخبار روز این بازار باشد.
سوالات متداول
آیا FUD همیشه برنامهریزی شده و عمدی است؟
نه لزوما. گاهی اوقات تحلیلهای اشتباه، اخبار زرد و شایعاتی که دهان به دهان چرخیده نیز میتوانند باعث ایجاد فاد شوند.
راه تشخیص فاد از اخبار واقعی در بازار چیست؟
توجه به سابقه نویسنده خبر، بررسی منبع خبر و مقایسه آن با منابع رسمی، صبر برای مشخص شدن صحت خبر و… جزو مواردی هستند که تشخیص فاد از اخبار واقعی را ممکن میسازند.
فروش داراییها در زمان فاد کار درستی است؟
نه لزوما. بهترین کار در چنین مواقعی این است که به اهداف و استراتژیهای خود پایبند باشید و برای مدیریت ریسک و سرمایه بیشتر تلاش کنید.
