اندیکاتور ایچیموکو چیست؟ ابزاری طلایی برای شناسایی روند و سطوح حمایت و مقاومت
این روزها ابزارهای زیادی برای تحلیل تکنیکال در دسترس داریم که هر کدام ویژگی و کاربرد خاص خود را دارند. اکثر کاربران در هنگام ورود به بازارهای مالی در انتخاب بهترین ابزارها برای تحلیل تکنیکال به چالش بر میخورند. اما اندیکاتور ایچیموکو (Ichimoku) قطعاً یکی از بهترین ابزارها برای تمام تریدرهاست. ابر ایچیموکو به عنوان یکی از جامعترین ابزارها میتواند به تنهایی حرکات بازار را پیش بینی کند و تصویر واضحی از روند قیمتی ارائه دهد.
در این مقاله از سایت ارزیکال با ما همراه باشید تا شما را به درک جامع از یکی از کاربردیترین ابزارها برسانیم و نحوه کار با این اندیکاتور را آموزش دهیم.
اندیکاتور ابر ایچیموکو چیست؟
اندیکاتور ایچیموکو (Ichimoku) در سال 1930 توسط روزنامهنگار ژاپنی به نام گوئیچی هوسودا که با نام ایچیموکو سانجین شناخته میشود، توسعه یافت و از آن زمان تا امروز به عنوان یکی از اندیکاتورهای محبوب و پرکاربرد در بازارهای مالی به شمار میرود.
از ایچیموکو در شناسایی سطوح حمایت و مقاومت، جهتگیری قیمتی و همینطور قدرت و ضعف روند استفاده میشود. البته تشخیص نقاط برگشت قیمت و سیگنالهای قوی برای خرید و فروش نیز یکی دیگر کاربردهای آن است. درواقع میتوان گفت ایچیموکو یک ابزار کامل است. به طوری که برخی طرفداران آن معتقدند این یک اندیکاتور نیست؛ بله خود یک سبک معاملاتی است!
این اندیکاتور روند قیمتی بازار را بر اساس میانگین متحرک شناسایی میکند. نمودار حاصل در مقایسه با نمودارهای کندل استیک، روند واضحتری از تغییرات قیمت نشان میدهد. اندیکاتور ایچیموکو از پنج خط مهم و یک ابر تشکیل میشود که در ادامه مقاله هر یک از اجزا این اندیکاتور را بطور کامل توضیح و آموزش خواهیم داد.
ایچیموکو به عنوان یک اندیکاتور پر پتانسیل، به حدی تکمیل است که برخلاف بسیاری دیگر از اندیکاتورها، میتواند به تنهایی تا حد خوبی پاسخگوی نیاز تحلیلگران و تریدرها باشد.
آموزش اجزا اندیکاتور ایچیموکو
اندیکاتور ایچیموکو از پنج خط و یک ابر تحت عنوان ابر کومو که از تلاقی دو خط ایجاد میشود، تشکیل شده است. در تصویر بالا تمام خطوط و ابر کومو مشخص است. هر یک از خطوط ایچیموکو ویژگی و کاربرد منحصر به فردی دارند؛ هر کدام اطلاعات خاصی در اختیارمان قرار میدهند تا بابت خرید و فروش تصمیم گیریهای بهتری داشته باشیم.
اجزا اندیکاتور ایچیموکو عبارتند از :
- خط تنکان سن (Tenkan-sen)
- خط کیجون سن (Kijun-sen)
- خط چیکو اسپن (Chikou Span)
- خط سنکو اسپن آ (Senkou Span A)
- خط سنکو اسپن ب (Senkou Span B)
- ابر کومو (Kumo Cloud)
برای بکارگیری و ترید با ایچیموکو باید با اجزای آن کامل آشنا باشید. در ادامه هر یک از این خطوط را بررسی و استفاده از آنها را آموزش خواهیم داد.
خط تنکان سن (Tenkan-sen)
یکی از پنج خط مهم اندیکاتور ایچیموکو خط تنکان سن است که به آن خط تبدیل نیز میگویند. تنکان سن در یک بازه پیش فرض 9 دورهای و با در نظر گرفتن بالاترین سقف و پایینترین کف، میانگین قیمت را محاسبه میکند و تغییرات قیمت در کوتاه مدت را نشان میدهد.
خط تنکان سن در چارت تریدینگ ویو با عنوان Conversion Line و به رنگ آبی نمایش داده میشود. این خط در روندهای صعودی نقش حمایت را دارد و در روندهای نزولی مانند خط مقاومت است.
البته از آنجایی که این خط، میانگین تغییرات در یک دوره کوتاه مدت را محاسبه میکند، نمیتوان برای ترید تنها به آن استناد کرد. برای تشخیص سیگنال خرید و فروش دقیقتر لازم است از ترکیب تنکان سن با سایر خطوط مخصوصاٌ تقاطع آن با خط کیجون سن استفاده کرد، که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
خط کیجون سن (Kijun-sen)
از دیگر خطوط ایچیموکو خط کیجون سن است که به آن خط پایه نیز میگویند. کیجون سن با بررسی قدرت خریداران و فروشندگان، روند تغییرات قیمت را نشان میدهد. این خط در اندیکاتور ایچیموکو Base Line نام دارد و بطور پیشفرض قرمز رنگ است.
کیجون سن دقیقا مشابه تنکان سن، میانگین بالاترین سقف و پایینترین کف را محاسبه میکند. اما تفاوتی که با تنکان سن دارد در طول دوره است. کیجون سن میانگین تغییرات را در طول 26 دوره محاسبه میکند و علاوه بر تغییرات قیمت کوتاه مدت، تغییرات میان مدت را نیز پوشش میدهد.
از ترکیب این دو خط میتوان سیگنالهای واضحتری برای خرید و فروش به منظور وارد و یا خارج شدن از معاملات به دست آورد. اگر خط تنکان سن خط کیجون سن را از بالا به پایین قطع کند، سیگنال فروش و اگر از پایین به بالا قطع کند، میتوان آن را نوعی سیگنال خرید تعبیر کرد.
خط چیکو اسپن (Chikou Span)
چیکو اسپن نیز از دیگر خطوط اندیکاتور ایچیموکو است و روی نمودار بطور پیشفرض به رنگ سبز نمایش داده میشود. به چیکو اسپن، خط تاخیری Lagging Line نیز گفته میشود که به جایگاه زمانی این خط در نمودار اشاره دارد، زیرا موقعیت این خط همیشه 26 دوره عقبتر از قیمت فعلی است.
خط چیکو اسپن قیمت فعلی ارز را با قیمت پیشین آن در 26 دوره گذشته مقایسه میکند و رابطه بین روند فعلی و روند گذشته را نشان میدهد. به عبارتی چیکو اسپن به تحلیلگران کمک میکند با بررسی دورههای گذشته، تصمیمات بهتری در آینده بگیرند.
زمانی که مقدار قیمت فعلی از 26 دوره گذشته بالاتر باشد، روند صعودی است. در چنین حالتی اگر خط چیکو اسپن از پایین به بالا از نمودار قیمت عبور و آن را قطع کند میتوان آن را سیگنال خرید دانست. اما زمانی شاهد سیگنال فروش هستیم که قیمت فعلی از 26 دوره گذشته کمتر باشد و در عین حال خط چیکو اسپن نیز از بالا به پایین نمودار قیمت را قطع کند.
از طرفی اگر از درهها و قلههای تشکیل شده روی نمودار چیکو اسپن خطوط افقی رسم کنیم کف و سقفهایی پدید میآید که میتوان آنها را سطوح حمایت و مقاومت دانست و به تحلیل بازار پرداخت.
پس تحلیلگران و تریدرها علاوه بر مقایسه روند فعلی با گذشته، از خط چیکو اسپن برای شناسایی سطوح حمایت و مقاومت و تایید سیگنالهای خرید و فروش نیز استفاده میکنند.
خط سنکو اسپن آ (Senkou Span A)
سنکو اسپن آ از خطوط مهم در اندیکاتور ایچیموکو است که در تشکیل ابر کومو نیز نقش اساسی دارد و با رنگ سبز کمرنگ نشان داده میشود. به سنکو اسپن آ خط پیشرو A نیز گفته میشود، زیرا برخلاف چیکو اسپن که 26 دوره گذشته را نمایش میداد، سنکو اسپن آ وضعیت قیمت در 26 دوره آینده را پیشبینی میکند.
هر نقطه روی سنکو اسپن A، میانگین تنکان سن و کیجون سن در 26 دوره گذشته است. در واقع اگر امروز از خطوط تنکان سن و کیجون سن میانگین بگیریم و مقدار آن را محاسبه کنیم، انگار مقدار سنکو اسپن A را برای 26 دوره آینده پیشبینی کردیم.
به عبارتی سنکو اسپن آ، مومنتوم قیمت یعنی میزان تمایل بازار برای ادامه حرکت قیمت در جهت فعلی را بررسی میکند. اگر مومنتوم قوی باشد شاهد ادامه روند و اگر ضعیف باشد شاهد متوقف شدن یا معکوس شدن روند خواهیم بود. به واسطه سنکو اسپن A میتوان سطوح حمایت و مقاومت احتمالی در آینده را پیشبینی کرد.
خط سنکو اسپن ب (Senkou Span B)
خط سنکو اسپن ب که به آن نیز خط پیشرو B میگویند یکی دیگر از 5 خط مهم اندیکاتور ایچیموکو است. سنکو اسپن B خط مکمل سنکو اسپن A برای تشکیل ابر کومو است و به رنگ قرمز کمرنگ نشان داده میشود.
خط سنکو اسپن B نیز عملکرد مشابه سنکو اسپ آ دارد با این تفاوت که سنکو اسپن B بجای میانگین تنکان سن و کیجون سن در 26 دوره اخیر، میانگین این دو خط در 52 دوره گذشته را محاسبه میکند.
به دلیل طولانی تر بودن دوره مورد بررسی در سنکو اسپن B، این خط دیرتر از سنکو اسپن A به تغییرات قیمت واکنش نشان میدهد.
ابر کومو (Kumo Cloud)
به فضایی که بین دو خط سنکو اسپن آ و ب تشکیل میشود، ابر کومو میگویند. ابر کومو نیز مشابه دو خط تشکیل دهندهی خود برای پیشبینی وضعیت قیمت در آینده مورد استفاده قرار میگیرد.
هر چه ابر کومو بزرگتر باشد سطوح حمایت و مقاومت قویتری دارد. ابر کومو دو حالت صعودی و نزولی دارد که با رنگهای سبز و قرمز نشان داده میشوند.
- ابر کومو صعودی : زمانی که سنکو اسپن A بالای سنکو اسپن B باشد ابر صعودی کومو به رنگ سبز تشکیل میشود.
- ابر کومو نزولی : زمانی که سنکو اسپن A پایین سنکو اسپن B قرار بگیرد ابر نزولی کومو تشکیل میشود که به رنگ قرمز نشان داده میشود.
وقتی خط سنکو اسپن A خط سنکو اسپن B را از بالا به پایین قطع کند و از ابر سبز که صعودیست وارد ابر قرمز که ابر نزولی است شویم، نقطه تلاقی رامیتوان سیگنالی برای فروش دانست.
اما برعکس، اگر سنکو اسپن A سنکو اسپن B را از پایین به بالا قطع کند و از ابر نزولی وارد ابر صعودی شود، نقطه تلاقی میتواند نقطه مناسبی برای ورود و سیگنالی برای خرید باشد.
کاربردهای ابر ایچیموکو چیست؟
اندیکاتور ایچیموکو مانند هر ابزار تحلیلی دیگری میتواند پروسه ارزیابی بازار و انجام معامله سودمند را برای ما آسانتر کند. اما دستیابی به این امر مهم تا حد زیادی به عملکرد و نوع استفاده خودمان بستگی دارد.
اصلیترین کاربردهای ابر ایچیموکو عبارتاند از:
- تشخیص روند بازار : با بررسی خطوط اندیکاتور ایچیموکو میتوانیم روند کلی بازار در جهت صعودی، نزولی و یا حالت بیروند را دز کوتاه مدت و بلند مدت شناسایی کنیم.
- شناسایی سطوح حمایت و مقاومت : خطوط سنکو اسپن A و B، چیکو اسپن و.. هرکدام در شرایطی میتوانند به عنوان سطوح حمایت و مقاومت نقش داشته باشند.
- تایید سیگنال خرید و فروش : با شناسایی صحیح نقاط ورود و خروج بر اساس خطوط اندیکاتور ایچیموکو، میتوانیم سیگنالهایی بابت بهترین نقاط ورود و خروج به دست آوریم.
- تشخیص قدرت روند : از روی فاصله بین خطوط یا همان ضخامت یا نازکی ابر کومو، میتوان اطلاعتی بابت قدرت و یا ضعف روند به دست آورد.
- شناسایی نقاط برگشت بازار : خطی مثل چیکو اسپن در تشخیص نقاط بازگشت بازار کاربرد دارد. هنگامی که این خط از قیمت عبور میکند، میتواینم انتظار تغییر روند و برگشت قیمت داشته باشیم.
- مدیریت ریسک : ایچیموکو به تریدرها در انتخاب نقاط کلیدی برای تعیین حد سود و حد ضرر نیز کمک میکند. از طرفی تریدرها میتوانند زمانی که قیمت در ابر کومو به عنوان یک منطقه امن قرار دارد، بابت بستن یا نگه داشتن پوزیشن خود تصمیمگیری کنند.
اندیکاتور ایچیموکو یک نمودار نسبتا شلوغ است که دادههای متنوع و زیادی روی آن قرار دارد. شاید در نگاه اول تحلیل این اندیکاتور سخت باشد؛ اما با استفاده از قابلیت شخصیسازی این اندیکاتور در برخی از پلتفرمها، میتوانید نتیجهگیری سریعتر و راحتتری داشته باشید.
آموزش اضافه کردن ایچیموکو به تریدینگ ویو
برای استفاده از اندیکاتور کاربردی ایچیموکو در هر پلتفرمی که فعالیت دارید، ابتدا لازم است این اندیکاتور را به چارت خود اضافه کنید.
در این مقاله افزودن ایچیموکو در تریدینگ ویو را آموزش میدهیم.
ابتدا، وارد سایت TradingView شوید، سپس از بالای صفحه قسمت اندیکاتورها را انتخاب کنید. در بخش تکنیکال نام این اندیکاتور را تحت “Ichimoku Cloud” جستجو کنید و با کلیک روی آن، ایچیموکو را به نمودار خود اضافه کنید.
آموزش تنظیمات ابر ایچیموکو
تنظیمات پیشفرض اندیکاتور ایچیموکو استانداردترین حالت ممکن است. با این حال میتوانید ایچیموکو را از حالت پیشفرض خارج کرده تنظیمات آن را بر اساس استراتژی و اهدافی که از تحلیل دارید، تغییر دهید. مثلا برای قویتر کردن پیشبینی سطوح حمایت و مقاومت میتوانید با طولانیتر کردن طول دورهها، اندیکاتور خود را شخصی سازی کنید.
برای تغییر تنظیمات کافی است روی علامت چرخدنده این اندیکاتور کلیک کنید. در قسمت Inputs طول دوره خطوط و در قسمت Style نیز با On و Off کردن هر یک از خطوط، آنها را به نمودار اضافه یا از آن حذف کنید. در صورت تمایل میتوانید رنگ خطوط را نیز تغییر دهید.
استراتژی و نحوه ترید با اندیکاتور ایچیموکو
تا اینجا مقاله شما را با ایچیموکو، اجزای تشکیل دهنده آن و البته ویژگی خاص هر یک آشنا کردیم. اما فقط آشنایی با این اندیکاتور کافی نیست؛ باید روشهای مختلف ترید با بکارگیری اندیکاتور ایچیموکو را بدانید. این ابزار میتواند استراتژیهای معاملاتی ایجاد کند.
دو مورد از پرکاربردترین استراتژیهای ایچیموکو عبارتند از :
- استراتژی ورود پس از پولبک
- تقاطع خطوط تنکان سن و کیجون سن
در ادامه هر یک از این استراتژیها را آموزش خواهیم داد؛ هر دو آنها محبوبیت بالایی میان تریدرها دارند.
1) استراتژی ورود پس از پولبک
یکی از بهترین زمانها برای ورود به معامله، زمانی است که قیمت به ابر کومو یا خطوط کیجون سن و تنکان سن پولبک بزند. وقتی بازار در یک روند قوی قرار دارد، پولبکها که در واقع بازگشتهای موقت قیمت به سطوح حمایت یا مقاومت برای کوتاه مدت هستند، بهترین فرصت برای ورود به بازار محسوب میشوند.
زمانی که قیمت از روند صعودی یا نزولی خود برای مدت کوتاهی به سمت ابر کومو میآید و بعد مجدد به مسیر روند اصلی خود برمیگردد، انگار بازار تایید میکند که مسیر درست بوده و با اطمینان بیشتری میتوان وارد معامله خرید یا فروش شد.
در این استراتژی همیشه به جهت و ضخامت ابر کومو دقت کنید؛ هر چه ابر ضخیمتر باشد، معمولا شاهد روند قویتری خواهیم بود. حد ضرر را نیز دز این استراتژی کمی پایینتر از سطح پولبک تعیین کنید تا اگر بازار خلاف پیشبینی عمل کرد، زیاد ضرر نکنید.
2) استراتژی کراس خطوط تنکان سن و کیجون سن
از کراس یا تقاطع دو خط تنکان سن و کیجون سیگنالهای خوبی به دست میآید.
همانطور که پیشتر نیز اشاره کردیم، هنگامی که خط تنکان سن، کیجون سن را در جهت صعودی، یعنی از پایین به بالا قطع کند و این تقاطع بالای ابر کومو اتفاق بیفتد، پیش بینی میشود که یک حرکت صعودی قوی در پیش باشد. این کراس را میتوان سیگنال خرید دانست.
اما اگر خط تنکان سن، خط کیجون سن را از بالا به پایین یعنی در جهت نزولی قطع کند، یعنی یک روند کاهشی در آستانه آغاز شدن است. در این شرایط به احتمال زیاد به زودی شاهد ضعف بازار و ریزش خواهیم بود. میتوانیم تقاطع این دو خط در جهت نزولی را سیگنالی برای فروش تعبیر کنیم.
البته سیگنال حاصل از کراس خطوط، همیشه قطعی نیست مخصوصا اگر تقاطع خطوط داخل ابر کومو اتفاق بیفتد. در این شرایط، بازار معمولا نوسانیتر است و باید خیلی با احتیاط عمل کرد. به همین دلیل، پیشنهاد میکنیم از ابزارهای دیگر نیز برای تایید سیگنالها استفاده کنید.
برای مثال اگر در زمات ترید با ایچیموکو به اندیکاتور حجم در تریدینگ ویو نیز توجه کنید، برایند تصمیمات شما میتواند به مراتب بهتر باشد.
ریسکها و محدودیتهای ترید با ایچیموکو
با وجود اینکه ایچیموکو را به عنوان یک اندیکاتور چندمنظوره برای تحلیل تکنیکال معرفی کردیم، اما این اندیکاتور نیز محدودیتهایی دارد که باید در نظر گرفته شود. در ادامه، چند مورد از محدودیتهای ایچیموکو را بررسی میکنیم.
- محدودیت در بازارهای بدون روند : ایچیموکو در بازارهای بیروند (Range-Bound Markets) عملکرد مطلوبی ندارد و ممکن است سیگنالهای کاذب بیشتری تولید کند. این اندیکاتور بیشتر در بازارهایی که روند قوی دارند، کاربرد دارد.
- کاربرد محدود در بازههای کوتاهمدت : ایچیموکو برای معاملاتی مانند اسکالپ ترید یا تریدهای روزانه چندان مناسب نیست. تمرکز ایچیموکو بر دادههای گذشته و آینده است و برای تحلیل لحظهای زمان حال اطلاعات دقیقی ارائه نمیدهد.
- پیچیدگی و دشواری یادگیری : ایچیموکو به دلیل پیچیدگی ظاهری ممکن است برای تریدرهای تازهکار و حتی برخی تریدرهای حرفهایها نیز گیجکننده باشد. کار با این اندیکاتور به زمان، تسلط و همینطور تمرکز و دقت احتیاج دارد.
- احتمال تاخیر در سیگنالدهی : با وجود خطوط پیشرویی مانند سنکو اسپن A و B که برای پیشبینی حرکت آینده طراحی شدند، همچنان ممکن است سیگنالدهی این اندیکاتور با تاخیر صادر شوند و برخی فرصتهای معاملاتی را از دست دهیم.
- احتمال صدور سیگنال کاذب : مشابه سایر اندیکاتورها، ایچیموکو نیز ممکن است سیگنالهای کاذب تولید کند. این مسئله در بازارهای نوسانی یا زمانی که ابر کومو بسیار باریک است، بیشتر مشاهده میشود.
حتی در استفاده از اندیکاتور کاملی مثل ایچیموکو نیز تنها به آن بسنده نکنید و در صورت لزوم برای اطمینان خاطر بیشتر، حتما از سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال بطور مکمل استفاده کنید.
آموزش چند نکته تجربی برای ترید با بازدهی بهتر
در ادامه چند مورد از مهمترین نکاتی که اگر در استفاده از ایچیموکو مدنظر داشته باشید، به بازدهی بهتر شما کمک میکند را مطرح کردیم :
- چه در روند صعودی و چه در روند نزولی، پس از مشاهده پولبک در نمودار قیمتی، وارد عمل شوید. زیرا پولبک نوعی تغییر روند موقت و یک فرصت مجدد برای تریدرهایی است که از جریان قبلی جامانده بودند.
- برای خرید و فروش با کمک اندیکاتور ایچیکومو بهتر است پس از دریافت سیگنالها، به صورت پلهای وارد شوید.
- اگر خط کیجون سن از خط قیمت فاصله زیادی بگیرد احتمال اصلاح قیمت وجود دارد.
- از بهترین نقاط برای ورود زمانی است که خط تنکان سن، خط کیجون سن را از پایین به بالا قطع کند.
- از بهترین نقاط خروج زمانی است که خط تنکان سن از بالا به پایین خط کیجون سن را قطع کند.
- سعی کنید در جهت روندهای بزرگتر بازار وارد معامله شوید تا اطمینان خاطر بیشتری داشته باشید.
- اگر برای مدت طولانی در یک روند صعودی یا نزولی مانده بودید سود حاصل را برداشت کنید و آن را به کیف پول ارز دیجیتال خود انتقال دهید.
توجه و رعایت این نکات تجربی میتواند کیفیت ترید شما را ارتقا دهد.
اندیکاتور ایچیموکو برای چه افرادی مناسب است؟
استفاده از اندیکاتور ایچیموکو به قدرت تحلیل تکنیکال قوی و تجربه احتیاج دارد و اصولا توسط تریدرهای حرفهای بکار گرفته میشود.
استفاده از این اندیکاتور به دلیل پیچیدگیای که دارد شاید برای تریدرهای مبتدی چندان مناسب نباشد. پیشنهاد میکنیم اگر مبتدی هستید در ابتدا بجای اندیکاتور ایچیموکو از اندیکاتورهای سادهتر بطور ترکیبی استفاده کنید.
البته علیرغم پیچیدگی ظاهری ایچیموکو، با یادگیری ویژگی و کاربرد انواع خطوط آن، در طی زمان به تدریج تجربه کسب میکنید و به نحوه کار با آن تسلط پیدا خواهید کرد و تا حدی از دیگر ابزارهای تحلیلی بازار بینیاز خواهید شد.
سوالات متداول
اندیکاتور ایچیموکو بهتر است در چه تایم فریمی استفاده شود؟
این اندیکاتور بیشتر برای تایم فریمهای میان مدت و بلند مدت مناسب است؛ مثل معاملات روزانه یا هفتگی. البته اگر همراه با تایید دیگر ابزارها باشد، برای تایمفریمهای کوتاهتری مثل یک ساعته هم قابل استفاده است.
آیا استفاده از ایچیموکو به تنهایی برای یک معامله منطقی است؟
اندیکاتور ایچیموکو یک ابزار تحلیلی کامل است؛ با این حال بهتر است برای کاهش ریسک از اندیکاتورهای دیگری مثلی RSI، MACD یا پرایس اکشن نیز استفاده کنید.
آیا اندیکاتور ایچیموکو در بازارهای نزولی هم کاربرد دارد؟
بله؛ این اندیکاتور در بازارهای صعودی و نزولی قابل استفاده است. در بازارهای نزولی، اگر قیمت زیر ابر کومو باشد و خطوط تایید کننده هم نزولی باشند، میتوان از آن برای پیدا کردن موقعیت فروش استفاده کرد.
