عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یا IDO از جدیدترین روشهای جذب سرمایه برای پروژههای بلاکچینی است که از طریق صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) انجام میشود. در این روش پروژهها به جای تکیه بر صرافیهای متمرکز یا سرمایهگذاران بزرگ، سرمایه خود را از طریق سرمایهگذاران خرد در دکسها تامین میکنند. در این مقاله از ارزیکال به این میپردازیم که IDO چیست، دلیل پیدایش آن چه بود و چه تفاوتی با دیگر انواع عرضه توکن دارد. علاوه بر آن نحوه کارکرد و مراحلی که برای شرکت در آن باید طی کنیم را بررسی میکنیم؛ با ما همراه باشید.
عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یا IDO چیست؟
IDO مخفف عبارت “Initial DEX Offering” به معنای عرضه اولیه ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز است. در این روش پروژه بلاکچینی برای اولین بار توکن خود را در یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) عرضه میکند تا از این طریق سرمایه لازم برای رشد و گسترش خود را جذب کند.
در IDO کاربران در قبال دریافت توکنها سرمایه خود را قفل میکنند. بخشی از این سرمایه وارد استخر نقدینگی میشود و بخش دیگر آن در اختیار تیم توسعهدهنده پروژه قرار میگیرد. این روش نسبت به ICO و IEO سرعت و نقدینگی بیشتر، دسترسی آسانتر و هزینه کمتری دارد.
تاریخچه و اهمیت IDO
بنظر شما دلیل پیدایش IDO چیست؟ این نوع عرضه بعد از تجربههای ناموفقی که کاربران از ICO و IEO داشتند مطرح شد. در ICO هر پروژه بهطور مستقل و بدون هیچ نظارت مشخصی توکن خود را کاملا مستقیم برای عرضه اولیه ارائه میکرد. همین استقلال بیش از حد باعث شد کلاهبرداریهایی اتفاق بیفتد که موجب بیاعتمادی کاربران شود.
کمی بعدتر IEOها به میدان آمدند؛ این بار عرضه اولیه توکنها در بستر صرافیهای متمرکز انجام میشد. اما این روش هم خیلی مورد استقبال قرار نگرفت؛ زیرا هم قوانین سختگیرانهای برای آن وجود داشت و هم هزینه بالاتری داشت.
پس از آن مدل IDO شکل گرفت؛ مدلی که عرضه توکنها را روی صرافیهای غیرمتمرکز انجام میدهد و نسبت به دو نوع قبلی بهینهتر است. این مدل هم شفاف است هم کمهزینهتر و خیلی راحت در دسترس همه قرار میگیرد.
تفاوت ICO و IDO و IEO چیست؟
عرضه از نوع ICO اولین نوع جذب سرمایه در حوزه کریپتو است که در آن پروژهها از طریق وبسایت یا پلتفرم شخصی خود به عرضه مستقیم توکنهایشان میپردازند. متاسفانه این روش در چند مورد زمینهساز برخی کلاهبرداریها شد و به دلیل عدم شفافیت و مسائل مربوط به نقدینگی کمی محبوبیت خود را بین کاربران از دست داده است.
پس از آن روش IEO مطرح شد که در این مدل، عرضه توکنها از طریق صرافیهای متمرکز انجام میشد و مسئولیت بررسی پروژه بهعهده صرافیها بود. همین ویژگی باعث شد برخی کاربران احساس امنیت بالاتری کنند و به این نوع عرضه اعتماد بیشتری داشته باشند. البته در این روش عرضه اولیه، لازم است که کاربران در صرافی احراز هویت کرده باشند.
پس از ICO و IEO روش IDO را میتوانیم بعنوان نسل Z روشهای عرضه اولیه در نظر بگیریم. روشی که در آن توکنها نه از طریق وبسایت و پلترفمها و نه از طریق صرافیهای متمرکز بلکه از طریق DEX ها و لانچپدها عرضه میشود. در این روش کنترل جذب سرمایه دیگر در دست تیم پروژه نیست و عرضه در صرافی غیرمتمرکز انجام میشود.
جدول مقایسه سه روش عرضه اولیه
توجه شما را به جدول مقایسه این سه روش عرضه اولیه جلب میکنیم:
| ویژگی | ICO | IEO | IDO |
| نحوه عرضه | از طریق وبسایت عرضه اولیه یا پلتفرم اختصاصی پروژه | از طریق صرافیهای متمرکز (CEX) | روی صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) یا لانچپدها |
| امنیت | آزادی بیشتر؛ اما گاهی به دلیل عدم نظارت کافی احتمال کلاهبردی وجود دارد | تحت نظارت صرافی است و امنیت خوبی دارد | به واسطه استفاده از قراردادهای هوشمند در اکثر مواقع امنیت خوبی دارد |
| نقدینگی | نقدشوندگی پایین | متوسط؛ بستگی به صرافی دارد | نقدینگی بالا مخصوصا به واسطه اتصال به استخرهای DEX |
| نحوه مشارکت کاربران | گاهی لازم است در وبسایت یا پلتفرم مربوطه ثبت نام و احراز هویت انجام شده باشد | لازم است کاربران در صرافی ثبتنام و احراز هویت کرده باشند | نیازی به ثبت نام نیست و صرفا با اتصال کیف پول به صرافی انجام میشود |
| نوع توزیع توکن | مکانیزم خاصی برای توزیع تعریف نشده و امکان خرید سنگین توسط نهنگها وجود دارد | کنترل شده توسط صرافی | دارای مکانیزم ضد نهنگ برای توزیع عادلانه و جلوگیری از خرید بیش از حد |
| هزینهها | بالا | نسبتا بالا؛ به دلیل کارمزد صرافیها | نسبت به ICO و IEO بهصرفهتر است |
اگر به ICO علاقهمندید پیشنهاد میکنیم مقاله «بهترین سایت عرضه اولیه ارز دیجیتال» را مطالعه کنید.
IDO چگونه کار میکند؟
هدف اصلی از IDO این است که پروژه بتواند سرمایه لازم برای توسعه محصولات و ارائه خدماتش را از این طریق تامین کند. اما نحوه عملکرد IDO چیست؟
در این روش، پروژه بلاکچینی باید ابتدا توسط یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) تایید شود تا بتواند عرضه اولیه خود را اجرایی کند. بعد از آنکه یک صرافی دکس واسطه فروش توکنها شد در قدم بعد نوبت به عرضه توکنها میرسد.
در این مرحله پروژه توکنهایش را برای فروش درون صرافی قرار میدهد. سپس سرمایهگذاران با اتصال کیف پولهای خود به صرافی میتوانند با قفل کردن داراییها، توکنهای قابل عرضه را خریداری کنند. اما چطور؟
فرایند جذب سرمایه با ایجاد یک استخر نقدینگی شروع میشود. در این استخر توکن پروژه با یک ارز دیجیتال مثل ETH ،USDT ،BNB جفت میشود تا سرمایهگذاران از نظر نقدینگی با مشکلی مواجه نباشند و بتوانند بعد از شروع IDO توکن جدید را معامله کنند. تمام این مراحل بهطور خودکار و توسط قرارداد هوشمند انجام میشود و بعد از عرضه توکنها، معامله این داراییها شروع میشود.
نحوه شرکت در عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز
اگر برایتان سوال است که نحوه شرکت در IDO چیست این بخش برای شماست. در ادامه مراحل قدم به قدم برای شرکت در عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز را توضیح دادیم؛ با ما همراه باشید.
گام اول؛ پیدا کردن و مطلع شدن از IDO
ابتدا باید IDOها را پیدا کنید؛ به سایتهای معتبری مثل CoinMarketCap یا صرافیهایی مثل پنکیک سواپ (PancakeSwap) که لیستی از توکنهای قابل عرضه برای فروش را منتشر میکنند سر بزنید. از طرفی خود پروژهها نیز پیش از عرضه توکنهایشان در صرافیها، در شبکات اجتماعی و… بابت عرضه اولیه توکنها اطلاعرسانی میکنند. با دنبال کردن آنها در جریان IDOها قرار بگیرید.
گام دوم؛ انتخاب بستر مناسب
بعد از مطلع شدن از IDOها باید یک بستر امن و مطمئن برای خرید توکنهای قابل عرضه پروژهها پیدا کنید. پس سراغ هر پلتفرمی نروید و حتما از صرافی و لانچپدهای معتبر و شناخته شده استفاده کنید. پیش از خرید توکنها علاوه بر بررسی سابقه پلتفرم منتخب خود، درباره پروژه تحقیق کنید و راجع به تیم توسعهدهنده، میزان و نحوه توکنومیک و جزئیات فنی آن مطلع شوید.
اگر تیم توسعهدهنده ناشناس بود، وایت پیپر شفافیت لازم را نداشت، توزیع توکن ناعادلانه بود یا وعدههای پروژه غیرواقعی بهنظر میرسید، بابت شرکت در عرضه اولیه آن صرف نظر کنید.
مطلب پیشنهادی: بهترین صرافی غیر متمرکز کدام است؟ معرفی 13 صرافی غیر متمرکز برتر
گام سوم؛ داشتن کیف پول مناسب
اولین چیزی که پس از انتخاب پلتفرم برای شروع لازم دارید، داشتن یک کیف پول سازگار مثل متامسک (MetaMask)، تراست ولت (Trust Wallet) یا هر کیف پول مناسب دیگری است.
در این مرحله کیف پول خود را به صرافی متصل میکنید تا دارایی خود را در صرافی قفل کنید. فراموش نکنید که حتما در کیف پول خود مقداری توکن مثل ETH ،BNB ،MATIC ،USDT و… برای خرید داشته باشید.
نکته: سعی کنید همیشه بین ۱۰ تا ۲۰ درصد بیشتر از برآورد اولیه خود در کیف پولتان ارز داشته باشید تا در صورت کم و زیاد شدن هزینه کارمزد و… با مشکلی روبهرو نشوید.
مطلب پیشنهادی: بهترین کیف پول ارز دیجیتال کدام است؟
گام چهارم؛ قفل دارایی در استخر نقدینگی صرافی
بعد از اتصال کیف پول به صرافی، باید قبل از شروع IDO مقداری از توکنهای موجود در کیف پول خود را در استخر نقدینگی قفل کنید. این کار شبیه به رزرو کردن یا پیش خرید توکن است. به این ترتیب با قفل داراییها صرافی موظف میشود در زمان TGE که توکن برای اولین بار روی بلاکچین ساخته و آماده عرضه میشود، متناسب با میزان دارایی که قفل کردید از آن توکن به کیف پول شما واریز کند.
در ضمن فراموش نکنید که هیچوقت نباید همه سرمایه خود را درگیر کنید. پس فقط بخشی از دارایی را در استخرها قفل کنید که نیاز واجبی به آن ندارید.
گام آخر؛ دریافت توکن پس از عرضه
وقتی TGE انجام شد یا توکنها مستقیما به کیف پول شما واریز میشوند یا در برخی موارد باید از طریق گزینه “Claim” در صرافی یا لانچپد بابت دریافت آنها اقدام کنید. سپس برای اطمینان از اینکه توکنها به دستتان رسیده است حتما آدرس قرارداد توکن و موجودی کیف پول خود را بررسی کنید.
در قدم آخر پس از دریافت توکن، بسته به استراتژی خود بابت فروختن یا نگه داشتن توکن تصمیمگیری کنید.
نکته: توجه داشته باشید که قیمت توکن در روزهای اول نوسانات شدیدی تجربه میکند پس هیجانی نشوید و عجولانه تصمیم نگیرید.
بهترین پلتفرمهای IDO چیست؟
توکن پروژهها از طریق صرافی و لانچپدها عرضه میشود. در نتیجه در بحث عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز، انتخاب یک پلتفرم معتبر حرف اول را میزند. اگر دغدغه این را دارید که بهترین بستر برای IDO چیست این بخش برای شماست.
بهترین لانچپد و پلتفرمهای IDO عبارتند از:
- PancakeSwap: صرافی غیرمتمرکز PancakeSwap از بهترین پلتفرمها برای IDO است که روی بایننس اسمارت چین فعال است و علاوهبر نقدینگی بالا، طیف گستردهای از ارزها را پشتیبانی میکند و جامعه کاربران بزرگ و فعال دارد. پنکیک سواپ بخشی به نام IFO دارد که بهطور اختصاصی برای عرضه اولیه توکنها طراحی شده است.
- Polkastarter: پلتفرم Polkastarter یک لانچپد تخصصی IDO با استخرهای ثابت است. این لانچ پد شفافیت بالایی داشته و سابقه خوبی در جلوگیری از خرید انحصاری نهنگ ارز دیجیتال دارد و از بهترین بسترها برای عرضه اولیه توکن محسوب میشود.
- DAO Maker: میکر دائو یکی دیگر از بهترین لانچپدهایی است که برای IDO به کار برده میشود. این ابزار از مدل SHO برای جذب سرمایه استفاده میکند که روی سرمایهگذاران بلند مدت تمرکز دارد. به همین دلیل DAO Maker را علاوه بر لانچ پد بهعنوان یک شتابدهنده برای استارتاپهای بلاکچینی نیز میشناسند.
- SushiSwap: صرافی سوشیسواپ یکی دیگر از معروفترین صرافیهای غیرمتمرکز در حوزه دیفای (DeFi) است. این صرافی لانچ پد مخصوص خود به نام MISO را دارد که به معرفی و عرضه اولیه توکنها میپردازد.
این پلتفرمها علاوه بر تامین نقدینگی و جذب سرمایه لازم، در بازاریابی و دیده شدن پروژه نیز نقش دارد و جامعه کاربران را گسترش میدهد.
مزایا و معایب عرضه اولیه صرافی غیر متمرکز یا IDO
عرضه از نوع IDO در کنار مزایا معایبی هم دارد که در این بخش بررسی کردیم نقاط ضعف و قوت IDO چیست؛ توجه شما را به جدول زیر جلب میکنیم:
| مزایا | معایب |
| توکنها در IDO نقدینگی بالایی دارند و خیلی سریع در دسترس کاربران قرار میگیرند | عدم نیاز به احراز هویت میتواند در مواردی مشکلساز شود و پای مسائل قانونی مثل پولشویی به میان آید |
| کارمزدها در DEX در مقایسه با عرضه اولیه ارزهای دیجیتال در صرافیهای متمرکز بهصرفهتر هستند | به دلیل غیرمتمرکز بودن، گاهی احتمال عرضه توکن توسط پروژههای ناشناخته و بیاعتبار وجود دارد. پس حتما پیش از اقدام تحقیق کنید |
| نیازی به ثبت نام نیست صرفا با داشتن یک کیف پول ارز دیجیتال و متصل کردن آن به صرافی میتوانید در IDOها شرکت کنید | قیمت توکنها در لحظات اولیه عرضه به دلیل حجم بالای سرمایهگذاران و هیجانات موجود نوسانی شده و دچار پامپ و پامپ میشود |
| IDO ها از مکانیزم ضد نهنگ استفاده میکنند تا مانع خرید حجم زیاد توسط یک فرد شوند و از تمرکز دارایی جلوگیری کنند | از آنجایی که کل فرایند IDO توسط قراردادهای هوشمند انجام میشود ممکن است در برخی موارد با مشکلات امنیتی مثل هک مواجهه شویم |
حالا با دانستن اینکه مزایا و معایب IDO چیست، دید بهتری به این نوع عرضه دارید و در صورت خرید توکن از این طریق راحتتر جوانب را میسنجید.
آینده IDO در بازار کریپتو
در پاسخ به این سوال که آینده IDO چیست میتوان گفت جای پیشرفت دارد و بنظر امیدوارکننده میآید. پیشبینی میشود با رشد حوزه دیفای و افزایش تقاضا برای سرمایهگذاری غیرمتمرکز، این روش عرضه توکن محبوبتر شود و افراد بیشتری را به خود جذب کند. با این حال لازم به ذکر است که این نوع عرضه نیز ریسکهایی دارد که نباید از آنها غافل بود. به احتمال زیاد در آینده نهچندان دور برای هر یک از محدودیتهای این روش چارهاندیشی خواهد شد و IDO بهعنوان جذابترین روش جذب سرمایه شناخته شود.
سخن پایانی: آیا IDO ارزش شرکت دارد؟
در حال حاضر IDO به دلیل سادگی، در دسترس بودن و هزینه پایینی که دارد به یکی از محبوبترین مدلها برای جذب سرمایه پروژههای جدید تبدیل شده است. IDO هم برای تیم توسعهدهنده جذاب است و هم برای سرمایهگذارانی که به این واسطه از فرصت عرضه اولیه توکنها استفاده میکنند.
توجه داشته باشید که موفقیت شما در عرضه اولیه صرافیهای غیرمتمرکز در درجه اول به انتخاب پروژه درست و در درجه بعد به پلتفرمی که بهعنوان بستر انتخاب میکنید بستگی دارد؛ پس تحقیق کنید و بدون بررسی وارد نشوید.
شرکت در IDO زمانی ارزش دارد که با تحقیق کافی و داشتن استراتژی درست و مشخص همراه باشد. اگر تجربه شرکت در IDOها را داشتید با ما و دیگر کاربران ارزیکال در میان بگذارید.
سوالات متداول
عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز چیست؟
IDO یا عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یک روش جذب سرمایه در پروژههای بلاکچینی است و که از طریق صرافیهای غیرمتمرکز DEX انجام میشود. در این روش توکن پروزهها بطور مستقیم در DEX لیست میشود و افراد قادرند آنها را بصورت همتا به همتا بخرند.
معروفترین نمونههای IDO کدام است؟
پروژه DAO Maker و Polkastarter و DuckStarter از معروفترین نمونههای IDO هستند. همه این نمونهها با عرضه اولیه خود، نقش موثری در فرایند جذب سرمایه برای پروژههای خود داشتند.
چگونه در یک IDO شرکت کنیم؟
لازمه شرکت در IDOها این است که ابتدا در پلتفرمی که برگزارکننده عرضه اولیههاست ثبت نام کنید. بعضی پلتفرمها احراز هویت دارند و برخی دیگر خیر. سپس باید کیف پول خود را به به آن متصل کنید؛ میتوانید از هر کیف پولی مثل تراست ولت، متامسک و…استفاده کنید. در قدم بعد برای آنکه واجد شرایط شوید، باید مقدار مشخصی از توکن بومی پلتفرم را در حساب خود استیک کنید. در آخر میتوانید در زمان عرضه اولیه، ارز مدنظر را در ازای داراییهای دیگری مثل ETH، BNB یا USDT مبادله کنید.
