درک مفهوم ارز دیجیتال هنوز برای خیلی از افراد سخت است زیرا ماهیت آن برایشان ملموس نیست. اما وقتی پشتوانه یک توکن، دارایی باشد که در دنیای واقعی قابل لمس است و میتوان ارزش آن را سنجید، خیلی راحتتر به آن اعتماد میکنیم. دارایی های دنیای واقعی (RWA) دقیقا همین ویژگی را دارند و این روزها حسابی محبوب شدند.
در این مقاله از ارزیکال به توضیح اینکه RWA چیست میپردازیم، کاربرد و چالشهای پیشرو آنها را بررسی کرده و چند پروژه معروف این حوزه را نیز معرفی میکنیم.
دارایی های دنیای واقعی یا RWA چیست؟
دارایی های دنیای واقعی (RWA) مخفف عبارت “Real World Assets” به توکنهایی گفته میشود که نماینده داراییهای حقیقی و ملموس دنیای واقعی در فضای کریپتو هستند. این توکنها با داراییهای ارزشمند واقعی پشتیبانی میشوند و مالکیت آنها نیز روی بلاکچین ثبت میشود.
شاید قبلا هم RWA را دیده باشید اما با معنای متفاوت! در حوزه بانکداری RWA مخفف Risk Weighted Asset است. این عبارت به سنجیدن ریسک داراییها اشاره دارد تا مشخص شود برای کنترل ریسک هر دارایی به چه مقدار سرمایه ذخیره از آن احتیاج است.
اما در این مقاله موضوع ما Real World Assets است؛ داراییهای ارزشمند فیزیکی که با فناوری بلاکچین توکنسازی میشوند تا در دسترسی و نقدشوندگی بیشتری داشته باشند.
فکر میکنید کدام دارایی ها را میتوان به توکنهای RWA تبدیل کرد؟
هر دارایی فیزیکی ارزشمندی که قابل ثبت و انتقال باشد را میتوان به توکن RWA تبدیل کرد. بیشتر این داراییها عبارتند از:
- املاک و مستغلات مثل خانه، کارخانه، زمین و مجتمعهای تجاری
- فلزات گرانبها مثل طلا و نقره و پلاتین
- اوراق قرضه و سهام شرکتهای بزرگ
- کالاهای خاص و کمیاب مثل جواهرات نادر
- آثار هنری و کلکسیونها
این داراییها همان پشتوانه توکنهای RWA هستند که ارزش و اعتبار آنها را تعیین میکنند.
توکنیزه کردن داراییهای واقعی یعنی چه؟
توکنیزه کردن به معنای تبدیل داراییهای واقعی به توکنهای دیجیتال با استفاده از فناوری بلاکچین است. طی این فرایند یک دارایی گرانقیمت به بخشهای کوچکتر و قابل خرید تقسیم میشود تا اگر قادر به خرید کل آن نیستیم همچنان بتوانیم سهم کوچکتری از آن را بخریم.
مثلا یک ملک بزرگ به هزاران توکن تقسیم میشود و افراد مختلف که در شرایط عادی قادر به خرید فیزیکی خانه نبودند، حالا بسته به بودجه خود بخشی از آن را میخرند.
وقتی یک دارایی توکنیزه شود بجای یک قرارداد و سند کاغذی، یک گواهی دیجیتال به شکل توکن روی بلاکچین دارد. این توکن سندی است که در یک دفتر کل ثبت میشود و نشان میدهد که شما نیز سهمی از آن دارایی دارید.
هدف اصلی توکنومیک، ترکیب مزایا فناوری بلاکچین مثل شفافیت، امنیت، مقیاسپذیری و نقدشوندگی با داراییهای سنتی از دنیای واقعی است. معامله این داراییها سریع و راحت است، دوندگی خاصی ندارد، هزینه کمتری دارد و از همه مهمتر اینکه دیگر نیازی به کاغذ بازیهای مرسوم اداری نیست.
مزایا و کاربردهای RWAها
دارایی های دنیای واقعی جایگاه خاصی در اکوسیستم دیفای (DeFi) دارند و به واسطه در دسترسپذیر کردن داراییها بین کاربران بسیار محبوب شدند.
چند مورد از مزایای اصلی این داراییها عبارتند از:
- نقدشوندگی: توکنیزه شدن دارایی های دنیای واقعی باعث میشود راحتتر و سریعتر آنها را معامله کنیم. دیگر لازم نیست منتظر پیدا شدن مشتری باشیم یا درگیر سیر اداری خرید و فروش شویم. پروسه خرید و فروش از طریق بلاکچین و بهسرعت انجام میشود.
- دسترسی جهانی: از طریق خرید ارزهای حوزه RWA میتوانید روی داراییهایی سرمایه گذاری کنید که در شرایط عادی به پشتوانه فیزیکی آنها دسترسی ندارید.
- سرمایهگذاری با هر میزان سرمایه: ویژگی تقسیم پذیر بودن دارایی های دنیای واقعی باعث میشود با هر میزان سرمایه نیز بتوان مقداری از آنها را خرید و در تغییرات ارزش آن سهیم شد. برای سرمایهگذاری سمت ارزهایی از این حوزه بروید که نقدینگی قابل قبولی دارند.
- کاهش هزینهها: با حذف واسطهها و فرایندهای پیچیده اداری، هزینه معاملات به شدت کاهش پیدا میکند.
- کاهش کلاهبرداری: ماهیت شفاف بلاکچین باعث میشود احتمال کلاهبرداری کمتر شود. مثلا دیگر ممکن نیست یک ملک به چندین نفر فروخته شود، در دنیای ارزهای دیجیتال هر توکن متعلق به یک نفر است و آن را با کسی شریک نخواهید بود.
همین ویزگیهای مثبت باعث میشوند کاربرد RWA بیشتر از یک سرمایهگذاری ساده روی ارز دیجیتال باشد.
چالشهای داراییهای دنیای واقعی
دارایی های دنیای واقعی در کنار مزایا، محدودیت و چالشهایی هم دارند که چند مورد از مطرحترین آنها را مطرح میکنیم:
- مشکلات امنیتی: با اینکه داراییهای دیجیتال امن هستند اما همچنان در معرض کلاهبرداری، خطر هک و حملات فیشینگ قرار دارند. پس حتما از امنترین صرافی ارز دیجیتال و بهترین کیف پول کریپتویی که امن باشد استفاده کنید.
- قوانین و مقررات: قوانین هر کشور برای توکنیزه کردن پروژههای RWA متفاوت است. برخی کشورها با اعمال محدودیتها و قوانین سختگیرانه، چالشهایی در فرایند توکینزه کردن دارایی های دنیای واقعی ایجاد کردهاند.
- اتصال امن به دنیای واقعی: توکنیزه کردن داراییهای RWA نیازمند متصل شدن بلاکچین به دادههای دنیای واقعی است که از طریق اوراکل انجام میشود. اگر اتصال اوراکل امن و معتبر نباشد ممکن است قرارداد هوشمند بر اساس دادههای غلط اجرا شود و سرمایه کاربران از دست برود.
- آسیبپذیری: بهروزرسانی و اصلاح کدهای قرارداد هوشمند داراییهای RWA کاری سخت و زمانبر است و حتی هزینه بالایی هم دارد.
علاوه بر اینها، چون داراییهای RWA پشتوانه فیزیکی دارند لازم است در دنیای واقعی نیز از آنها محافظت شود تا از سرقت یا تخریب آنها جلوگیری شود.
تفاوت NFT و RWA چیست؟
توکن غیر قابل تعویض یا NFT مخفف Non-Fungible Token به داراییهای دیجیتالی اشاره دارد که کاملا منحصربهفرد و غیر قابل جایگزینی هستند. یعنی برخلاف ارزهای دیجیتالی مثل بیت کوین و اتریوم که هر یک از آنها معادل بیت کوین یا اتریوم دیگر است، هر NFT با NFT دیگر فرق دارد. بیشترین کاربرد این توکنهای غیر قابل تعویض در توکنیزه کردن آثار هنری و کلکسیونها است.
از طرفی RWA داراییهای واقعی هستند که در قالب توکن معامله میشوند تا خرید و فروش راحتتری داشته باشند. به عبارت دیگر داراییهای حوزه RWA هر یک نماینده یک دارایی فیزیکی در دنیای واقعی هستند. دقت کنید که وقتی راجع به توکنیزه کردن این داراییها صحبت میکنیم منظورمان ایجاد دارایی جدید نیست. بلکه دیجیتالی کردن یک دارایی واقعی است تا با اکوسیسیتم دیفای سازگار شود.
پروژه های معروف در حوزه RWA
اگر وارد سایتی مثل CoinMarketCap شوید بخشی مختص دارایی های دنیای واقعی تحت عنوان “Real-World Assets” تعریف شده است. پیشنهاد میکنیم حتما به این بخش سر بزنید تا با دیدن اسم شرکت و کمپانیهای مشهوری مثل Nvidia ،Meta ،Tesla ،Netflix ،Microsoft ،Apple ،Amazon دید واقعیتری به این حوزه پیدا کنید.
ما نیز در ادامه چند نمونه از بهترین پروژههای این حوزه را معرفی میکنیم؛ با ما همراه باشید.
مطلب پیشنهادی: بهترین ارزهای RWA
۱) پروژه Ondo
وقتی از موفقیت پروژههای حوزه RWA حرف میزنیم منظورمان دقیقا پروژههای مشابه اوندو هستند. اوندو (Ondo) که در سال ۲۰۲۴ به ۲ دلار هم رسیده بود در حال حاضر ۱.۰۲ دلار قیمت دارد. این ارز با مارکت کپ ۳.۲۴ میلیارد دلاری و حجم معاملات روزانه ۱۷۳ میلیون دلاری در رتبه ۳۶ بازار جای دارد و یکی از محبوبترین دارایی های دنیای واقعی محسوب میشود.
Ondo که یکی از بهترین ارزهای RWA است، با توکنیزه کردن اوراق قرضه و وامهای واقعی دسترسی کاربران به داراییهای این چنینی را امکانپذیر میکند. از طرفی اوندو فایننس به واسطه مدل DAO به کاربران اجازه میدهد در تصمیمگیریهای این پروتکل مشارکت کنند.
بسیاری از صاحبنظران حوزه کریپتو معتقدند ONDO پتانسیل بالایی دارد و میتواند در آینده نزدیک رشد خوبی تجربه کند. قیمت این ارز دیجیتال تحت تاثیر آزادسازی توکنهای قفل شده این پروژه، نقشی که در حوزه RWA ایفا میکند و همکاری با شرکتهای بزرگی مثل بلک راک (BlackRock) است.
۲) پروژه Pendle
پندل (Pendle) یک پروتکل در اکوسیستم دیفای (DeFi) است که تمرکز اصلی آن بر توکنیزه کردن داراییها با ایجاد یک بازارساز خودکار (AMM) است. ارز دیجیتال PENDLE در رتبه ۸۹ بازار قرار میگیرد و یکی از بهترین توکنهای حوزه RWA محسوب میشود؛ این ارز موفق شد در سال ۲۰۲۴ به ۶.۷ دلار نیز برسد. قیمت فعلی این ارز دیجیتال ۵.۳۲ دلار است و ارزش بازار ۸۹۱ میلیون دلاری و حجم معاملات روزانه ۲۳۷ میلیون دلاری دارد.
قیمت آینده PENDLE، برای کاربران سوال است و باید گفت در شرایط فعلی رشد این ارز به میزان استقبال و استفاده از پروژه که تیم Boros مدیریت میکند، بستگی دارد. باید دید که آیا این استفاده بیشتر از میزان سرمایهگذاران اولیه میشود یا خیر.
محدوده ۵.۳۱ تا ۵.۳۳ دلار در زمان نگارش این مقاله، سطوح مهمی محسوب میشوند اما سوال اینجاست که آیا Pendle میتواند روزانه بیش ارز ۱۰۰ میلیون دلار حجم معاملاتی خود را حفظ کند تا فروش سنگین نهنگها را کنترل کند؟
۳) پروژه Goldfinch
گلدفینچ (Goldfinch) یکی از پروژههای مهم در حوزه دارایی های دنیای واقعی (RWA) است و تمرکز اصلی آن روی بازارهایی است که به سختی به منابع مالی دسترسی دارند. Goldfinch دریافت وام بدون نیاز به وثیقه را امکانپذیر میکند. این وامها پشتوانه فیزیکی دارند و توسط داراییهای واقعی پشتیبانی میشوند.
این پروژه با شرکتهایی مثل BlackRock و Monroe Capital همکاری کرده و فرصتهای سرمایهگذاری خوبی ارائه داده است.
با اینکه وضعیت گلدفینچ جالب است، اما این پروژه باید سیستم مدیریت ریسک و نحوه بازپرداخت وامگیرندهها را ارتقا دهد تا بتواند با پروژههایی مثل Ondo و Chainlink رقابت کند.
۴) پروژه Synthetix
سینتتیکس (Synthetix) از اولین پروژههایی بود که ایده معامله داراییهای واقعی روی بلاکچین را جدی گرفت. Synthetix در بیشتر صرافیهای بزرگ حضور دارد و بهعنوان پروژه موفقی در حوزه RWA شناخته میشود. قیمت فعلی SNX حدود ۰.۶۷ دلار است در حالی که این ارز در سال ۲۰۲۱ سقف تاریخی ۱۷ دلاری زده بود. در حال حاضر Synthetix با ارزش بازار ۲۳۱ میلیون دلاری و حجم معاملات۱۵.۳ میلیون دلار در روز در رتبه ۱۹۵ بازار قرار دارد.
سیستم اوراکل این پروژه قیمت لحظهای داراییها را در اختیار کاربران میگذارد و معامله با لغزش قیمت (Slippage) کمتر را امکانپذیر میکند. از طرفی کسانی که SNX دارند میتوانند علاوه بر ترید با استیکینگ این توکن درآمد غیرفعال نیز داشته باشند و بخشی از هزینه کارمزد تراکنشها را پاداش بگیرند.
قیمت SNX در آینده بیش از هر چیز به موفقیت استیبل کوین سینتتیکس تحت عنوان sUSD وابسته است که ارزش یک دلاری این ارز دیجیتال را تثبیت کند.
۵) پروژه Realio Network
Realio Network یکی دیگر از پلتفرمهای بلاکچینی در حوزه دارایی های دنیای واقعی است که مارکت کپ نزدیک ۵۳ میلیونی و حجم معاملات روزانه ۲.۵۶ میلیون دلاری دارد. Realio داراییهایی مثل املاک و کالاهای با ارزش و حتی آثار هنری را توکنیزه میکند و در دسترس کاربران قرار میدهد.
این پروژه یک شبکه همتا به همتا ایجاد کرده است که معامله مستقیم و بدون واسطه داراییها را امکانپذیر میکند.
باتوجه به ورود سرمایهگذاران جدید به حوزه RWA آینده امیدوارکنندهای برای RIO پیشبینی میشود. این توکن در سال ۲۰۲۰ به قیمت ۳.۸ دلار رسید اما این رشد طولانی مدت نبود؛ بعدها در سال ۲۰۲۴ نیز بار دیگر رشد کرد و به ۲.۳۷ دلار رسید. اکنون برخی افراد انتظار دارند قیمت این توکن که در حال حاضر ۰.۳۱ دلار است از چرخه بازار پیروی کند و دوباره شاهد رشد آن باشیم.
RWA؛ فرصتی جدید برای ورود داراییهای سنتی به دنیای کریپتو
با توکنیزه کردن دارایی های دنیای واقعی، هر کاربر از هر نقطه از دنیا با هر میزان سرمایه میتواند در داراییهای گرانقیمت سهیم باشد و بخشی از آن را در قالب توکن خریداری کند. دیگر لازم نیست میلیونها دلار برای سرمایهگذاری هزینه کنید بلکه با چند دلار سرمایه نیز میتوان روی داراییهای گرانقیمت رمزنگاری شده سرمایهگذاری کرد.
پروژههای موفق این حوزه به خوبی نشان دادند که استقبال از حوزه RWA هر روز بیشتر میشود.
این حوزه به شدت مورد استقبال افراد است و در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است. شما تجربه سرمایهگذاری روی کدام یک از پروژههای این حوزه را داشتید؟
از همین امروز داراییهایی ارزشمندی که پتانسیل توکنیزه شدن در آینده را دارند شناسایی کنید و زیر نظر بگیرید تا از فرصت سرمایهگذاری روی آنها استفاده کنید.
