بریک اوتشاید برای شما هم پیش آمده باشد که الگوی مثلث شکلی روی نمودار دیده و با خود فکر کرده باشید الگوی مثلث است اما رفتار قیمت بعد از آن چیز دیگری میگفته! در چنین شرایطی به احتمال قوی با الگو کنج مواجه بودید؛ یک الگوی پرکاربرد در تحلیل تکنیکال که ادامه روند یا تغییر جهت قیمت داراییها در بازار را نشان میدهد.
در این مقاله از ارزیکال به زبانی ساده و کاربردی بررسی میکنیم الگوی کنج چیست، چه انواعی دارد، چطور روی نمودار شناسایی میشود و چطور با استفاده از آن ترید کنیم.
الگو کنج چیست به زبان ساده
الگوی کنج یا گُوه (Wedge) یک الگوی رایج در تحلیل تکنیکال است که در میانه روندها شکل میگیرد و یک وقفه موقت در روند فعلی بازار را نشان میدهد. افرادی که میدانند تحلیل تکنیکال چیست، حتما نام این الگوی تحلیلی را شنیدهاند. تحلیلگران از الگو کنج برای تشخیص احتمال ادامه روند بازار در جهت قبلی یا تغییر جهت، استفاده میکنند تا زودتر آنها را شناسایی کرده و بابت ورود به پوزیشنهای خرید و فروش آماده شوند.
نکته: گُوه در دسته الگوهای میان مدت قرار میگیرد و بیشتر در بازههای کوتاه مدت تا میان مدت از آن استفاده میشود.
این الگو از همگرایی دو خط روند که به تدریج به هم نزدیک میشوند بهوجود میآید و شکلی شبیه به گوه دارد. شکل گوه را بهخاطر آورید؛ همان ابزار سادهای که سطح شیبدار دارد و برای برش اجسام سخت به کار میرود. دلیل نامگذاری این الگو به Wedge بخاطر شباهت ظاهری آن به این ابزار است.
جهت حرکت قیمت درون الگوی گُوه برخلاف روند قبلی است اما بسته به اینکه روند قبلی صعودی یا نزولی بوده، پس از شکست این الگو، هم میتوان انتظار ادامه روند قبلی را داشته باشیم هم احتمال تغییر روند دهیم. به همین دلیل این الگو در هر دو دسته الگوهای ادامهدهنده و بازگشتی قرار میگیرد.
یکی از ویژگیهای مهم الگوی کنج، کاهش تدریجی حجم معاملات در زمان شکلگیری آن است. هر چه به انتهای این الگو نزدیک میشویم، حجم معاملات کم و کمتر و محدوده نوسان قیمت باریکتر میشود که از روی شکل آن نیز مشخص است. این کاهش حجم نشاندهنده تضعیف قدرت خریدار و فروشنده است و شکست الگو در آینده نزدیک را خبر میدهد.
انواع الگوی کنج کدام است؟
الگوی کنج از انواع الگوهای ترید در یک دستهبندی کلی، به دو نوع صعودی و نزولی تقسیم میشود اما مهم است که این الگوها در روند صعودی ظاهر شوند یا در روند نزولی. البته بسته به جهت روند بازار، الگوهای گُوه به دو گروه الگو ادامهدهنده و الگو بازگشتی نیز دستهبندی میشوند.
بر این اساس بهطور کلی با ۴ نوع الگو کنج سر و کار داریم:
- الگوی کنج صعودی ادامه دهنده
- الگوی کنج صعودی بازگشتی
- الگوی کنج نزولی ادامه دهنده
- الگوی کنج نزولی بازگشتی
در ادامه هر یک از انواع این الگوها را بررسی میکنیم؛ با ما همراه باشید.
الگو کنج صعودی ادامه دهنده (Rising Wedge)
با ظاهر شدن الگو کنج صعودی یا رایزینگ وج انتظار افت و ریزش قیمت در ادامه روند داریم. وقتی وج صعودی در انتهای یک روند نزولی ظاهر شد، بدانید از نوع ادامهدهنده است و قیمت پس از یک دوره افزایش، مجددا افت میکند و روند نزولی سابق ادامه دارد.
فرض میکنیم که الگو در انتهای روند نزولی ظاهر شد، چه میگوید؟ کنج صعودی در این شرایط میگوید قیمت دارایی فعلا در حال افزایش و ثبت سقفهای جدید بالاتر است، اما سرعت ایجاد کفهای صعودی جدید از سقفها بیشتر است. در نتیجه در ظاهر الگو نیز فشرده شدن الگو به سمت بالا را میبینیم. البته این وضعیت طولانی نمیشود و این روند تا جایی ادامه پیدا میکند که در نهایت خط روند پایینی شکسته شود. پس از بریک اوت، روند در جهت نزولی ادامه پیدا میکند.
الگو کنج صعودی بازگشتی (Rising Reversal Wedge)
با الگوی کنج صعودی در روند نزولی که از نوع ادامهدهنده بود آشنا شدید، اما اگر این الگو در انتهای روند صعودی ظاهر شد چه؟ داستان فشرده شدن قیمت به سمت بالا در هر دو نوع الگوی کنج صعودی مشابه است؛ چه در انتهای روند نزولی باشد چه صعودی. اما یک تفاوت بزرگ دارد؛ اگر وج صعودی را در انتهای روند صعودی ببینیم، از نوع بازگشتی است نه ادامه دهنده. در پی شکست این الگو شاهد ریزش قیمت و ادامه روند در جهت نزولی خواهیم بود که خلاف جهت روند قبلی است.
به زبان ساده؛ در هر دو حالت بعد از الگو گوه صعودی، قیمت افت میکند؛ تنها تفاوتش در این است که اگر قبلا روند نزولی بود، الگو ادامهدهنده است و اگر روند قبلی صعودی باشد، الگو از نوع بازگشتی است.
الگو کنج نزولی ادامه دهنده (Falling Wedge)
نوع دیگری از الگو کنج، گُوه نزولی یا فالینگ وج است که پس از ظاهر شدن آن انتظار رشد قیمت داریم. در این الگو شاهد ایجاد سقفها و کفهای پایینتر هستیم. شیب خط روندی که حاصل اتصال سقفهای این الگو است، بیشتر از شیب خط روند پایینی که کفها را به هم متصل میکند است. در نتیجه شکل این الگو، فشرده شدن قیمت به سمت پایین را نشان میدهد.
اگر وج نزولی در انتهای روند صعودی ظاهر شود، از نوع ادامه دهنده است. چرا و چطور؟ قیمت در حال افزایش است که ناگهان در انتهای روند صعودی آن، گُوه نزولی ظاهر میشود. این الگو یک وقفه موقت در بازار است؛ اما خیلی طول نمیکشد که شکست اتفاق میافتد و قیمت دوباره رشد میکند، حتی گاهی بیشتر از قبل!
الگو کنج نزولی بازگشتی (Falling Reversal Wedge)
حالا اگر الگوی وج نزولی در انتهای روند نزولی ظاهر شود، از نوع بازگشتی است. روند قیمت قبل از ظاهر شدن گُوه نزولی، صعودی بوده است اما پس از یک دوره فشردگی، بریک اوت اتفاق میافتد و ادامه روند در جهت نزولی ادامه پیدا میکند. به همین دلیل به این الگو، کنج نزولی بازگشتی میگویند زیرا خلاف جهت روند قبلی است.
چگونه الگو کنج را در نمودار تشخیص دهیم؟
الگوی کنج در تمام تایم فریمها ظاهر میشود اما اصولا در تایم فریمهای روزانه یا هفتگی به دنبال آن هستیم.
برای تشخیص این الگو روی نمودار ابتدا باید ساختار بازار را بشناسید و بدانید روند غالب بر بازار صعودی است یا نزولی. در قدم بعد باید به دنبال همگرایی خطوط روند باشید. بررسی کنید کجا شاهد به هم نزدیک شدن دو خط روند با شیبهای نابرابر هستیم؛ دقیقا همانجاست که الگوی گُوه یا کنج در حال ایجاد شدن است.
شکلگیری این الگو با کاهش حجم همراه است، پس به تغییرات حجم معاملات نیز توجه داشته باشید. میتوانید از اندیکاتور حجم در تریدینگ ویو استفاده کنید؛ اگر در زمان تشکیل این الگو شاهد کاهش حجم بودید، بابت اینکه الگو از نوع وج است مطمئنتر میشوید.
دو خط روند باید در انتهای این الگو به هم برسند و در پی آن یا خط روند بالایی یا پایینی شکسته شود و قیمت در یکی از دو جهت صعودی یا نزولی ادامه پیدا کند. حالا اگر این مسیر با مسیر پیش از شکلگیری الگوی کنج یکی باشد، الگو از نوع ادامهدهنده است و اگر در خلاف جهت آن بود از نوع بازگشتی است.
آموزش ترید با الگو کنج
پس از آشنایی با انواع الگوی وج و نحوه تشخیص آن روی نمودار، نوبت استفاده از آن است. در این بخش از مقاله نحوه ترید با این الگو را در چهار گام توضیح میدهیم؛ ابتدا شناسایی الگو سپس تشخیص شکست الگو، ورود به معامله و در نهایت تعیین حد سود و ضرر.
گام اول: شناسایی الگو روی نمودار
برای اینکه با استفاده از الگوی کنج ترید کنید، باید در قدم اول بتوانید آن را روی نمودار شناسایی کنید. این الگو در میانه یا انتهای روندها تشکیل میشود و حاصل همگرایی خطوط روند است. دنبال نوساناتی بگردید که رفته رفته کوچکتر میشوند. برای تایید به حجم معاملات نگاه کنید؛ اگر به مرور در حال کم شدن باشد، احتمال اینکه با الگو Wedge رو به رو باشیم بیشتر میشود.
گام دوم: تشخیص شکست الگو
پس از شناسایی الگو روی نمودار باید منتظر شکست بمانید. تشکیل کامل این الگو ممکن است بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد. صبور باشید تا به انتهای کنج برسیم، جایی که الگو آماده شکست یکی از سطوح حمایت و مقاومت است.
برای اینکه مطمئن شوید شکست واقعی است، الگوی کنج را با سایر اندیکاتورها مثل مکدی و… ترکیب کنید. پس از تشخیص شکست، برای ورود به معاملات تصمیمگیری میکنیم.
گام سوم: ورود به معامله پس از شکست یکی از سطوح
اگر الگوی کنج صعودی را تشخیص دادید، بعد از شکست خط روند و قبل از شروع روند نزولی وارد معامله فروش شده و دارایی خود را بفروشید. البته صبر کنید و به محض شکست خط حمایت، پوزیشن فروش باز نکنید. بگذارید حداقل سه کندل زیر این سطح ایجاد شود.
اما اگر با الگوی کنج نزولی مواجه باشیم میدانیم که پس از شکست خط مقاومت، روند صعودی آغاز میشود و شاهد رشد قیمت خواهیم بود. پس در چنین شرایطی منطقی است که پیش از بالاتر رفتن قیمتها، خود را برای خرید آماده کنیم.
بسیاری از تریدرها معتقدند نباید معطل کرد و بهتر است به محض شکست خط مقاومت و قبل از شروع روند صعودی، پوزیشنهای خرید باز کنیم. اما پیشنهاد میکنیم عجله نکنید! مطمئن شوید الگو تکمیل شده باشد، حالا اگر پس از شکست شاهد پولبک باشید که چه بهتر! وقتی پولبک به سطح شکسته شده اتفاق بیفتد این سطح چند بار تست شده است و از معتبر بودن آن مطمئنتریم.
گام چهارم: تعیین حد سود و ضرر
یکی از مهمترین کارهایی که باید در زمان ترید به آن دقت کنید، تعیین حد سود و ضرر است. برای تعیین حد سود در الگوی کنج صعودی، ابتدا نقطه شکست را پیدا میکنیم. بعد دقیقا به اندازه ارتفاع الگو که بیشترین فاصله بین خط روند بالایی و پایینی است، از آن نقطه به سمت پایین حرکت کرده و حد سود را مشخص میکنیم. اما برای تعیین حد سود در الگو کنج صعودی باید به اندازه ارتفاع الگو به بالا حرکت کنید.
در الگو گُوه صعودی، حد ضرر را کمی بالاتر از آخرین سقفی که در الگو ایجاد شده بود تعیین میکنیم. در حالت عادی آخرین سقف، بلندترین سقف نیز بوده است و حالا حد ضرر ما از آن نیز بالاتر است. اما در الگو گُوه نزولی حد ضرر را پایینتر از آخرین کف تشکیل شده در الگو تعیین میکنیم، یعنی پایینتر از پایینترین کف الگو.
در موارد فوق، فرقی بین نوع ادامهدهنده یا بازگشتی این الگوها نیست و صرفا بر اساس نوع صعودی یا نزولی با هم متفاوتند.
مزایا و محدودیتهای الگوی کنج
برای این که استفاده آگاهانهتری از الگوی کنج داشته باشید، لازم است مزایای آن را در کنار چالشهایی که برای ترید ایجاد میکند بررسی کنید. ما در جدول زیر مزایا و مجدودیتهای الگوی کنج را بررسی کردیم:
| مزایای الگوی کنج | محدودیتهای الگوی کنج |
| سیگنال زودهنگام تغییر روند ارائه میدهد و میتواند شروع حرکت جدید را هشدار دهد | گاهی ممکن است شکست کاذب را نشان دهد |
| در تمام تایمفریمها قابل استفاده است، یعنی از دقیقهای تا روزانه | در بازارهای پرنوسان، تشخیص خطوط کنج دشوار است |
| با اندیکاتورهایی مثل RSI، MACD و حجم معاملات به راحتی ترکیب میشود | به تنهایی سیگنال قطعی نیست، باید با سایر ابزارهای تحلیلی تایید شود |
| امکان تعیین دقیق حد سود و ضرر را بر اساس خطوط روند فراهم میکند | نوع الگو، بازگشتی است یا ادامهدهنده، تا زمان شکست قابل تشخیص نیست |
| بعد از شکست معتبر، به احتمال زیاد یک حرکت قوی در جهت شکست اتفاق میافتد | صبر برای تایید شکست ممکن است باعث از دست رفتن بهترین فرصت ورود شود |
تفاوت بین الگوی کنج و الگو مثلث چیست؟
الگو کنج و الگو مثلث از نظر ظاهری بسیار شبیه هم هستند و بارها پیش آمده که تریدرهای مبتدی و تازهکار این دو الگو را با هم اشتباه بگیرند. اما این الگوها با هم متفاوتند؛ الگو کنج از الگو مثلث کشیدهتر است زیرا شیب خطوط آن کمتر است. چرا؟ چون نوسانات قیمتی در آن، نسبت به الگوی مثلث کمتر بوده و مدت زمان بیشتری طول میکشد تا همگرایی خطوط به شکست ختم شود، در نتیجه گُوه شکل کشیدهتری دارد.
از طرفی در الگو کنج، هر دو خط روند شیب دارند اما در الگوی مثلث چنین نیست. به جز الگوی مثلث متقارن در نوع صعودی و نزولی این الگو یکی از خطوط افقی است و دیگری به سمت آن همگرا میشود.
یکی دیگر از تفاوتها این است که الگو مثلث بهعنوان یک الگوی ادامهدهنده شناخته میشود در حالی که الگو کنج دو نوع ادامهدهنده و بازگشتی دارد.
سخن پایانی در رابطه با الگو کنج
فرقی نمیکند دنبال ادامه روند باشید یا منتظر برگشت قیمت؛ الگوی کنج از آن دست الگوهای کاربردی در تحلیل تکنیکال است که هم در روندهای صعودی و هم در روندهای نزولی کاربرد دارد.
فقط به خاطر داشته باشید که برای استفاده از الگو گُوه باید صبور باشید و منتظر بمانید تا کامل شکل بگیرد و شکست آن با سایر ابزارها تایید شود. این الگو به تنهایی سیگنالی برای خرید و فروش صادر نمیکند؛ از آن بهطور مکمل در کنار دیگر شاخصها استفاده کنید.
در نهایت، حواستان باشد که الگوها به تنهایی معجزه نمیکنند، تمرین و تکرار و کسب تجربه است که رفته رفته شما را به تریدر بهتری تبدیل میکند. همیشه مدیریت ریسک داشته باشید، از ساختار بازار غافل نشوید و عوامل فاندامنتال را نیز مدنظر قرار دهید.
سوالات متداول
الگو کنج از نوع الگوهای بازگشتی است یا در دسته الگوهای ادامه دهنده قرار میگیرد؟
الگوی گُوه بسته به نوع و روند صعودی یا نزولی که در آن قرار دارد، در هر دو دسته الگوهای ادامهدهنده یا بازگشتی قرار میگیرد. طبق این دستهبندی، الگو وج چهار نوع صعودی ادامهدهنده، صعودی بازگشتی، نزولی ادامهدهنده و نزولی بازگشتی دارد.
بهترین تایم فریم برای استفاده از الگو کنج کدام است؟
انتخاب مناسبترین تایم فریم در درجه اول به دیدگاهی که روی بازار دارید و سبک معاملاتی که پیش گرفتید، بستگی دارد. الگوی Wedge در تمام تایم فریمها ظاهر میشود و قابل استفاده است اما معمولا تایم فریمهای روزانه و هفتگی برای استفاده از این اندیکاتور بهتر هستند.
سیگنالهای حاصل از بررسی الگوی گُوه تا چه حد قابل اعتماد و معتبرند؟
الگو کنج نیز مانند هر الگوی دیگری جای خطا دارد و بهتنهایی کافی نیست. لازم است در کنار این الگو از سایر اندیکاتورها و ابزارهای تحلیلی استفاده کنید.
