فناوری بلاکچین تحول بزرگی در دنیای امروزی ایجاد کرده است؛ از انتقال داراییها و ذخیره آنها گرفته تا توسعه پروژههای دیفای. با این حال یکی از محدودیتهای اساسی آن، عدم امکان ارتباط مستقیم بین بلاکچینها است. برای حل این مشکل، توکنهایی به نام رپد توکن (Wrapped Token) طراحی شدند تا کار را برای کاربران آسان کنند.
ما در این مقاله از ارزیکال، به زبان ساده بررسی میکنیم که رپد توکن چیست و چه نقشی در گسترش دیفای و آینده بلاکچین دارد. همچنین ویژگیهای مهم آن را نیز یاد میگیرید تا شناخت بهتری از این نوع توکن داشته باشید.پس با ما همراه باشید.
رپد توکن چیست؟
قطعا الان از خودتان میپرسید رپد توکن چیست و چرا در دنیای ارزهای دیجیتال اهمیت دارد؟ توکن رپد شده (Wrapped Token) نوعی دارایی دیجیتالی است که نماینده یک ارز دیجیتال در بلاکچینی دیگر محسوب میشود. در واقع این توکنها نسخه توکنیزه شده از یک رمزارز هستند که روی شبکهای، غیر از بلاکچین اصلی خود ساخته میشود. این کار کمک میکند بدون نیاز به داشتن ارز بومی یک شبکه، از خدمات آن شبکه استفاده کنید.
در ضمن، ارزش دارایی اصلی شما نیز حفظ میشود. زیرا ارزش هر رپد توکن دقیقا معادل ارزش دارایی اصلی است. یعنی مثل استیبل کوین، هر توکن رپد شده نیز پشتوانه ارز اصلی خود را دارد. فرایند نگهداری داراییهای اصلی توسط قرارداد هوشمند (Smart Contract) یا متولی (Custodian) انجام می شود.
برای درک بهتر کارکرد رپد توکن در دیفای، میتوان آن را به تبدیل کردن پول یک کشور به ارز کشور دیگر تشبیه کرد. به طوری که وقتی شما به کشوری سفر میکنید، برای استفاده از خدمات آن کشور لازم است پول مخصوص آنجا را داشته باشید. در دنیای کریپتو نیز توکنهای رپد شده همچین کاربردی داند و میتوانند در حوزه دیفای (DeFi) شرکت کنند. در ادامه کاربردها و ویژگیهای این توکن را یاد میگیرید تا اهمیت آن در دنیای ارزهای دیجیتال را درک کنید.
معروفترین توکنهای رپد شده
رپد توکن امروزه به یکی از ابزارهای مهم در بازار ارزهای دیجیتال و به ویژه در حوزه دیفای تبدیل شده است. این توکنها به کاربران اجازه میدهند بدون محدود شدن به بلاکچین اصلی، از داراییهای خود در شبکههای مختلف استفاده کنند.
چند نمونه معروف و پرکاربرد آن عبارتند از:
- WBTC: اولین رپد توکن معرفی شده در بازار ارزهای دیجیتال، WBTC است که نسخه توکنیزه شده BTC روی شبکه اتریوم به حساب میآید. این توکن برای حل محدودیتهای بلاکچین بیت کوین طراحی شده است؛ به طوری که میتوان از آن در برنامههای دیفای استفاده کرد. هر واحد WBTC معادل یک BTC ارزش دارد؛ با این تفاوت که کاربردهای گستردهتری نسبت به آن دارد.
- WETH: این مورد نیز توکن رپد شده ارز اتر (ETH) است که برای سازگاری با استاندارد ERC-20 ساخته شده است. این توکن استفاده از ETH در قراردادهای هوشمند با استاندارد ERC-20 را فراهم میکند.
- WBNB: ارز BNB یک توکن با استاندارد BEP-2 است که نمیتواند در حوزه دیفای به کار برود. اما WBNB که توکن رپد شده ارز BNB است، از استاندارد BEP-20 پیروی میکند و در حوزه دیفای و صرافیهای غیر متمرکز (DEX) قابل استفاده است.
توکنهای رپد شده به اینها محدود نمیشوند. نمونههای دیگری نیز هستند، مانند tBTC ،WSOL و WAVAX. هر کدام از آنها نسخه رپد شده ارز اصلی خود هستند که میتوانند در شبکه دیگری نیز به کار بروند.
چرا از رپد توکن استفاده میکنیم؟
مهمترین سوالی که بعد از آشنایی با مفهوم Wrapped Token پیش میآید، این است که کاربردهای توکن رپد شده چیست؟ برای مثال، شاید بپرسید چرا کاربران به جای استفاده مستقیم از بیت کوین، از نسخه رپد شده آن یعنی WBTC استفاده میکنند؟ در ادامه برخی از موارد استفاده این توکنها را بررسی میکنیم.
پروژههای دیفای
رپد توکن در دیفای توانسته محدودیتهای تعاملپذیری بین بلاکچینهای مختلف را برطرف کند. این توکنها به کاربران اجازه میدهند داراییهای خود را در بلاکچینی، غیر از محل اصلی خود، به کار بگیرند و در سرویسهای غیرمتمرکز مشارکت کنند. همین ویژگی باعث میشود رپد توکنها به یکی از مهمترین اجزای دیفای تبدیل شوند و نقش پررنگی در گسترش خدمات مالی غیرمتمرکز داشته باشند.
تامین نقدینگی در صرافیهای غیرمتمرکز (DEX)
صرافیهای غیر متمرکز (DEX) برای این که بتوانند معاملات را به درستی انجام دهند، به نقدینگی نیاز دارند. در واقع باید به مقدار کافی جفت ارز در استخر نقدینگی خود داشته باشند تا کاربران به راحتی خرید و فروش کنند. اما مشکل اینجاست که همه ارزها روی یک بلاکچین نیستند!
رپد توکنها این مشکل را رفع میکنند. برای مثال BTC که روی شبکه بیت کوین قرار دارد میتونند در قالب نسخه رپد شده (WBTC)، وارد شبکه اتریوم شود؛ در نتیجه به استخر نقدینگی آن اضافه میشود. با این کار، هم تنوع جفت ارزهای معاملاتی بیشتر میشود و هم کاربران در ازای مشارکت در تامین نقدینگی صرافی، درصدی از کارمزد تراکنشهای آن ارز را دریافت میکنند.
مطلب پیشنهادی: دکس تریدینگ چیست؟
تسهیل معاملات بین زنجیرهای (Cross Chain)
بلاکچینهای مختلف به طور معمول با هم ناسازگار هستند و انتقال دارای بین آنها امکانپذیر نیست. اما رپد توکنها این مشکل را رفع کردند و مانند پلی بین بلاکچینهای مختلف عمل میکنند. به طوری که کاربران بدون نیاز به فروش دارایی اصلی، میتوانند از رپد توکن آن ارز استفاده کنند و دارایی خود را از یک بلاکچین به بلاکچین دیگر انتقال دهند. این کار کمک میکند اکوسیستم مالی غیرمتمرکز، یکپارچهتر و کارآمدتر شوند.
برای مثال، کاربری که BTC دارد، میتواند از طریق WBTC روی شبکه اتریوم فعالیت کند و در اپلیکیشنهای غیرمتمرکز آن مشارکت داشته باشد.
وثیقه در وامدهیهای دیفای
پلتفرمهای وامدهی غیرمتمرکز مانند Aave، این امکان را به کاربران میدهند که بدون واسطه بانکی، داراییهای خود را وثیقه بگذارند و وام دریافت کنند. رپد توکنها در این زمینه نیز کاربردی هستند. به طوری که کاربران میتوانند داراییهای اصلی خود را نگه دارند و در عین حال نسخه رپد شده آن را به عنوان وثیقه قفل کند. در نتیجه از پلتفرم مورد نظرشان وام بگیرند.
مطلب پیشنهادی: وام ارز دیجیتال چیست؟
مشارکت در استیکینگ
بسیاری از بلاکچینها این امکان را به کاربران میدهند که با استیک کردن توکنهای خود پاداش بگیرند و در تصمیمگیریها مشارکت کنند. حالا اگر دارایی اصلی کاربر روی آن شبکه پشتیبانی نشود، رپد توکن راهحل مناسبی برای این کار به شمار میآید. بدین ترتیب، کاربران میتواند ضمن حفظ ارزش داراییهای خود، در شبکههای دیگر نیز حق رای داشته باشند و در مکانیزم اجماع آن آنها مشارکت کنند.
نحوه ساخت و انتقال رپد توکن
ساخت رپد توکن فرایندی است که شامل ۲ مرحله است؛ قفل کردن دارایی اصلی و ساخت توکن جدید (Minting). برای این کار، ابتدا کاربر مقداری از دارایی اصلی خود را در یک محل امن قرار میدهند که توسط قراردادهای هوشمند یا یک متولی (Custodian) معتبر مدیریت میشود. در واقع این دارایی در شبکه اصلی قفل میشود تا تضمینی برای ایجاد توکن معادل، روی بلاکچین مقصد باشد.
بعد از تایید فرایند سپردهگذاری، همان مقدار دارایی به شکل توکنهای رپد شده در شبکه مقصد ساخته میشوند. برای مثال، شما میتوانید با قفل کردن یک BTC روی شبکه بیت کوین، یک WBTC روی شبکه اتریوم ایجاد کنید. توکن رپد شده مانند هر توکن ERC-20 و BEP-20، در شبکه مورد نظر قابل معامله است و میتواند از امکانات آن شبکه استفاده کند.
انتقال توکن رپد شده نیز هیچ پیچیدگی ندارد. کاربران میتوانند این توکنها را به راحتی به کیف پول خود منتقل کنند؛ فقط کافیست آدرس مقصد را وارد کنند و تراکنش را انجام دهند.
اما سوالی که پیش میآید اینجاست؛ چگونه میتوان توکنهای رپد شده را به دارای اصلی بازگردانید؟ برای بازگردانی (Unwrapping) رپد توکن، باید توکنهای مورد نظر را به قرارداد هوشمند یا متولی ارسال شود. توکنها طی فرایند توکن سوزی، سوزانده میشوند و از شبکه حذف میشوند. در نتیجه دیگر قابل معامله نیستند. بعد از آن ارزهای قفل شده در شبکه اصلی، آزادسازی (Unlock) میشوند و به کیف پول کاربر بر میگردند.
مزایا و ریسکهای توکن رپد شده
تا اینجا با تمام نکاتی باید در مورد رپد توکنها میدانستید، آشنا شدید. اما برای این که دیدگاه بهتری نسبت به استفاده از آنها داشته باشید، بهتر است مزایا و معایب آن را نیز بشناسید. در ادامه هر کدام از این موارد را جداگانه بررسی میکنیم.
رپد توکن چه مزایایی دارد؟
رپد توکن علاوهبر این که امکان انتقال دارایی بین بلاکچینهای مختلف را فراهم میکنند، ویژگیهای دیگری هم دارد که باعث محبوبیت آن در دنیای دیفای و کریپتو میشوند. در ادامه به مهمترین مزایای استفاده از رپد توکنها اشاره میکنیم:
- دسترسی به شبکههای مختلف: یکی از بزرگترین مزایای رپد توکن، امکان استفاده از داراییهای مختلف روی بلاکچینهای متفاوت است. این توکنها حکم پل ارتباطی بین را دارند که دسترسی به شبکههای مختلف را فراهم میکند.
- افزایش نقدینگی: توکنهای رپد شده باعث میشود حجم معاملات در صرافیهای DEX افزایش پیدا کند. در نتیجه نقدینگی بازار افزایش پیدا میکند و از اسلیپیج جلوگیری میشود.
- تراکنشهای سریعتر و ارزانتر: با تبدیل کردن ارزهای مختلف به توکنهای رپد شده، کاربران میتوانند از شبکههایی با کارمزد پایینتر و سرعت بالاتر استفاده کنند. این کار به کاهش هزینههای گس فی نیز کمک میکند.
- کاهش موانع ورود: توکنهای رپد شده انتقال دارایی بین بلاکچینها را کاهش میدهند. به طوری که، کاربران میتواندد بدون نیاز به بریجهای پیچیده و پرداخت کارمزدهای بالا، از خدمات شبکههای دیگر استفاده کنند. در نتیجه ورود به دنیای دیفای سادهتر و راحت تر میشود.
ویژگیها و مزایای رپد توکنها، به کاربران دیفای این فرصت را میدهند که به راحتی داراییهای خود را مدیریت کنند و از ارزش آنها به بهترین شکل ممکن استفاده کنند. بسیاری از رپد توکنها توسط نهادهای متمرکز صادر میشوند و ارزش دارایی اصلی به آنها وابسته است. این موضوع میتواند ریسک اعتماد به واسطه را افزایش دهد.
ریسکهای رپد توکن کدامند؟
تا اینجا فقط مزایا و کاربردهای جذاب رپد توکن را بررسی کردیم. اما برای این که شناخت درستی از این تونها داشته باشید لازم است در کنار مزایا، ریسکها و محدودیتها را نیز در نظر بگیرید. در ادامه ریسکهایی که رپد توکنها میتوانند داشته باشند را بررسی میکنیم.
- نیاز به اعتماد به متولی: رپد توکنها، یک متولی لازم است که از دارایی اصلی نگهداری میکند. اگر این نهاد دچار مشکل شود، ارزش رپد توکن از بین میرود.
- تمرکزگرایی در صدور توکن: بسیاری از رپد توکنها یه نهادهای مرکزی وابسته هستند که خارج از اصول بلاکچین است. این موضوع میتواند ریسکهای امنیتی را افزایش دهد.
- ریسک قرارداد هوشمند: توکنهای رپد شده روی قراردادهای هوشمند اجرا و مدیریت میشوند. هر باگ یا ضعف امنیتی در این قراردادها، میتواند منجر به سوء استفاده از توکنهای رپد شده شود.
- ریسک نقدشوندگی: نقدشوندگی رپد توکنها به نقدینگی ارز اصلی آن وابسته است. اگر دارایی اصلی نقدینگی پایینی داشته باشد، تبدیل کردن رپد توکن به دارایی اصلی با چالش روبرو میشود.
- چالشهای قانونی: ممکن است در آینده قانونهای سختگیرانهای برای رپد توکنها وضع شوند که روی ارزش و پذیرش آن تاثیر میگذارد.
این ریسکها را با انتخاب نگهبانها و قراردادهای هوشمند معتبر، رعایت نکات امنیتی، میتوان کنترل کرد و آنها را کاهش داد. به همین دلیل با وجود این ریسکها همچنان مزایا و کاربردهای رپد توکن قدرت بیشتری دارند و جایگاه آن را در بازار کریپتو حفظ میکنند.
رپد توکنها چگونه نقدینگی و معاملات شما را راحتتر میکنند؟
رپد توکن تنها یک توکن ساده نیستند؛ بلکه راهی برای کمرنگتر کردن مرزهای بلاکچینها است. این توکنها پلی میان بلاکچینهای مختلف میسازند و باعث میشوند که داراییها محدود به یک شبکه خاص نباشند. بدین ترتیب علاوهبر این که امکان استفاده از داراییها در بلاکچینهای غیر بومی را فراهم میکنند، روی افزایش نقدینگی، گسترش تنوع جفتارزها در صرافیهای DEX و رشد اکوسیستم دیفای تاثیر میگذارند. بنابراین جریان سرمایه را روانتر میکنند تا معاملات راحتتر انجام شوند.
این موضوع هم برای تریدرها و هم سرمایهگذاران بزرگ اهمیت دارد. به طوری که میتوانند با حفظ داراییهای اصلی خود، از نسخه رپد شده آنها را در شبکههای دیگر استفاده کنند و از فرصتهای مختلف سرمایهگذاری و دیفای بهرهمند شوند. در نتیجه تاثیر مثبتی روی آینده پروژههای دیفای میگذارد.
شما چطور فکر میکنیدآیا فکر میکنید رپد توکنها میتوانند آینده معاملات کریپتو را متحول کنند؟ تجربه و دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید!
