یکی از سادهترین ابزارها برای تحلیل تکنیکال اندیکاتور زیگزاگ است که میتوان آسانترین استراتژیهای معاملاتی را با آن پیادهسازی کرد. این اندیکاتور قیمت را پیشبینی نمیکند؛ بلکه با فیلتر کردن نوسانات جزئی، دیدن روند کلی را آسان میکند.
Zig Zag با برجسته کردن سقف و کفهای مهم باعث میشود تشخیص سطوح حمایت و مقاومت، الگوهای بازگشتی و امواج الیوت راحتتر شود. در این مقاله از ارزیکال با ما همراه باشید تا با این اندیکاتور و جزئیات فنی آن آشنا شده و استراتژیهای معاملاتی کاربردی با استفاده از آن را بررسی کنیم.
اندیکاتور زیگ زاگ چیست؟
اندیکاتور زیگزاگ (ZigZag) یک ابزار قوی در تحلیل تکنیکال است که با نادیده گرفتن نوسانات کوچک روی روند اصلی تمرکز میکند. این اندیکاتور نقاطی از نمودار که قیمت نسبت به سقف یا کف قبلی خود تغییرات بیشتری داشته را مشخص کرده و با رسم خطوط مستقیمی بین آنها نمودار زیگ زاگی از تغییرات قیمت ایجاد میکند.
در واقع کاری که اندیکاتور زیگزاگ میکند حذف حرکات جزئی یا به اصلاح جدا کردن نویز قیمت است. چرا؟ چون میخواهیم یک نمودار صاف و واضحتر داشته باشیم و راحتتر تغییرات قیمت را بررسی کنیم. این اندیکاتور تشخیص سطوح حمایت و مقاومت در تحلیل تکنیکال و شناسایی الگوهای بازگشتی را راحتتر میکند. وقتی از اندیکاتور زیگ زاگ استفاده میکنیم، امواج الیوت برایمان قابل درکتر میشوند و میتوانیم از ترکیب آن با ابزارهایی مثل فیبوناچی نقاط ورود و خروج بهتری پیدا کنیم.
نحوه کارکرد اندیکاتور زیگزاگ
برای کار با هر اندیکاتور لازم است پارامترهای اصلی آن را بشناسیم. اما پیش از آنکه به معرفی پارامترهای اندیکاتور Zig Zag بپردازیم لازم است با دو مفهوم سوئینگ (Swing) و پیوت (Pivot) آشنا شوید.
سوئینگ همان قله و درههای روی نمودار هستند که موجهای بازار را نشان میدهند. وقتی قیمت بالا رود و بعد برگردد Swing High و زمانی که ابتدا پایین آید و بعد بالا رود Swing Low شکل میگیرد. حالا اگر سوئینگها را به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم کنیم با مفهوم پیوت ماژور و پیوت مینور روبهرو هستیم.
پیوت ماژور سوئینگهایی هستند که با تغییر روند همراهند در حالی که پیوتهای مینور منجر به تغییر روند نمیشوند و بیشتر شبیه نویزهای کوچک و اصلاحهای موقت هستند.
حالا با توجه به این مفاهیم اصلیترین پارامترهای زیگزاگ عبارتند از:
- پارامتر Depth: به تعداد کندلهایی که اندیکاتور برای شناسایی یک Swing بهعنوان یک پیوت معتبر بررسی میکند عمق گفته میشود. بهطور مثال برای تایید یک پیوت لازم است ۲۰ کندل قبلی را بررسی کنیم.
- پارامتر Deviation: درصد تغییرات یا میزان انحراف (Deviation Change) به حداقل درصد تغییر قیمت بین دو سوئینگ برای اینکه اندیکاتور آن را بهعنوان پیوت ثبت کند اشاره دارد. این درصد روی هر عددی تنظیم باشد، تغییرات کمتر از آن نادیده گرفته میشود.
- پارامتر Pivot Legs: این پارامتر حداقل تعداد کندلهایی که باید بین دو پیوت متوالی وجود داشته باشد را تعیین میکند و بهطور پیشفرض روی ۱۰ تنظیم شده است.
این پارامترها ثابت نیستند و باید متناسب با پلن معاملاتی شما تنظیم شوند.
استراتژیهای رایج با اندیکاتور زیگ زاگ
اندیکاتور زیگ زاگ به واسطه نقش فیلترکننده و ظاهر واضحی که روی نمودار ایجاد میکند در بسیاری از استراتژیها به کار برده میشود. بسته به هر استراتژی ترید تنظیمات این اندیکاتور را شخصیسازی کنید تا متناسب با تایم فریم و هدف معاملاتی شما باشد. در ادامه چند مورد از رایجترین استراتژیها با زیگ زاگ را بررسی میکنیم.
ترکیب اندیکاتور زیگزاگ با خطوط فیبوناچی
استفاده ترکیبی از اندیکاتور زیگزاگ با خطوط فیبوناچی یکی از رایجترین استراتژیهایی است که برای تریدرهای مبتدی نیز بهراحتی قابل استفاده است.
وقتی نسبتهای فیبوناچی را همزمان با اندیکاتور Zig Zag روی نمودار استفاده کنیم، محدودههای حمایتی و مقاومتی که قیمت بارها به آنها واکنش نشان داده است به وضوح دیده میشوند و اطلاعات خوبی برای شکار فرصتها در اختیارمان میگذارد.
محل تلاقی خط زیگزاگ با هر یک از خطوط فیبوناچی مثل خطوط اصلاحی ۶۱.۸، ۵۰، ۳۸.۲ و غیره میتوانند از مناسبترین نقاط برای ورود و خروج به پوزیشنها باشند.
معامله در در راستای روند
در این استراتژی فقط در جهت روند بازار معامله میکنیم؛ مثلا در روند صعودی به دنبال خرید روی اصلاحها هستیم. اندیکاتور زیگزاگ در این استراتژی برای پیدا کردن Pivotهای اصلی کاربرد دارد. با پیدا کردن پیوتها مسیر کلی بازار که صعودی یا نزولی است برایمان واضح میشود.
اگر سقف و کفهای زیگ زاگ به صورت Higher High و Higher Low تشکیل شود روند صعودی و اگر بهصورت Lower High و Lower Low باشد یعنی روند نزولی است.
معامله با استفاده از واگرایی قیمت
از ترکیب اندیکاتور Zig Zag با اندیکاتورهایی مثل RSI ،MACD و… میتوانیم واگراییها را نیز بررسی کنیم. واگرایی RSI یا بهطور کلی واگراییهای قیمتی هشدارهایی برای تغییر روند و اصلاح جدی در نظر گرفته میشوند. در صورت مشاهده واگرایی، زیگزاگ کمک میکند بابت ماندن، وارد یا خارج شدن از پوزیشنهایمان بهتر تصمیمگیری کنیم.
ترکیب زیگ زاگ با اندیکاتور میانگین متحرک
همانطور که از نام اندیکاتور میانگین متحرک مشخص است، این ابزار میانگین تغییرات کندلهای قبلی خود را محاسبه کرده و به شکل منحنی روی نمودار نشان میدهد. با بررسی این اندیکاتور متوجه تمایل قیمت به رشد یا ریزش میشویم. وقتی قیمت بالای خط MA باشد تمایل به رشد بیشتر و زمانی که پایینتر از آن باشد، احتمال افت قیمت را نشان میدهد.
استفاده همزمان از این اندیکاتور در کنار زیگزاگ باعث میشود از تلاقی نقاط نتیجهگیریهای دقیقتری داشته باشیم. مثلا اگر آخرین پیوت پوینت بالای MA باشد، سیگنال تایید خرید و وقتی زیر MA باشد سیگنال فروش است. با بکار گیری اصولی این دو ابزار در کنار هم احتمال برد (Win Rate) خود را بالا برده و ریسک معاملات خود را کاهش میدهید.
جالب است بدانید: برخی افراد برحسب تجربه معتقدند که هر چه دوره زمانی که برای میانگین متحرک تعیین میکنیم بیشتر باشد، نتیجه بهتری از ترکیب آنها حاصل میشود.
اسکالپینگ با استفاده از اندیکاتور زیگزاگ
اگر به ترید در تایم فریمهای پایین علاقهمندید اسکالپ ترید روشی است که میتواند نوسانات کوتاه مدت را به فرصتهایی برای کسب سود تبدیل کند. اندیکاتور زیگزاگ نیز در این سبک از ترید کاربرد دارد.
اسکالپینگ در تایم فریمهای پایین انجام میشود که اتفاقا بازار در آن بازهها حرکات زیر و جزئی بسیاری تجربه میکند. زیگزاگ کمک میکند این ریزموجها دستهبندی شوند تا دیگر درگیر نوسان تک تک کندلها نباشیم بلکه روی روند بزرگتری تمرکز کنیم.
کاربرد اندیکاتور زیگ زاگ در تحلیل تکنیکال
اندیکاتور زیگزاگ یک ابزار کاربردی برای سادهتر کردن حرکات قیمت است و به تریدر کمک میکند بیآنکه از نوسانات قیمت گیج شود، بازار را تحلیل کند.
برخی از کاربردهای این ابزار عبارتند از:
- شناسایی سطوح حمایت و مقاومت: اندیکاتور زیگزاگ با اتصال کفها و سقفها به یکدیگر در شناسایی سطوح حمایت و مقاومت کمک میکند.
- تایید روند: این اندیکاتور کمک میکند بفهمیم حرکتی که روی نمودار میبینیم یک روند جدید واقعی است یا صرفا یک نوسان مقطعی است.
- ترکیب با فیبوناچی: زمانی که نقاط بازگشتی زیگزاگ با سطوح فیبوناچی همپوشانی داشته باشند، اعتبار تحلیل شما چند برابر میشود.
- ساده کردن شمارش امواج الیوت: تئوری امواج الیوت میگوید بازار در قالب چرخههای ۳ موجی و ۵ موجی حرکت میکند، اما در عمل نمودار پر از نوسانهای کوچک است. اندیکاتور زیگ زاگ به تحلیلگر کمک میکند تشخیص دهد کدام موجها جزو ساختار الیوت هستند.
- تشخیص الگوها: الگوهایی مثل گارتلی، پروانه و خفاش از نمونههای الگو هارمونیک، همینطور الگوهای بازگشتی مثل سقف و کف دوقلو، سر و شانه، الگو کنج و… با اندیکاتور زیگزاگ راحتتر شناسایی میشوند.
- رسم کانالها: اندیکاتور Zig Zag با مشخص کردن نقاط مهم نوسان قیمت در ترسیم کانالها یا الگوهای مثلثی کاربرد دارند.
- کمک به تعیین نقاط ورود و خروج: با مشخص شدن موج اصلی بازار توسط به کمک اندیکاتور زیگزاگ، تریدرها راحتتر میتوانند زمان مناسب وارد یا خارج شدن از معاملات را پیدا کنند.
علاوه بر این زیگ زاگ در کنار اندیکاتور استوکاستیک برای شناسایی نواحی اشباع و در کنار اندیکاتور ADX برای اندازهگیری قدرت روند کاربرد دارد.
بررسی اندیکاتور زیگزاگ در تریدینگ ویو
استفاده از اندیکاتور در پلتفرمی مثل TradingView بسیار ساده است. کافی وارد سایت تریدینگ ویو شوید از بالای صفحه در قسمت Indicators نام Zig Zag را جستجو کرده و با یک کلیک ساده آن را به نمودار خود اضافه کنید.
برای تغییر تنظیمات این اندیکاتور روی علامت چرخدهنده کلیک کنید. در این قسمت میتوانید تنظیمات فنی و ظاهری اندیکاتور را متناسب با استراتژی خود تغییر داده و شخصیسازی کنید.
در قسمت Input میزان انحراف در کادر “Price deviation for reversal” روی عدد ۵ تنظیم شده است که تغییرات زیر ۵٪ را فیلتر کرده و نشان نمیدهد. این عدد حداقل فاصله بین پیوتها را نشان میدهد که میتوایند آن را تغییر دهید. هنگام بررسی داراییهای پر نوسان این درصد تغییرات باید ترجیحا چیزی بین ۷ تا ۱۲ درصد و برای ارزهای کم نوسانتر در تایم فریمهای پایین میتواند بین ۰.۵ تا ۲ درصد تنظیم شود.
هر چه Deviation را روی عدد کوچکتری تنظیم کنید، حساسیتش نسبت به تغییرات قیمت بیشتر میشود. برعکس آن نیز صادق است یعنی اگر آن را روی عدد بزرگتری بگذارید نسبت به تغییرات بزرگ واکنش نشان میدهد و نسبت به نوسانات کوچک حساس نیست.
پارامتر Pivot Legs نیز در حالت پیش فرض روی ۱۰ تنظیم شده است. میتوانید این عدد را نیز بسته به هدفی که از تحلیل دارید، تغییر دهید.
مزایا و معایب اندیکاتور zigzag
اندیکاتور زیگ زاگ نیز مانند هر اندیکاتور دیگری در کنار مزایا محدودیتهایی دارد که خوب است قبل از استفاده از آنها آگاه باشید.
| مزایا | محدودیتها |
| کمک به شناسایی سطوح حمایت و مقاومت و شناسایی نقاط ورود و خروج بهتر | زیگزاگ یک اندیکاتور تاخیری است و نمیتواند برای پیشبینی قیمت استفاده شود |
| کمک به تشخیص الگوهای بازگشتی مثل سقف و کف دوقلو، سر و شانه و گُوه | زیگزاگ نقش تایید کننده روند فعلی را دارد و بهتنهایی برای تعیین نقاط ورود و خروج از معاملات قابل استفاده نیست |
| تایید کننده نقاط شکست | تنظیمات نامناسب میتواند بجای واضحتر کردن ساختار قیمت، نمودار را پرنویزتر کند |
| حرکات جزئی قیمت را فیلتر میکند و یک نمای واضحتر از تغییرات قیمت و روند اصلی آن ارائه میدهد | نمیتوان خیلی روی آخرین خط نمودار زیگزاگ حساب کرد؛ این خط اکثر اوقات موقت است و با تغییرات کوچک حذف میشود |
بهطور کلی زیگ زاگ را بیشتر از آنکه بهعنوان یک اندیکاتور ببینید، بهعنوان یک ابزار فیلترکننده در نظر داشته باشید.
چرا زیگ زاگ یکی از سادهترین ابزارهای تحلیل تکنیکال است؟
اندیکاتور زیگزاگ برای هر تریدری از مبتدی تا حرفهای در هر سبکی از اسکالپ ترید گرفته تا حتی هولد دارایی برای بلند مدت، کارایی دارد. این اندیکاتور تصویر واضح و قابل درکی از تغییرات قیمت یک دارایی در گذر زمان نشان میدهد. تنظیمات خاصی ندارد، فقط با چند پارامتر ساده سر و کار داریم. ضمن اینکه اگر از پلتفرمی مثل تریدینگ ویو استفاده کنیم حتی خبری از فرمولهای پیچیده نیست و همه چیز خودکار انجام میشود. برای کار با این ابزار تحلیل تکنیکال کافی است تایم فریم مشخص کرده و در صورت نیاز تنظیمات آن را شخصیسازی کنیم.
فراموش نکنید که اندیکاتور زیگزاگ یک فیلتر کننده و تاییدیه است. به تنهایی سیگنال صادر نمیکند و قابل اتکا نیست؛ اما وقتی با سایر ابزارها به کار گرفته شود کیفیت معامله شما را بالا میبرد.
سوالات متداول
آیا اندیکاتور زیگ زاگ سیگنال خرید و فروش میدهد؟
خیر اندیکاتور زیگزاگ بهتنهایی سیگنال خرید و فروش نمیدهد اما از ترکیب آن با اندیکاتورهای دیگری مثل میانگین متحرک، RSI یا خطوط فیبوناچی میتوان به سیگنالهای معاملاتی معتبرترین رسید.
مزیت زیگ زاگ نسبت به اندیکاتورهای روند دیگر چیست؟
اصلیترین مزیت اندیکاتور زیگ زاگ سادگی آن است؛ این ابزار با حذف نوسانات جزئی، روی روند اصلی بازار تمرکز میکند و دید واضحتری به تریدر میدهد. با این اندیکاتور میتوان نقاط ورود و خروج را شناسایی کرد و امواج الیوت و الگوهای هارمونیک و غیره را تشخیص داد و غیره.
ترکیب اندیکاتور زیگزاگ با چه ابزارهایی بهترین نتیجه را میدهد؟
ترکیب اندیکاتور زیگزاگ با خطوط فیبوناچی برای پیدا کردن بهترین موجهای قیمتی روی نمودار یا ترکیب آن با امواج الیوت برای تحلیل ساختار کلی بازار. همینطور استفاده ترکیبی از این ابزار در کنار اندیکاتورهای مومنتوم مثل RSI، استوکاستیک و ADX و غیره برای تایید قدرت روند و شناسایی نواحی اشباع خرید و فروش یا استفاده در کنار الگوهای کندلی برای تایید سیگنالها.
