مدیریت سرمایه در ترید؛ آموزش ۱۰ نکته برای کاهش ریسک و افزایش سود

اولین اصل در ترید، حفظ سرمایه است؛ موضوعی که در بازار پر نوسان کریپتو اهمیت بالایی دارد. خیلی از تریدرها ضرر می‌کنند یا آن‌طور که انتظار دارند رشد نمی‌کنند، اما نه چون تحلیل بلد نیستند، چون مدیریت سرمایه ندارند! به‌عنوان یک تریدر باید بدانیم چطور از سرمایه خود در برابر نوسانات بازار محافظت کنیم و در قدم بعد چطور این سرمایه را افزایش دهیم. در این مقاله از ارزیکال به مدیریت سرمایه در ترید می‌پردازیم؛ با ما همراه باشید.

مدیریت سرمایه در ترید چیست؟

برای درک مفهوم مدیریت سرمایه در ترید ابتدا باید بدانید که ترید چیست! ترید یعنی خرید و فروش دارایی‌ها و کسب سود از اختلاف قیمت آن‌ها. مدیریت سرمایه در ترید هم یعنی بدانیم چطور دارایی خود را در بازار پر نوسان ارزهای دیجیتال مدیریت کنیم تا هم از آن محافظت کرده باشیم و هم در بلند مدت آن را رشد دهیم. 

ضرر چیزی نیست که بتوان همیشه از آن فرار کرد؛ اما می‌‌توان آن را مدیریت کرد و در بازار ماند. صرفا دانستن اینکه چه زمانی سرمایه را به بازار وارد و چه زمانی خارج کنیم کافی نیست. باید بدانیم چقدر سرمایه وارد کنیم، چطور حد سود و ضرر آن را کنترل کنیم و…

بگذارید راحتتان کنم؛ اهمیت مدیریت سرمایه در ترید به‌قدری بالاست که یک استراتژی معاملاتی معمولی با مدیریت سرمایه خوب، به مراتب ایمن‌تر و حتی سودآورتر از بهترین استراتژی‌ها بدون مدیریت سرمایه اصولی است!

تفاوت مدیریت ریسک و مدریت سرمایه در ترید چیست؟

مدیریت سرمایه را با مدیریت ریسک اشتباه نگیرید. مدیریت ریسک به این معناست که در هر معامله چقدر ریسک کنیم، چطور از دارایی خود در برابر خطرات احتمالی محافظت کنیم، جلوی نابود شدنش را بگیریم یا بهتر آن را کنترل کنیم. 

اما مدیریت سرمایه در ارز دیجیتال  دید کلی‌تری دارد و روی نحوه تقسیم و استفاده بهینه از سرمایه متمرکز است. مدیریت سرمایه در ترید شامل موارد مختلفی مثل انتخاب درست ارز دیجیتال، مشخص کردن حد سود و ضرر اصولی و تصمیم بر اینکه چه مقدار از سرمایه خود را در هر معامله وارد کنیم، است.

جدول مقایسه:

یادگیری تکنیک‌های مدیریت سرمایه در ترید اهمیت بالایی که در ادامه بیشتر به آن‌ها می‌پردازیم.

مطلب پیشنهادی: ارز دیجیتال چیست؟

بررسی ۱۲ نکته کاربردی برای مدیریت سرمایه در ترید

در این بخش از مقاله توجه شما را به نکات مهم در مورد استراتژی مدیریت سرمایه در ترید جلب می‌کنیم. نکاتی که به کاهش ریسک و افزایش سود کمک می‌کنند و هر تریدری باید به آن توجه کند. اصلی‌ترین‌ نکات عبارتند از:

۱) تعیین حد ضرر

طبق تحقیقات منتشر شده توسط BrokerNotes، بیش از ۸۰٪ تریدرهای تازه‌کار در همان ابتدا بخش زیادی از سرمایه خود را از دست می‌دهند؛ فکر می‌کنید چرا؟ چون تجربه کافی ندارند یا چون هنوز با اصول ترید آشنا نیستند؟

آن‌ها ضرر می‌کنند چون اهمیت تعیین استاپ لاس را به خوبی درک نکردند؛ این آمار نشان می‌دهد آن‌ها برای خروج از معاملات ضررده برنامه‌‌ریزی نداشتند. 

مشخص کردن حد ضرر یا استاپ لاس یکی از اصلی‌ترین گام‌ها در مدیریت سرمایه در ترید است و باید متناسب با ساختار بازار تعیین شود و نمی‌توان برای همه یک نسخه پیچید. هر فرد باید با توجه به میزان ریسک‌پذیری خود، مقدار بودجه و تحلیلی که روی بازار دارد، حد ضرر مناسب تعیین کند. یکی از بهترین ابزارهایی که به شما در تعیین حد ضرر کمک می‌کند اندیکاتور ATR است.

تکمیلی: پیشنهاد می‌کنیم مقاله «مدیریت سرمایه در فیوچرز» را نیز مطالعه کنید.

۲) نسبت ریسک به ریوارد

فقط سود کردن در ترید مهم نیست؛ باید بسنجیم رسیدن به هر سودی ارزش چه مقدار ضرر را دارد؟ وقتی ریسکی که می‌پذیرید بیشتر از سود احتمالی باشد، حتی اگر موفق شوید هم در نهایت ضرر کردید. برای اینکه دچار توهم سوددهی نشوید لازم است به نسبت ریسک به ریوارد توجه ویژه داشته باشید. 

نسبت ریسک به ریوارد که به شکل R:R نشان داده می‌شود، می‌گوید شما برای رسیدن به مقدار مشخصی سود چه مقدار ضرر می‌پذیرید. مثلا اگر حاضرید در یک معامله، ۱۰۰ دلار ضرر کنیدی که به ۳۰۰ دلار سود برسید یعنی نسبت ریسک به ریوارد معامله شما ۱:۳ است.

قبل از ورود به معاملات باید حتما حد سود و ضرر مشخص کنید و بعد R:R مدنظر خود را تعیین کنید زیرا ریسک به ریوارد بدون حد ضرر مشخص، بی‌معناست.

طبق داده‌های منتشر شده از Investopedia، تریدرها بیشتر مواقع از نسبت ریسک به ریوارد ۱:۳ یا ۱:۲ استفاده می‌کنند که نرخ موفقیت ۲۵ تا ۳۴ درصد دارد.

۳) تنوع سبد معاملاتی

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که برای مدیریت سرمایه در ترید باید انجام داد، تنوع بخشیدن به سبد معاملاتی است. درست مطابق یک ضرب المثل قدیمی که می‌گوید «هیچ‌وقت نباید تمام تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد گذاشت!».

تنوع سبد معاملاتی یعنی بجای تمرکز روی یک ارز و پروژه خاص، سرمایه را بین چندین دارایی مختلف پخش کنیم. داشتن چنین سبدی به معنای رسیدن به سود بیشتر نیست بلکه در درجه اول به معنای حفاظت از سرمایه شماست.

اگر تمام دارایی خود را روی یک ارز سرمایه‌گذاری کنید و ناگهان پروژه آن ارز شکست بخورد یا به هر دلیلی شاهد ریزش قیمت آن باشید، تمام سرمایه خود را از دست می‌دهید. اما اگر بجای تمرکز روی یک ارز، سرمایه خود را بین چندین ارز مختلف پخش کنید، در شرایط مشابه تنها بخشی از دارایی شما تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

سعی کنید سبدی متشکل از بیت کوین، اتریوم، چندین آلت کوین پرپتانسیل و میم کوین‌های موفق  داشته باشید. حالا اینکه چند درصد از سبد خود را به هر یک از ارزها اختصاص دهید یک تصمیم شخصی است و به خودتان برمی‌گردد.

مطلب پیشنهادی: چگونه سبد سرمایه گذاری ارز دیجیتال بسازیم؟

۴) تقسیم متناسب سرمایه به بخش‌های مختلف

یک نکته مهم دیگر در مدیریت سرمایه در ترید، تقسیم متناسب سرمایه به بخش‌های مختلف است. تقسیم سرمایه یعنی نه‌تنها سرمایه خود را بین چند دارایی مختلف بلکه آن را به‌طور حساب شده در چندین معامله متفاوت با استراتژی‌های مختلف و  تایم فریم گوناگون تقسیم کنیم. جالب است بدانید طبق داده‌های سایت معتبر Babypips بهترین تریدرها به ندرت بیش از ۱ تا ۵ درصد از کل سرمایه خود را در یک پوزیشن معاملاتی وارد می‌کنند.

پس برای هر معامله خود سقف مشخصی مدنظر داشته باشید و تعیین کنید چند درصد از سرمایه خود را به آن اختصاص می‌دهید. در قدم بعد باید مشخص کنید چه دارایی‌ها را مدنظر دارید. بخشی از دارایی خود را بین ارزهای کم ریسک‌تر مثل بیت کوین یا انواع استیبل کوین‌ و بخش دیگری را به آلت کوین‌ها اختصاص دهید. در نهایت بخش کوچک‌تری را هم به ارزهای پرنوسان و فرصت‌های پرریسک‌تر اختصاص دهید. 

در قدم آخر تعیین کنید دیدگاهتان روی هر کدام از ارزها به چه شکل است؛ برای هولد روی آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنید یا دیدگاه کوتاه مدت دارید. سپس با توجه به تمام مواردی که گفتیم، تایم فریم مدنظر خود برای تحلیل را انتخاب کرده و با استفاده از استراتژی‌های مختلف وارد عمل شوید.

۵) پایبندی به استراتژی معاملاتی خود

کارشناس روانشناسی ترید و نویسنده مطرح Van K.Tharp معتقد است تریدر موفق کسی است که به استراتژی معاملاتی خود پایبند باشد و مدام از یک سیستم به سیستم دیگر پرسه نزند. 

پایبندی به استراتژی ترید یعنی داشتن دیسیپلین در شرایط سخت و دوری از تصمیمات هیجانی و عجولانه؛ موضوعی که مدیریت سرمایه را بهبود می‌بخشد. به عنوان یک تریدر موفق باید علاوه‌بر تحلیل قوی بازار، روی ذهن و عملکرد خود نیز کنترل داشته باشید تا بتوانید بهترین تصمیمات را بگیرید.

البته دچار سوتفاهم نشوید، منظورمان از پایبندی این نیست که همیشه از یک استراتژی استفاده کنید. خیلی اوقات ممکن است استراتژی محبوب شما پاسخگو وضعیت حاکم بر بازار نباشد؛ در چنین شرایطی باید از روش‌های دیگر استفاده کنید.

۶) استفاده از حساب دمو و تست استراتژی‌ها

قبل از اینکه سرمایه خود را وارد بازار کنید مطمئن شوید استراتژی که مدنظر دارید چقدر موفق است، اصلا جواب می‌دهد یا باید راجع به آن صرف نظر کرد و جایی از مسیر را تغییر داد. استفاده از حساب دمو (Demo) یا حساب آزمایشی در مدیریت سرمایه در ترید کمک زیادی به شما می‌کند.

دمو تریدینگ چیست؟ حساب دمو با شبیه‌سازی ترید واقعی به شما فرصت می‌دهد تا استراتژی‌های خود را تست کنید، اشتباه کنید، یاد بگیرید و آن را اصلاح کنید تا آماده ترید در بازار شوید.

گزارشی از سایت IG.COM منتشر شده بود که می‌گفت تریدرهایی که قبل از ورود به بازار حداقل یک ماه با حساب‌های دمو تمرین می‌کنند، حدود ۲۷٪ کمتر دچار ضرر در ترید واقعی می‌شوند.

به‌عنوان یک پیشنهاد تجربی؛ بااینکه سرمایه شما در حساب دمو مجازی است اما جدی برخورد کنید؛ طوری ترید کنید انگار سرمایه واقعی شماست و برای حفظ و رشد آن محتاط باشید و تلاش کنید.

حساب دمو بهترین فرصت برای تجربه انواع استراتژی‌هاست حتی آن‌هایی که در دنیای واقعی بابت امتحان کردنشان مردد هستید.

یک توصیه دیگر از ما این است که بعد از تمرین در حساب دمو و ورود به بازار واقعی حجم بالایی از سرمایه را درگیر نکنید. کم کم و با حجم پایین وارد شوید و به مرور با کسب تجربه بیشتر، حجم معاملات را نیز افزایش دهید.

۷) قانون 1 تا 2 درصد

یکی از بهترین روش‌های حفظ سرمایه در ترید قانون ۱ تا ۲ درصد است. با رعایت این قانون درگیر وسوسه و طمع نمی‌شوید و گوشه ذهن خود دارید که نباید حجم زیادی از سرمایه خود را در معاملات درگیر کنید.

همانطور که از نام این قانون مشخص است، نباید در معاملات خود بیشتر از ۱ تا نهایتا ۲ درصد از سرمایه خود را به خطر بیندازید. این قانون خیلی واضح اشاره می‌کند که قبل از کسب سود، حفظ سرمایه و ماندن در بازار اهمیت دارد!

در صورت رعایت این اصل، مدیریت سرمایه در ترید راحت‌تر می‌شود. حالا حتی اگر چندین معامله ضررده پشت هم داشته باشید، با فعال شدن حد ضررها همچنان بخش بزرگی از دارایی خود را حفظ کرده‌اید.

۸) روش آنتی-مارتینگل

یکی دیگر از استراتژی‌هایی که برای مدیریت سرمایه در ترید کاربرد دارد، روش آنتی مارتینگل (Anti-Martingale) است. 

همانطور که از نام آن مشخص است این روش برعکس استراتژی مارتینگل عمل می‌کند؛ به این صورت که تریدر پس از هر معامله موفق، حجم پوزیشن خود را بیشتر و پس از هر معامله ضررده نیز حجم پوزیشن خود را کمتر می‌کند یا ثابت نگه می‌دارد. یعنی به‌جای اینکه خلاف جهت بازار حرکت کنید اتفاقا کاملا هم‌جهت با آن پیش می‌روید.

در این روش با حجم کم وارد شوید، شرایط بازار را کمی بیشتر بسنجید، در صورتی که معامله موفق بود بین ۲ تا ۳ درصد حجم را افزایش دهید و اگر نبود یا آن را ثابت نگه دارید یا حتی برای احتیاط تا ۱ درصد از حجم آن کم کنید تا کنترل شرایط در دستتان باشد.

این روش به همه تریدرها پیشنهاد نمی‌شود؛ باید به استراتژی خود مطمئن باشید و مهم‌تر از آن اینکه روی احساسات خود کنترل داشته و صبور باشید.

۹) مدیریت حجم معاملات

نویسنده کتاب “Come Into My Trading Room” در جایی از کتاب خود درباره مدیریت سرمایه در ترید چنین می‌گوید «حجم بزرگ نشانه قدرت نیست؛ نشانه بی‌برنامگی است!» مدیریت حجم یعنی حساب شده عمل کنیم و بدانیم چه زمانی چه مقداری را چرا و چطور وارد بازار کنیم. 

مقدار سرمایه‌ای که در هر معامله وارد بازار می‌کنید اهمیت بالایی دارد. در انتخاب حجم زیاده‌روی نکنید؛ به این ترتیب ریسک‌ها قابل کنترل می‌شوند و درصورت مواجهه با نوسانات سنگین، آسیب کمتری می‌بینید.

هرچقدر ارز دیجیتالی که انتخاب کردید نمودار نوسانی‌تری داشته باشد، پرریسک‌تر است و بهتر است با حجم کمتری وارد آن‌ها شد. از طرفی به‌خاطر  داشته باشید که هیچ‌وقت همه سرمایه را یکجا وارد بازار نکنید، صبر کنید و با خرید پله پله وارد شوید.

۱۰) توجه به اهداف مالی و کنترل میزان تحمل ریسک

شاید شما هم فکر می‌کنید ترید خوب به تحلیل تکنیکال و فاندامنتال قوی، تجربه کافی، استراتژی‌های خاص و اعتماد به‌نفس بالا احتیاج دارد. بله، به همه این موارد ربط دارد؛ اما قبل از همه این‌ها باید هدف ترید برای تریدر مشخص باشد. او باید دقیقا بداند از ارزهایی که انتخاب و پوزیشن‌هایی که باز می‌کند چه انتظاری دارد. آیا ارز را برای هولد بلندمدت انتخاب می‌کند یا به دنبال کسب سود روزانه از فرصت‌های پرریسک‌تر بازار است و غیره.

علاوه بر روشن کردن اهداف، هر تریدر برای مدیریت سرمایه در ترید، باید خود را بشناسد و بداند ظرفیت تحمل چه مقدار ریسک را دارد. باید با توجه به شخصیت خود تشخیص دهید که اسکالپ ترید مناسب شماست یا ترید روزانه یا صرفا هولد دارایی‌ها.

۱۱) یادگیری مستمر و ژورنال نویسی

یکی از روش‌ها برای مدیریت سرمایه در ترید و پیشرفت در معاملات، تحلیل آن است. پیشنهاد می‌کنیم به ژورنال‌نویسی ترید بپردازید و معاملات خود را مستند کنید. برای مثال، ثبت کنید که چه زمانی وارد و چه زمانی خارج شدید، چه حد سود و ضرری انتخاب کرده بودید، دلیل ورود به این پوزیشن چه بود و غیره. این کار دید واضح‌تری از عملکردتان در معاملات می‌دهد و باعث می‌شود به مرور زمان تجربی‌تر به بازار نگاه کنید و کمتر تصمیمات عجولانه بگیرید.

همچنین بازارهای مالی همیشه در حال تغییر هستند و به یادگیری مستمر نیاز دارد؛ بنابراین خوب است که تجربیات خود را یادداشت کنید و از آنها استفاده کنید. بررسی منظم این داده‌ها کمک می‌کند نقاط ضعف را اصلاح و نقاط قوت را تقویت شوند. در نتیجه مهارت ترید افزایش پیدا می‌کند و با دید بهتری می‌توانید در بازار فعالیت کنید. فراموش نکنید که هدف اصلی از ترید کردن فقط پیروز شدن در معاملات نیست؛ بلکه حفظ سرمایه و سودآوری مداوم حتی به میزان کم است.

۱۲) تسلط به روانشناسی ترید و کنترل احساسات در معامله‌گری

برای موفقیت در معاملات باید به روانشناسی ترید مسلط باشید و بتوانید احساسات خود را کنترل کنید. این موضوع یکی از مهم‌ترین اصول مدیریت سرمایه است که کمک می‌کند حساب‌شده گام بردارید.

مراقب باشید درگیر احساساتی مانند ترس، طمع، خشم و هیجان نشوید؛ چون باعث تصمیم‌های غیرمنطقی می‌شود و استراتژی معاملاتی را به هم می‌ریزد. تریدرها معمولا در مواقعی مانند پامپ‌های شدید، دچار ترس از جا ماندن می‌شوند و با سرمایه زیادی وارد معامله می شوند. در حالی که این کار اکثرا نتیجه عکس دارد و به شکست ختم می‌شود.

تریدر حرفه‌ای باید بتواند در شرایط سود یا ضرر، آرامش خود را حفظ کند و به استراتژی ترید خود پایبند بماند. کنترل احساسات در ترید از معاملات انتقامی یا ورود عجولانه به بازار جلوگیری می‌کند. بنابراین می‌توان گفت تسلط بر روانشناسی ترید موجب انضباط ذهنی، تصمیم‌گیری منطقی و ثبات عملکرد در بلندمدت می‌شود؛ چیزی که در نهایت باعث حفظ سرمایه و رشد پایدار حساب معاملاتی است.

بایدها و نبایدها هنگام مدیریت سرمایه در ترید

رعایت برخی نکات برای داشتن مدیریت سرمایه موفق ضروری است؛ چند مورد از مهمترین آن‌ها که مانع ضرر سنگین می‌شود و در بلند مدت به رشد دارایی کمک می‌کند عبارتند از:

• مقدار سرمایه‌ای را وارد بازار کنید که تحمل از دست دادن آن را دارید. هیچ‌وقت نباید با پولی که به آن نیاز دارید وارد ترید شوید که اگر آن را از دست دادید، ضربه مالی سنگینی نخورید.
• اهداف معاملاتی خود را واقع‌بینانه انتخاب کنید. باید سودهای منطقی و قابل دستیابی انتخاب کنید. وقتی انتظار چند برابر کردن سرمایه خود در کوتاه مدت را داریم ریسک بالاتری قبول می‌کنیم و ممکن است تصمیمات هیجانی و اشتباهی بگیریم.
• در تعیین اهرم زیاده‌روی نکنید. لوریج می‌تواند سود را چند برابر کند اما همان اندازه که جذاب است، ریسک هم دارد. باید اهرم منطقی تعیین کنید تا از پس آن برآیید.
• صبور و منظم باشید. شما یک شبه در ترید موفق نمی‌شوید. گاهی شانس با شما یار است و سودهای خوبی می‌کنید اما همیشه اینطور نیست. به‌طور کلی برای رشد سرمایه باید صبور بود و دیسیپلین داشت؛ با پایبندی به استراتژی‌های ترید، بر اساس تحلیل و اصول پیش بروید نه هیجانات بازار. 
• از تصمیم‌گیری‌های هیجانی و احساسی خودداری کنید. سعی کنید با مفاهیم روان‌شناسی ترید آشنا باشید تا کمتر درگیر احساسات شوید. معاملات عجولانه در بیشتر مواقع به نتایج جبران‌ناپذیر ختم می‌شوند.

همین چند نکته ساده می‌تواند تفاوت بین شما و یک تریدر شکست‌خورده باشد. فراموش نکنید که سودهای موفق در بازار نتیجه تصمیم‌های درست و فکر شده‌ و مدیریت سرمایه اصولی هستند.

مطلب پیشنهادی: شغل تریدر چیست؟

نتیجه‌گیری: راهنمای کامل مدیریت سرمایه در ترید ارزهای دیجیتال

باخت بخشی از بازی است و نمی‌توان جلوی برخی ضررها را گرفت؛ اما فراموش نکنید که باختن نباید کل بازی را از شما بگیرد!

تریدرهایی که در بدترین روزهای بازار همچنان سرپا هستند، همیشه بهترین تحلیل‌ها را ندارند؛ آن‌ها فقط بهتر از بقیه بلدند سرمایه خود را در بازار مدیریت کنند. شما نیز با یادگیری اصلی‌ترین نکات مدیریت سرمایه در ترید و تکرار و تمرین مداوم آن‌ها می‌توانید در سخت‌ترین شرایط بازار نیز از دارایی خود محافظت کنید.