بازارهای مالی برای سادهتر شدن معاملات و خرید و فروش داراییها ایجاد شدند. هدف اصلی از این نوع بازارها، فراهم سازی امکان معامله داراییها و البته کسب سود از این معاملات است. با توجه به نیاز کاربران، روشهای معاملاتی متنوعی در این بازارها وجود دارد که محبوبترین آنها روشهای اسپات (Spot) و فیوچرز (Futures) هستند. تفاوت اسپات و فیوچرز چیست و کدام یک بهتر است؟
در این مقاله آموزشی از سایت ارزیکال ابتدا با هر یک از معاملا اسپات و فیوچرز آشنا خواهیم شد، ویژگیهای خاص هر یک را بررسی خواهیم کرد و سپس به بررسی فرق اسپات و فیوچرز خواهیم پرداخت!
آشنایی با معاملات اسپات (Spot)
معاملات اسپات سادهترین و البته پرکاربردترین نوع معاملاتی در بازارهایی از جمله بازار ارزهای دیجیتال است. معاملات اسپات به خرید و فروش داراییهای مختلف مانند سهام، ارز دیجیتال یا کالاها به صورت پرداخت فوری اشاره دارد. این نوع معاملات به منظور مالکیت داراییها انجام میشود و سادهترین نوع ترید کردن است.
سادهتر توضیح دهیم؛ معاملات اسپات به صورت لحظهای انجام میشوند. فرض کنید بیت کوین در حال حاضر 65000 دلار ارزش دارد. در معاملات اسپات ما توافق میکنیم تا معامله در همان قیمت مورد نظر به صورت لحظهای یا به اصطلاح نقطهای انجام شود. وقتی یک دارایی را در بازار اسپات خریداری میکنیم در واقع صاحب اصلی آن هستیم و حتی میتوانید بر روی آن سرمایه گذاری کنید.
ویژگیهای اصلی معاملات اسپات:
- معاملات نقطهای: در معاملات اسپات، معاملهگران ارزهای دیجیتال را به در زمان حال بازار معامله میکنند که اصطلاحا به آن معاملات نقطهای نیز میگویند.
- تبادل واقعی دارایی: معاملات اسپات شامل انتقال واقعی مالکیت ارزهای دیجیتال بین خریداران و فروشندگان است.
- مناسب برای مبتدیان: معاملات اسپات سادهتر هستند و حتی کاربران کمتجربه نیز میتوانند در این بازار فعالیت کنند.
- مناسب برای سرمایه گذاری: این نوع معاملات برای سرمایه گذارانی که به دنبال سرمایه گذاری و ایجاد سبد هولد ارزهای دیجیتال هستند مناسب است.
اگر در بازار ارزهای دیجیتال به دنبال سرمایه گذاری هستید، معاملات اسپات مناسب شماست. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این نوع معاملات، مقاله «معاملات اسپات چیست» را مطالعه کنید!
آشنایی با معاملات فیوچرز (Futures)
اکنون که با معاملات اسپات آشنا شدیم، زمان آن است تا با معاملات فیوچرز یا به اصطلاح آتی آشنا شویم و سپس به مقایسه فرق اسپات و فیوچرز بپردازیم. معاملات فیوچرز مانند شرط بندی بر روی قیمت داراییهایی از جمله سهام، کالا یا ارز دیجیتال در آینده است.
در این نوع معاملات خرید یا فروش دارایی انجام نمیشوند؛ بلکه تریدرها با توجه به دیدگاه تحلیلی که نسبت به رفتار قیمتی دارند، قراردادی برای قیمت آن دارایی در آینده ایجاد و ترید میکنند. این قراردادها میتوانند هم در راستا رشد قیمت و هم در راستا ریزش آن ایجاد شوند. اگر قیمت همجهت با دیدگاه تریدر حرکت کند، سود ایجاد خواهد شد، اما اگر روند قیمتی خلاف جهت دیدگاه تریدر باشد، معامله با ضرر مواجه خواهد شد.
ویژگیهای اصلی معاملات فیوچرز:
- معاملات دو طرفه: بازار فیوچرز این امکان را فراهم میکند تا هم از رشد بازار و هم از ریزش آن کسب سود کنیم. کاربران در این بازار میتوانند با ایجاد معاملات لانگ یا شورت از دو جهت بازار کسب سود کنند.
- امکان استفاده از اهرم: معاملهگران در این نوع معاملاتمیتوانند از اهرم معاملاتی (Leverage) استفاده کنند. به این معنی که میتوانند با ایجاد معاملاتی چندین برابر بزرگتر از سرمایه خود سود و ضرر خود را چندین برابر کنند.
- پیچیدگی و ریسک بالاتر: این نوع از معاملات کمیپیچیدهتر از اسپات است. در این ریسک آن نیز بالاتر است.
- مناسب برای معاملات روزانه: فیوچرز عموما برای معاملات روزانه و ترید کردن مناسب است. معاملهگران در بازار فیوچرز به دنبال شکار نوسانات کوچک اما با تعداد بالاتر هستند.
اگر آشنایی کامل و کافی در رابطه با معاملات آتی یا فیوچرز ندارید، پیشنهاد میکنیم قبل از آن که در ادامه به بررسی تفاوت اسپات و فیوچرز بپردازیم، ابتدا آموزش «فیوچرز چیست» را مطالعه کنید!
اصلیترین تفاوت اسپات و فیوچرز چیست؟
اکنون که با هر دو نوع معاملات اسپات و فیوچرز آشنا شدیم، میتوانیم با ذهنیت بهتر به سوال تفاوت فیوچرز و اسپات چیست پاسخ دادیم. قبل از هرچیز در نظر داشته باشید هر دو نوع معاملات از محبوبترین روشها برای فعالیت در بازارهای مالی است. اما تفاوتهای جزئی و البته کلیدی آنها باعث میشوند هر یک کاربردهای خاص خود را داشته باشند.
در این بخش از آموزش قصد داریم به اصلیترین فرق اسپات و فیوچرز بپردازیم؛ با ما همراه باشید!
مطلب پیشنهادی: انواع معاملات ارز دیجیتال
1) ماهیت قرارداد اصلیترین تفاوت اسپات و فیوچرز
اولین و شاخصترین تفاوت اسپات و فیوچرز نوع معاملات و ساختار اجزایی آنهاست. شاید در ظاهر کاربرانی که در هر دو این بازارها فعالیت دارند به دنبال کسب سود از نوسانات قیمت هستند، اما در عمل نحوه و منطق انجام معاملات در هر یک از این دو بازار متفاوت است.
معاملات اسپات: معاملات Spot شامل مبادله مستقیم داراییها به صورت نقطهای و با قیمت همان لحظه انجام معامله است. در این نوع معاملات هیچ قرارداد خاصی وجود ندارد و خرید و فروشنده در لحظه و به صورت مستقیم معامله را انجام میدهند و به پایان میرسانند. در معاملات اسپات یک دارایی به صورت واقعی توسط فروشنده فروخته، توسط خریداری خریداری شده و مالکیت آن دارایی انتقال مییابد.
معاملات فیوچرز: معاملات آتی یا همان فیوچرز شامل قراردادهایی هستند که در بازارهای آتی معامله میشوند. در این قراردادها دارایی مورد نظر، قیمتی که معامله با آن انجام میشود و تاریخ تسویه را ذکر میشود. معاملات فیوچرز لزومی بر انجام واقعی و انتقال دارایی ندارند و معامله صرفا به صورت یک قرارداد انجام میشود. یعنی بدون آن که مالکیت یک داراییی تغییر کند، معاملهگران بر سر نوسانات قیمتی آن دارایی قرارداد میبندد. حتی اگر آن خود دارایی در آن معامله وجود نداشته باشد؛ چرا که آنها صرفا بر روی قیمت آن دارایی قرارداد ایجاد میکنند.
معاملات اسپات به صورت واقعی انجام میشوند؛ در حالی که معاملات فیوچرز به صورت قرارداد بر سر قیمت صورت میگیرد.
مطلب تکمیلی: مارجین در فیوچرز چیست؟
2) جهت معاملات و امکان کسب سود
امروزه با گسترش معاملات قراردادی، کسب سود از نوسانات قیمتی دیگر محدود به یک جهت نیست. به این منظور که علاوه بر رشد قیمت، حتی ریزش قیمت نیز امکان درآمدزایی دارد؛ اما این کار نیز به بازار دو طرفه دارد.
معاملات اسپات: در این نوع معاملات ما با قراردادها سر و کار نداریم، خرید واقعی داراییها انجام میشود و خبری از معاملات قراردادی و دو طرفه نیست. در نتیجه امکان کسب درآمد از ریزش بازار فراهم نیست. در معاملات اسپات فقط میتوانیم یک دارایی را بخریم و از رشد آن کسب سود کنیم.
معاملات فیوچرز: به دلیل قراردادی بودن معاملات فیوچرز، در این نوع معاملات شاهد بازاری دو طرفه هستیم. به این منظور که معاملهگران میتوانند هم بر روی رشد و هم بر روی ریزش قیمت قرارداد ایجاد کنند. معاملهگر قرارداد میبندد که نسبت به یک دارایی انتظار رشد دارد یا زیرش و اگر در آینده جهت حرکت قیمت هر راستا با دیدگاه او باشد سود میکند. بازار فیوچرز یک بازار دو طرفه برای کسب سود از ارزهای دیجیتال است.
جالب است بدانید همین موضوع باعث محبوبیت معاملات Futures میشود و این یکی از مهمترین موارد در تفاوت اسپات و فیوچرز است.
3) تفاوت اسپات و فیوچرز در زمان انجام معاملات
یکی از اصلیترین موارد در تعیین فرق اسپات و فیوچرز زمان اجرای معامله است، موردی که شاید تریدرهای کمتجربه توجهای به آن نداشته باشند، اما بسیار پر اهمیت است.
معاملات اسپات : معاملات اسپات شامل مبادله فوری داراییهاست. اشتباه نکنید؛ فوری به منظور خرید در همان لحظه نیست. در معاملات اسپات نیز امکان سفارش گذاری وجود دارد؛ اما باز هم زمانی که قیمت به نقطه سفارش میرسد، معامله در آن لحظه به صورت فوری انجام میشود.
معاملات فروش : این نوع معاملات شامل توافقاتی برای خرید یا فروش داراییها به قیمت از پیش تعیین شده، اما در آینده است. معامله فیوچرز لزوما شامل مبادله فوری نیست؛ در عوض، این تعهد به خرید یا فروش در زمان آینده است. در واقع دو طرف قرارداد امیدوار هستند قیمت در آینده با تحلیل آنها پیش برود. در زمان معامله یک قرارداد بر سر قیمت در آینده ایجاد میشود.
4) امکان استفاده از اهرم (Leverage)
برای کاربرانی که به دنبال رشد سرمایه با ترید هستند، لوریج یا همان اهرم معاملاتی اهمیت بشدت بالایی دارد؛ اما جالب است بدانید تنها در بازار فیوچرز امکان استفاده از آن وجود دارد. اهرم باعث میشود یک معامله با ارزش چندین برابر بیشتر از سرمایه خود ایجاد کنیم.
اسپات: در این بازار خرید و فروش نقطهای و واقعی داراییها انجام میشود؛ در نتیجه خرید واقعی یک دارایی با سرمایهای بیشتر از سرمایه واقعی خود بیمعناست. به همین دلیل در بازار Spot امکان استفاده از اهرم وجود ندارد.
فیوچرز: در بازار فیوچرز خبری از خرید و فروش داراییهای واقعی نیست و صرفا قراردادهایی بر سر قیمت آن داراییها ایجاد میشود. در نتیجه تریدرها میتوانند در این بازار با استفاده از اهرم معاملاتی معاملهای چندین برابر بیشتر از سرمایه (مارجین) خود ایجاد کنند. البته توجه کنید در این نوع معاملات اگر ضرر معامله بزرگتر به میزان اصل سرمایه برسد، معامله فسخ خواهد شد که به آن اصطلاحا لیکویید شدن میگویند.
5) فرق اسپات و فیوچرز در تعیین قیمت
تعیین قیمت در معاملات اسپات و فیوچرز ممکن است متفاوت باشد. میزان عرضه و تقاضا عامل اصلی در قیمت گذاری است. این در حالی است که ممکن است قیمت گذاری در بازار فیوچرز به دلیل عوامل مختلف کمی متفاوت باشد.
معاملات اسپات : در معاملات اسپات قیمت داراییها با توجه به پویایی عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود. قیمت لحظهای با توجه به معاملات اسپات تعیین میشود. از آنجایی که قیمت بر پایه عرضه و تقاضا تعیین میشود، پویایی بالاتری در بازار شاهد هستیم.
معاملات فیوچرز : در معاملات آتی، قیمت با توافق بین خریداران و فروشندگان در قرارداد آتی تعیین میشود. در نتیجه ممکن است به دلیل عواملی مانند فاندینگ فی و هزینههای جانبی قراردادها، قیمت بت معاملات اسپات متفاوت باشد. شناسایی بهترین اندیکاتور برای فیوچرز به شما در انجام یک معامله موفق کمک بسیاری میکند.
6) میزان ریسک و ابزارهای مدیریت سرمایه
یکی دیگر از اصلیترین تفاوت اسپات و فیوچر در میزان ریسک و ابزارهایی است که برای کنترل آن استفاده میشود. اگرچه هر دو نوع معامله سودآور هستند، اما سطح ریسک در آنها با هم فرق دارد. همین موضوع باعث میشود برخی از تریدرها به سمت اسپات تمایل پیدا کنند و برخی به معاملات فیوچرز.
معاملات اسپات: ریسک معاملات اسپات به نسبت پایینتر است. معاملهگران در این روش فقط با دارایی واقعی خود معامله میکنند و امکان استفاده از لوریج در آن وجود ندارد. در بدترین حالت ممکن است دارایی خریداریشده با افت قیمتی مواجه شود که در این شرایط یا صبر میکنید قیمت برگردد یا برای جلوگیری از ضرر بیشتر آن را میفروشید. ابزارهای مدیریت سرمایه در اسپات، شامل تعیین حد ضرر، تقسیم سرمایه بین چند دارایی و انتخاب بهترین زمان خرید و فروش میشود.
معاملات فیوچرز: بازار فیوچرز با توجه به ماهیت قراردادی و به دلیل استفاده از لوریج، ریسک بالاتری دارد. در این معاملات، در صورت پیشبینی اشتباه، ممکن است کل سرمایهتان را از دست برود و لیکویید شوید. بنابراین به مهارت مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه بهتری نیاز دارد. در این راستا، ابزارهایی وجود دارند که ریسک معاملات را کاهش میدهند؛ مثل تعیین حد سود و ضرر، استفاده از لوریج مدیریت شده، استفاده از سفارشهای OCO و هج کردن پوزیشنها.
بنابراین بازار فیوچرز به تریدرها با ریسکپذیری پایین پیشنهاد نمیشود. این بازار مناسب تریدهای ریسکپذیر است؛ کسانی که میدانند چگونه با استفاده از ابزارها، ریسک را کنترل کنند.
مطلب پیشنهادی: مدیریت سرمایه در فیوچرز
7) تفاوت فیوچرز و اسپات از نظر نقدینگی
نقدینگی (Liquidity) در بازار نشان میدهد که یک دارایی با چه سرعتی میتواند خرید و فروش شود، بدون این که قیمت آن تغییر کند. هرچه نقدینگی بیشتر باشد، معاملات روانتر انجام میشوند و اسلیپیج کمتر خواهد بود. این موضوع نیز از جمله فرق اسپات و فیوچرز به حساب میآید.
بازار اسپات: در بازار اسپات، نقدینگی مستقیما به حجم خرید و فروش واقعی کاربران بستگی دارد. با توجه به این که در این بازار داراییها به صورت واقعی معامله میشوند، نقدینگی به اندازه معاملات آن ارز محدود میشود. در صرافیهای بزرگ و برای ارزهای اصلی مثل بیت کوین و اتریوم، نقدینگی اسپات بسیار بالاست؛ اما در مورد آلتکوینهای کوچک، ممکن است ورود و خروج سرمایه کمی کندتر انجام شود.
بازار فیوچرز: در بازار فیوچرز نقدینگی بیشتر است؛ چون تریدرها بدون نیاز به خرید واقعی دارایی، قرارداد معامله میکنند. حجم بالای معاملات، حضور فعال بازارسازها و امکان استفاده از لوریج باعث میشود نقدینگی در فیوچرز نسبت به اسپات بالاتر باشد. به همین دلیل، انجام سفارشها سریعتر صورت میگیرد.
در نتیجه، بازار فیوچرز به دلیل ساختار قراردادی و حجم بالای معاملات، نقدینگی بیشتری دارد و اجرای سفارشها در آن با نوسان کمتر انجام میشود. در حالی که در بازار اسپات، نقدینگی بسته به نوع دارایی و حجم معاملات کاربران متغیر است.
جدول مقایسه و بررسی تفاوت اسپات و فیوچرز
با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد هر یک از بازارهای اسپات و فیوچرز هر دو طرفداران خاص خود را دارند. اصلیترین تفاوت اسپات و فیوچرز را بالاتر بررسی و مقایسه کردیم، اما در این بخش قصد داریم با بهرهگیری از یک جدول، نگاهی جامع به تفاوت آنها داشته باشیم.
| ویژگی | اسپات (Spot) | فیوچرز (Futures) |
| مالکیت واقعی دارایی | بله – دارایی مستقیما خریداری میشود | خیر -خرید و فروش قراردادی |
| استفاده از اهرم | معمولا ندارد | دارد (تا چند برابر سرمایه اولیه) |
| ریسک لیکویید شدن | ندارد | دارد |
| کسب سود از ریزش بازار | خیر؛ فقط از رشد قیمت سود میبرید | بله؛ با پوزیشن شورت میتوان از ریزش سود گرفت |
| مناسب برای چه کسانی؟ | مبتدیها و هولدرها | تریدرهای حرفهای و با تجربه |
| نوع تحلیل پرکاربردتر | تحلیل فاندامنتال | تحلیل تکنیکال |
اکنون با کمک این جدول بهتر میتوانید تفاوتهای اسپات و فیوچرز را درک کنید و بازار مناسب اهداف خود را پیدا کنید. در توضیحی کوتاه باید گفت اسپات مناسب سرمایه گذاری و فیوچرز مناسب ترید است.
مقایسه میزان کارمزدها در معاملات اسپات و فیوچرز
کارمزدها در معاملات اسپات و فیوچرز یکی از عوامل کلیدی محسوب میشود. میزان کارمزدهای این دو نوع معامله متفاوتند و باید به این موضوع توجه داشت.
در معاملات اسپات، کارمزدها معمولا ساده و بسته به هزینه خرید یا فروش (Maker و Taker) تعیین میشوند. در صرافیهای متمرکز مانند صرافی ال بانک این مزان بین ۰.۱ تا ۰.۲ درصد متغیر است. یعنی به ازای هر 1000 دلار معامله 1 الی 2 دلار کارمزد پرداخت میشود. همچنین، برداشت دارایی از صرافی ممکن است هزینهای جداگانه داشته باشد که به نوع ارز دیجیتال بستگی دارد.
در معاملات فیوچرز، علاوه بر کارمزدهای خرید و فروش، هزینههای دیگری وجود دارد. برای مثال بر اساس معیاری تحت عنوان فاندینگ ریت در فیوچرز، هر 8 ساعت یکبار کارمزدی تحت عنوان فاندینگ فی پرداخت میشود. این میزان کارمزد به تعادل بین موقعیتهای خرید و فروش کمک میکند. استفاده از اهرم نیز میتواند هزینه کارمزدها را چندین برابر کند. اما در حالت عادی ایجاد 10,000 دلار معامله در فیوچرز حدود 2 الی 8 دلار کارمزد دارد که نسبت به اسپات کمتر است. بر همین اساس بهتر است بهترین صرافی برای فیوچرز را انتخاب کنید.
همچنین جهت فعالیت بهتر در بازار باید با این هزینهها آشنا باشید تا بتوانید سود و زیان خود را بهتر مدیریت کنید. برای کاهش این هزینهها، صرافیهایی با کارمزد پایین را انتخاب و حجم معاملات خود را با دقت مدیریت کنید.
پیشنهاد ارزیکال به شما، مطالعه مقاله «بهترین صرافی ایرانی با کمترین کارمزد» است.
سخن پایانی: اسپات بهتر است یا فیوچرز؟
بالاتر به تفاوت اسپات و فیوچرز پرداختیم و 5 مورد از مهمترین فرق میان این دو معاملات را بررسی کردیم؛ اما اسپات بهتر است یا فیوچرز؟
بازار اسپات برای افرادی مناسب است که اهدافی از جمله سرمایه گذاری میان مدت و کوتاه مدت دارند یا به دنبال ترید روزانه هستند. این بازار برای تریدهای کم تجربهتر یا افرادی که قصد برداشت دارایی از صرافی و استفاده از آن را دارند مناسبتر است.
در مقابل بازار فیوچرز برای تریدرهایی که قصد دارند از هر دو جهت بازار کسب سود کنند یا با استفاده از اهرمهای معاملاتی به اسکالپ ترید بپردازند بهتر است. فیوچرز بیشتر مناسب معاملهگرانی که تجربه بیشتری در بازار دارند و دچار تصمیمات هیجانی نمیشوند پیشنهاد میشود. این دسته از معاملات ریسک بالاتری دارند اما برای تریدرها و افرادی که به دنبال نوسانات کوتاه مدت هستند جذابتر است.
اما انتخاب شما کدام است؟ آیا ترجیح میدهید در محیطی آرامتر و کمریسکتر از معاملات اسپات استفاده کنید یا قصد دارید در بازار پرهیجان فیوچرز از نوسانات دوطرفه بازار کسب سود کنید و با استفاده از اهرم، معاملههایی با حجم بالاتر ایجاد کنید؟
بازار ارزهای دیجیتال پر از فرصت درآمدزایی است. تریدرها باید با توجه به نیاز خود هر یک را انتخاب کنند و با توجه به نیاز خود نوع معاملاتی را انتخاب کنند. ما در کانال تلگرامی ارزیکال بهترین فرصتهای معاملاتی هم برای اسپات و هم برای فیوچرز را معرفی میکنیم.
عضویت در کانال تلگرامی ارزیکال
سوالات متداول
مهمترین تفاوت معاملات اسپات و فیوچرز چیست؟
در معاملات اسپات، دارایی به صورت فوری خرید و فروش شده و تسویه میشود، اما در معامله فیوچرز، یک قرارداد برای خرید یا فروش دارایی در آینده با قیمت مشخص بسته میشود. این تفاوت باعث میشود در اسپات مالکیت آنی منتقل شود اما در فیوچرز تنها روی شرایط یک ارز معامله باز میشود.
آیا معاملات فیوچرز ریسک بیشتری نسبت به اسپات دارند؟
بله، معاملات فیوچرز به دلیل استفاده از اهرم و نوسانات قیمتی میتوانند ریسک بالاتری داشته باشند. با این حال، مدیریت صحیح ریسک و دانش کافی میتواند این ریسکها را کاهش دهد.
معاملات فیوچرز مناسب چه کسانی است؟
معاملات فیوچرز برای تریدرهای حرفهایتر که میتوانند ریسک معاملات خود را به مدیریت کنند و به اصول مدیریت سرمایه در ترید پایبند هستند توصیه میشود. این نوع معاملات برای نوسانگیریهای کوتاه مدت و شکار حرکات دو طرفه قیمت استفاده میشود.
تفاوت اسپات و لانگ چیست؟
در معامله اسپات، کاربران واقعا ارز دیجیتال را میخرید و نگه میدارید. اما وقتی در رابطه با معاملات لانگ در فیوچرز صحبت میشود، یعنی بر روی رشد قیمت قرارداد میبندیم. در خرید اسپات امکان استفاده از اهرم وجود ندارد؛ مالکیت واقعی است و کارمزد بیشتر اما فقط یکبار پرداخت میشود. اما معاملات لانگ قراردادی هستند، امکان استفاده از اهرم وجود دارد و کارمزد کمتری پرداخت میشود، اما هر 8 ساعت یکبار ممکن است مجدد کارمزد دریافت شود.
