در دنیای پر نوسان بازارهای مالی، هیچ چیز مانند حرکات ناگهانی قیمت، غیر قابل پیش بینی نیست. حتی در بهترین و صعودیترین شرایط بازار، تنها یک خبر غیر منتظره کافیست تا شاهد ریزش قیمتی سنگین باشیم و سرمایه از بین برود. برای جلوگیری از این اتفاق تریدرهای حرفهای از استاپ لاس استفاده میکنند تا از ضررهای غیر منتظره پیشگیری کنند.
اما حد ضرر یا همان استاپ لاس چیست و انواع آن کدام است؟ چگونه حد ضرر تعیین کنیم که ریسک معاملات به حداقل برسد؟ در ادامه این مقاله آموزشی از سایت ارزیکال به تمام سوالات پاسخ خواهیم داد!
منظور از استاپ لاس چیست؟
حد ضرر (Stop-loss) یکی از کلیدیترین ابزارهای مدیریت سرمایه در ارز دیجیتال است. این ابزار به تریدرها کمک میکند تا تحمل ریسک خود را تعیین کنند و اگر ضرر از این میزان مشخص افزایش یابد، معامله به صورت خودکار بسته شود. این عامل از ضررهای ناگهانی بزرگ و غیر قابل کنترل جلوگیری میکند.
برای تعیین حد ضرر ابتدا باید بررسی کنید تحمل چه میزان ضرر را دارید. سپس استاپ لاس را در آن محدوده قیمتی قرار دهید که حداکثر میزان تحمل ریسک شماست.
برای مثال فرض کنید ارزی را در قیمت 100 دلار خریداری میکنید و آستانه تحمل ریسک شما 5 دلار (5 درصد) است. در این شرایط باید حد ضرر را در سطح 95 دلار قرار دهید که اگر قیمت بیشتر از آن ریزش کرد، ضرر حاصل بیشتر از آستانه تحمل ریسک شما نشود.
استاپ لاس به عنوان یک سپر از ضررهای پیش بینی نشده جلوگیری میکند و باعث میشود معاملاتی مدیریت شده داشته باشید. در صورت عدم استفاده از این ابزار، تنها یک کم توجهی یا اتفاق پیش بینی نشده ممکن است تمام سرمایه و زحمات شما را از بین ببرد.
چرا باید از استاپ لاس استفاده کنیم؟
برخی تریدرهای تازه کار تصور میکنند با عدم استفاده از استاپ لاس، میتوانند از ضررها جلوگیری و معامله را مدیریت کنند. اما تجربه نشان میدهد ترید بدون حد ضرر، در طولانی مدت باعث از بین رفتن سرمایه میشود.
دنیا معاملاتی پر از چالشهای روانشناسی و کنترل احساسات است که با تعیین درست استاپ لاس، بخش زیادی از آن مدیریت میشود.
مهمترین دلایل استفاده از این ابزار مهم و کاربردی به شرح زیر است :
- محافظت از سرمایه در برابر نوسانات ناگهانی: بازارهای مالی بخصوص بازار کریپتو نوسان زیادی دارند. حد ضرر این امکان را میدهد که حتی در بیشترین نوسانات قیمتی نیز بیش از آستانه تحمل ریسک خود، ضرر نکنیم.
- جلوگیری از تصمیمات احساسی: گاهی ممکن است تریدرها به امید برگشت قیمتی، از معاملات زیانده خود خارج نشوند و در نتیجه ضررهای بزرگی تجربه کنند. استفاده از حد ضرر به کنترل احساسات در ترید کمک میکند و باعث جلوگیری از تصمیمات هیجانی میشود.
- مدیریت ریسک: در حالی که دنیا معاملاتی ریسکهای بالایی دارند، اما حد ضرر میتواند ریسک را مدیریت کند. با تعیین استاپ لاس، ریسک معامله کنترل و مدیریت میشود.
تریدرهای با تجربه همواره به استفاده از این ابزار کلیدی در معاملات تاکید دارند و توصیه میکنند در تمام معاملات از آن استفاده کنیم. این در حالی است که برخی تریدرهای تازه کار نسبت به این موضوع بیتوجه هستند.
اما انواع آن کدام است و چگونه باید از آن استفاده کرد؟ در ادامه به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
انواع حد ضرر کدام است؟
بالاتر با کاربردها و اهمیت استاپ لاس آشنا شدیم. اما برای استفاده بهینه، باید انواع آن را بشناسیم و در موقعیت درست از هر کدام استفاده کنیم. این ابزار کاربردی در حالت کلی در 5 نوع اصلی تقسیم میشود که انواع آن به شرح زیر است :
- حد ضرر ثابت (Fixed Stop-Loss)
- حد ضرر متحرک (Trailing Stop-Loss)
- حد ضرر زمانی (Time-based Stop-Loss)
- حد ضرر بر اساس درصد
- حد ضرر ذهنی (Mental Stop-Loss)
در ادامه هر یک از این موارد را بررسی خواهیم کرد و موقعیت مناسب برای استفاده آنها را آموزش خواهیم داد؛ با ارزیکال همراه باشید!
1) حد ضرر ثابت (Fixed Stop-Loss)
این اولین و پرکاربردترین نوع استاپ لاس است و برای آن دسته از تریدرها کاربرد دارد که بر اساس سطوح قیمتی استاتیک و از پیش تعریف شده تحلیل میکنند.
به این صورت که یک محدوده قیمتی را تعریف میکنند تا اگر قیمت به آن سطح برسد، برای جلوگیری از ضررهای بیشتر، معامله بسته شود. اکثر تحلیل گران از همین نوع استفاده میکنند و تعیین و مدیریت آن نیز آسانتر است.
2) حد ضرر متحرک (Trailing Stop-Loss)
در این نوع از حد ضرر، اگر قیمت به سمت تحلیل پیش برود و سود حاصل شود، تریدر استاپ لاس را تغییر میدهد تا حتی در بدترین شرایط بخشی از سود حاصل از بین نرود.
برای مثال اگر تحمل ریسک 5 درصد است و در قیمت 100 دلار وارد معامله خرید میشوید، حد ضرر در محدوده 95 دلار قرار میگیرد. اما اگر قیمت تا حد سود اول برای مثال در محدوده 120 دلار رشد کند، حد ضرر به 5 درصد پایینتر از قیمت فعلی یعنی در محدوده 114 دلار تغییر خواهد کرد.
به این صورت حتی اگر روند تغییر و قیمت ریزش کند، تریدر همچنان میتواند بخشی از سود خود را از بازار بگیرد. این مورد انتخاب اکثر تحلیلگران با تجربه و حرفهای است.
البته توجه کنید مدیریت آن نیاز به تجربه بالا دارد و برای تریدرهای کم تجربه توصیه نمیشود.
3) حد ضرر زمانی (Time-based Stop-Loss)
در دنیا معاملاتی، علاوه بر نقدینگی، زمان نیز یک سرمایه محسوب میشود. به این منظور که نباید سرمایه خود را بیش از مدت زمان مورد انتظار در یک معامله قرار دهیم. این موضوع باعث میشود شاهد خواب پول باشیم و دیگر فرصتهای موجود را از دست بدهیم.
این نوع استاپ لاس هم برای اسکالپ ترید و هم برای سرمایه گذاران بلندمدت کارایی دارد.
4) حد ضرر بر اساس درصد
تریدرها عموماً استاپ لاس را بر اساس قیمت و محدودهها حمایتی تعیین میکنند.
اما در برخی دیگر از روشهای مدیریت سرمایه، تریدرها توجه چندانی به قیمت ندارند و سرمایه خود را صرفاً با آستانه تحمل ریسک (به صورت درصد از کل دارایی) مدیریت میکنند.
برای مثال ریسک ثابت 2 درصدی تعیین میکنند و برای یک سرمایه 1000 دلاری، هر معامله را با 20 دلار استاپ ایجاد میکنند.
5) حد ضرر ذهنی (Mental Stop-Loss)
نوع آخر استاپ لاس ذهنی است که تریدر آن را به صورت عملی در پلتفرم تنظیم نمیکند.
در مقابل صرفاً تصمیم میگیرید اگر قیمت ساختار خاصی را ایجاد کند، به صورت دستی معامله را خواهد بست. این روش برای معاملهگرانی کاربرد دارد که عموماً بر اساس آرایش کندلها و الگوهای تحلیل تکنیکال بازار را تحلیل میکنند و دیدگاه چندانی بر سطوح قیمتی ندارند.
در این روش همواره باید روند قیمت و آرایش ایجاد کندلها را مورد بررسی قرار دهیم و به اصطلاح پای نمودار بشینیم. از معایب این روش میتوانیم به چالش کشیده شدن احساسات تریدر اشاره کنیم.
نکات و ترفندهای کاربردی برای تنظیم استاپ لاس
اکنون که با مفهوم و کاربرد استاپ لاس آشنا شدیم، زمان آن است که به نکات و ترفندهایی بپردازیم که به شناسایی بهترین نقطه خرید کمک میکنند.
همانطور که پی بردیم، حد ضرر میتواند سرمایه را مدیریت و از ضررهای ناگهانی جلوگیری کند. اما در مقابل اگر آن را در موقعیتی اشتباه قرار دهیم، ممکن است بی جهت فعال شود و موجب ضرر شود.
پس چگونه باید حد ضرر را در بهترین موقعیت قرار دهیم که هم از ضررهای بزرگ جلوگیری کند و هم بی جهت فعال نشود. در ادامه به آموزش این مورد مهم و کاربردی خواهیم پرداخت.
1) استفاده از تحلیل تکنیکال
استفاده از تحلیل تکنیکال اولین و مهمترین ابزار برای تعیین حد ضرر در بهترین موقعیت است. اما تحلیل تکنیکال چیست؟
این نوع تحلیل کمک میکند تا نواحی حمایت و مقاومت مهم را شناسایی کنیم و استاپ لاس را بر اساس آن تنظیم کنیم. معمولاً بهترین موقعیت برای تنظیم حد ضرر، کمی پایینتر از سطح حمایتی یا کمی بالاتر از سطح مقاومتی است.
به این دلیل که این نقاط معمولاً نواحی برگشتی قیمت هستند و اگر قیمت به آنها نفوذ کند، روند کلی تغییر خواهد کرد. استاپ بهینه باید در موقعیتی قرار بگیرد که تنها در شرایطی که روند کلی تغییر میکند فعال شود.
2) ایجاد تناسب با نوسانات بازار
تعیین حد ضرر بازی میان مدیریت سرمایه و نوسانات بازار است. به این صورت که اگر در شرایط حساس بازار قرار داریم و نوسانات سنگین هستند، باید استاپ لاس را در موقعیتی قرار دهیم که با هر نوسانی بی جهت فعال نشود.
در شرایط پرنوسان باید حد ضرر بزرگتری تعیین کنیم تا فضای کافی برای حرکت را به معامله بدهیم.
اما توجه کنید در این شرایط باید حجم سرمایه را کاهش دهیم که میزان ضرر حاصل بیش از انتظار نباشد و توان مدیریت آن را داشته باشیم.
3) استفاده از حد ضرر متحرک
نکته بعدی که میتواند برآیند معاملاتی را بهبود ببخشد، استفاده از حد ضررهای متحرک است.
در این شرایط اگر معامله به نفع شما حرکت کرد و مقداری سود حاصل شد، باید استاپ را بر روی نقطه ورود تغییر دهیم. با انجام این کار حتی در صورت برگشت روند، معامله در همان نقطه ورود بسته میشود و هیچ ضرری حاصل نخواهد شد. به این کار ریسک فری کردن میگویند.
در ادامه اگر سود معامله بیشتر افزایش یابد، میتوانیم حد ضرر را مجدد تغییر دهیم به نوعی که حتی در صورت فعال شدن نیز بتوانیم بخشی از سود معامله را دریافت کنیم.
البته توجه کنید استفاده از این تکنیک به تجربه بالاتر و شناخت کافی از نوسانات قیمتی و سطوح برگشتی قیمت نیاز دارد.
چگونه استاپ لاس تعیین کنیم؟
تمام صرافیهای و پلتفرمهای معتبر جهانی امکان استفاده از استاپ لاس را برای کاربران خود فراهم میکنند. برای کاربران ایرانی، صرافی ال بانک (Lbank) بهترین صرافی از دیجیتال خارجی است که نیاز به احراز هویت نیز ندارد.
از آنجایی که اکثر تریدرهای ایرانی از صرافی Lbank استفاده میکنند، پس ادامه این آموزش را با همین پلتفرم پیش میبریم. اگر هنوز در این صرافی حساب کاربری ندارید، ابتدا از طریق آموزش “ثبت نام صرافی ال بانک” یک حساب کاربری ایجاد کنید!
توجه کنید برای تعیین حد ضرر دو روش در پیش داریم؛ آن را میتوانیم هم در زمان ایجاد معامله و هم پس از آن تعیین کنیم. در ادامه هر دو روش را آموزش خواهیم داد.
تعیین استاپ لاس در زمان ایجاد معامله
برای انجام این کار تنها کافیست قبل از ایجاد معامله، بر روی گزینه “TP/SL” کلیک کنید. سپس صرافی به شما این اجازه را میدهد تا حد سود (TP) و حد ضرر (SL) را قبل از ایجاد معامله تعیین کنید.
سپس قیمت مورد نظر را تعیین نمایید و سپس با کلیک بر روی گزینه Buy یا Sell معامله مورد نظر خود را ایجاد کنید. با انجام این کار معامله با حد سود و ضرر از پیش تعیین شدن ایجاد میشود.
توجه کنید این روش تنها برای فیوچرز صرافی ال بانک در دسترس است و امکان استفاده از آن در بازار اسپات وجود ندارد!
مطلب پیشنهادی: معامله فیوچرز چیست؟
تعیین استاپ لاس پس از ایجاد معامله
اگر معامله را ایجاد کردید اما استاپ لاس خود را تعیین نکردید، جای نگرانی نیست؛ زیرا پس از آن نیز قادر به تعیین خواهیم بود.
برای انجام این کار به بخش Positions مراجعه کنید و بر روی گزینه “TP/SL” کلیک نمایید.
سپس در بخش Stop loss قیمت مورد نظر را تعیین و سپس بر روی گزینه “Confirm” کلیک کنید. توجه کنید در این بخش میتوانید تعیین کنید حد سود و ضرر برای درصدی از سرمایه اعمال شود.
بهترین جایگاه برای قرار دادن استاپ لاس کجاست؟
سوال اصلی اینجاست که استاپ لاس را کجا بگذاریم؟ با رعایت کردن چند اصل میتوانید بهترین جا برای تعیین یک حد ضرر هوشمندانه پیدا کنید. توجه داشته باشید، حد ضرر باید بر اساس تحلیل تکنیکال باشد؛ در تایم فریمی که مناسب استراتژیتان باشد، رفتار قیمتی را بررسی کنید. بهتر است حد ضرر را در نزدیکی خطوط روند تنظیم کنید. یعنی آن را کمی پایینتر از سطح حمایتی یا کمی بالاتر از سطح مقاومتی قرار دهید.
نکته مهمی که برای این کار وجود دارد، توجه به استراتژی معاملاتی است. اگر به روش اسکالپ ترید میکنید، حد ضرر نباید فاصله زیادی از نقطه ورد داشته باشد. اما در استراتژیهایی مثل سوئینگ تریدینگ یا پوزیشن تریدینگ که دیدگاه بلندمدت به معامله دارید، میتوانید حد ضرر را با فاصله بیشتر تنظیم کنید.
توجه به نوسانات بازار، هنگام تعیین استاپ لاس هم که از واجبات است. اگر در شرایط پرتلاطم بازار قرار داشتید، سعی کنید استاپ را خیلی نزدیک به نقطه ورود نگذارید تا فضای بیشتری برای حرکت قیمت وجود داشته باشد و زود فعال نشود. چون ممکن است در اثر نوسانات شدید، قیمت ناگهان به د ضرر شما برسد و معامله را ببندد، در حالی که بازار پتانسیل رشد داست.
اشتباهات رایج در استفاده از استاپ لاس چیست؟
در این مطلب به صورت جامع به سوال استاپ لاس چیست پاسخ دادیم و هر نکته مهم و مرتبط را آموزش دادیم. اما برخی اشتباهات رایج وجود دارد که در عین سادگی، عدم رعایت آنها میتواند تاثیرات منفی زیادی بر برآیند معاملاتی اعمال کند. این موارد عبارتند از :
- تعیین در محدودهای بیش از حد نزدیک به قیمت ورود : در حالی که حد ضرر برای جلوگیری از ضررهای بزرگ است، اما نباید به قدری نزدیک به نقطه ورود باشد که سریعاً فعال شود. آن را باید در محدودهای قرار داد که با فعال شدنش روند قیمتی تغییر کند و اجبار به خروج از معامله باشد.
- اعمال تغییرات در هنگام معامله : گاهی معاملهگران زمانی که قیمت به سمت استاپ لاس حرکت میکند، از روی احساسات آن را تغییر میدهند. این یکی از رایجترین اشتباهات است؛ پس از ایجاد معامله، همیشه باید به استراتژی خود پایبند باشیم.
- استفاده نکردن از حد ضرر : بزرگترین اشتباه در تعیین استاپ لاس، استفاده نکردن از آن است. برخی تریدرها با این دیدگاه که میتوانند معامله را مدیریت کنند، حد ضرر قرار نمیدهند که این تنها با یک نوسان ناگهانی، تاثیرات جبران ناپذیر به بار میآورد.
این موارد از مهمترین و رایجترین اشتباهاتی است که تریدرها مرتکب میشوند. با رعایت نکاتی که آموزش دادیم میتوانید معاملاتی مدیریت شدهتر داشته باشید و در بلندمدت برایند معاملاتی خود را بهبود بخشید.
مطلب پیشنهادی: رایجترین اشتباهات تریدرها
خلاصه آموزش استاپ لاس: مرز هوشمند بین ریسک و امنیت
استاپ لاس فقط یک ابزار ساده برای بستن معامله نیست؛ بلکه مهمترین ابزاری است که میتواند برای مدیریت ریسک در معاملات به کار برود. در واقع میتوان گفت که استاپ لاس نقش سپر محافظتی را برای معاملات دارد. تنظیم درست حد ضرر به شما کمک میکند کنترل کامل سرمایهتان را دست بگیرید و در مقابل نوسانات غیرقابل پیشبینی بازار، از داراییهایتان محافظت کنید.
توجه داشته باشید تعیین حد ضرر یعنی این که بپذیرید بازار طبق پیشبینی شما حرکت نکرده است و باید با مدیریت آگاهانه، ضررها را محدود کنید. استاپ لاس همان تصمیم عاقلانهای است که بین از دست دادن بخشی کوچکی از سرمایه و از بین رفتن کل آن، تفاوت ایجاد میکند. تریدر موفق کسی است که پیش از ورود به هر معامله، نقطه خروجش را هم میداند.
حالا شما بگویید، استفاده از حد ضرر تا چه اندازه میتواند به تریدرها کمک کند؟ تجربه خود را در مورد استفاده از حد ضرر در معاملات بنویسید.
سوالات متداول
چگونه استاپ لاس بگذاریم؟
برای تعیین استاپ لاس، با تحلیل تکنیکال، سطحهای حمایت و مقاومت را شناسایی کنید. سپس حد ضرر را کمی پایینتر از حمایت یا بالاتر از مقاومت قرار دهید تا از نوسانات کاذب در امان بمانید. همچنین بهتر است اندازه استاپ را با توجه به مدیریت ریسک و حجم سرمایه تنظیم کنید.
آیا تعیین حد ضرر همیشه لازم است؟
قطعا بله؛ یکی از دلایل اصلی که تریدرها زیانهای سنگینی را بعد از شکست معامله تجربه میکنند، نداشتن حد ضرر منطقی است.
استاپ لاس چه زمانی خطرناک است؟
در شرایط پرنوسان بازار، تعیین استاپ لاس میتواند چالشهایی برای تریدرها بوجود بیاورد. به طوری که ممکن است قیمت به حد ضرر مشخصشده برسد و معامله را با ضرر ببندد؛ در حالی که کمی بعد بازار دوباره در جهت پیشبینیشده حرکت میکند. کمی بعد بازار دوباره در جهت پیشبینیشده حرکت میکند.
